VII SA/Wa 836/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-21

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, małżeństwo prowadzące wspólne gospodarstwo domowe i uzyskujące miesięczny dochód brutto w wysokości 2.469,30 zł, ponoszący znaczne wydatki na mieszkanie i leczenie, mogą zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcom, małżeństwu prowadzącemu wspólne gospodarstwo domowe i uzyskującemu miesięczny dochód brutto w wysokości 2.469,30 zł, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że dochody te, mimo znacznych wydatków na mieszkanie i leczenie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, ale nie na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
D. S. i T. S. złożyli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wraz ze skargą złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe, z miesięcznym dochodem brutto 2.469,30 zł. Posiadają działkę z magazynem i garaż. Ponoszą znaczne wydatki na mieszkanie (ok. 650 zł) i leczenie (ponad 200 zł). Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano D. S. i T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2010 r. po rozpoznaniu wniosku D. S. i T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. S. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej postanawia: 1. przyznać D. S. i T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 28 kwietnia 2010r. wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2010 r. wpłynęły formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy D. S. oraz T. S. w których wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe postanowiono złożone wnioski rozpatrzyć wspólnie jednym postanowieniem. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wnioskodawcy w złożonych wnioskach wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymują się z dochodów w wysokości 2.469,30 złotych brutto miesięcznie. Skarżący zakreślili w formularzu, że posiadają działkę o pow. 2000 m² z magazynem 100 m ² oraz garaż o pow. 100 m ². Wnioskodawcy podali, że ponoszą duże koszty utrzymania wydają ok. 650,00 złotych na opłaty związane z mieszkaniem (czynsz, energię elektryczną, gaz). Ponadto ponoszą także wydatki na lekarstwa i rehabilitację powyżej 200,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni zaznaczyła we wniosku, że jest osobą schorowaną, poruszającą się o kulach. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymują się wnioskodawcy uznano, że nie są oni w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawców. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są na tyle osobami ubogimi, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają im wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawcy uzyskując stały dochód miesięczny, są w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło