VII SA/Wa 837/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi A. M. i M. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r., znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) marca 2014 r., znak: (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia A M - uchylił postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...), wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia A M na bezczynność Prezydenta (...) w sprawie nierozpatrzenia w terminie wniosku M M o wydanie pozwolenia na budowę instalacji gazowej w budynku handlowo-usługowym przy ul. (...) w (...); i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) Wojewoda (...) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia A M na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta (...) sprawy dotyczącej wniosku M M. Powołując się na art. 37 § 1 oraz art. 61a § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę złożyła jedynie M M, zaś zażalenie na bezczynność organu w sprawie załatwienia tego wniosku złożyli M i A M. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia A M. Jednocześnie postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) po rozpatrzeniu zażalenia M M na bezczynność organu - Wojewoda (...) wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia wniosku M M. Powołując się na bogate orzecznictwo sądowo-administracyjne organ wskazał, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłączenie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne postępowanie administracyjne. Nie kreuje bowiem nowej sprawy administracyjnej. Skoro zaś zażalenie A M wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a., nie mogło zainicjować odrębnego postępowania administracyjnego, to wszczęcia takiego postepowania nie można było również odmówić. Wniesienie zażalenia przez A M skutkować winno jedynie podjęciem przez organ wyższego stopnia, incydentalnej czynności nadzorczej przyjmującej formę postanowienia wydanego na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 37 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...) złożyli M i A M wnosząc o jego uchylenie, o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze wskazali, że do zażalenia dołączyli akt małżeństwa oraz umowę nabycia prawa współużytkowania nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa i małżonkowie nabyli te prawa w czasie trwania ich małżeństwa, a zatem każde z nich w interesie wspólnym ma prawo decydowania oraz występowania w charakterze strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. -na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.- uchylające postanowienie organu I instancji i orzekające o umorzeniu postępowania organu I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia A M na niezałatwienie w terminie wniosku M M o pozwolenie na budowę. Przypomnieć zatem należy, że postępowanie zainicjowane zostało -skierowanym do Prezydenta (...) - wnioskiem z dnia (...) września 2012 r. o pozwolenie na budowę instalacji gazowej w budynku handlowo-usługowym, który pochodził od M M. Wniosek ten wszczął postępowanie o pozwolenie na budowę. W piśmie z dnia (...) grudnia 2013 r. zażalenie do W M na bezczynność Prezydenta (...) w przedmiocie załatwienia wniosku M M o pozwolenie na budowę złożyli M M i A M. Wojewoda (...) powyższe zażalenie załatwił dwoma postanowieniami wydanymi w dniu (...) stycznia 2014 r.: -postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...)Wojewoda (...) -po rozpoznaniu zażalenia A M na bezczynność Prezydenta (...) w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę- w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie; -postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) Wojewoda (...) -po rozpoznaniu zażalenia M M na bezczynność Prezydenta (...) w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę- w oparciu o art. 37 § 2 k.p.a. - wyznaczył Prezydentowi (...) dodatkowy termin do rozpatrzenia wniosku. Wskazać zatem należy -jak słusznie zauważył organ odwoławczy- że, postępowanie w sprawie bezczynności organu zainicjowane zażaleniem złożonym w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie inicjuje nowej sprawy administracyjnej (nowego postępowania), nie ma cech samodzielnego postępowania, zażalenie takie jest wyłącznie warunkiem formalnym, który musi być spełniony aby móc złożyć skuteczną (czyli po wyczerpaniu trybu postępowania) skargę do Sądu administracyjnego na bezczynność organu. Skoro zaś zażalenie M M i A M nie mogło zainicjować nowego postępowania to organ nie mógł odmówić wszczęcia takiego postępowania, dlatego postanowienie nr (...), odmawiające A M wszczęcia postępowania w sprawie, zostało wydane z naruszeniem prawa, jako niezałatwione w oparciu o przepis art. 37 k.p.a. Ponieważ zarzuty skargi odnoszą się w zasadzie przede wszystkim do tego, że oboje małżonkowie mają przymiot strony w postępowaniu zainicjowanym ww. wnioskiem o pozwolenie na budowę a zatem i równe prawo do złożenia zażalenia na bezczynność organu - na marginesie już tylko wskazać trzeba, że w świetle obowiązującego prawa każda osoba fizyczna, niezależnie od istniejącego między danymi osobami związku małżeńskiego, wspólności ustawowej małżeńskiej czy współwłasności danej nieruchomości, etc. - jest osobnym podmiotem praw i zobowiązań i w świetle prawa każda z tych osób składa wnioski jedynie we własnym imieniu, chyba że posiada pełnomocnictwo drugiej osoby do dokonania konkretnej czynności prawnej (małżonkowie również takie pełnomocnictwo winni posiadać). Każdy zaś kto zostanie przez organ uznany za stronę postępowania zostanie uwzględniony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, tj. po rozpoznaniu wniosku M M o pozwolenie na budowę, czyli również A Ma jako współwłaściciel nieruchomości. I jako strona postępowania, której decyzję organ doręczy, będzie mógł kwestionować jej treść. W kwestii bezczynności organu - Wojewoda (...) prawidłowo zatem (z zachowaniem procedury przewidzianej dla bezczynności organu) załatwiając zażalenie M M jako wnioskodawczyni postępowania o pozwolenie na budowę - postanowieniem nr (...), wydanym w oparciu o art. 37 k.p.a., wyznaczył Prezydentowi (...) dodatkowy termin załatwienia sprawy. Nieprawidłowo zaś drugim postanowieniem nr (...) odmówił A M wszczęcia postępowania (postanowienie nieprawidłowe w sensie formalnym, procesowym). Konkludując, słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody (...) nr (...) odmawiające A M wszczęcia postępowania i umorzył postępowanie organu I instancji. Przy czym bardzo rzetelnie i czytelnie organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, zachowując formę przewidzianą przepisem art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił swoje stanowisko. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.