VII SA/Wa 840/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak : [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia 1. przyznać D. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 (stu) złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 27 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawcy wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 września 2007 r. przyznano D. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 (stu) złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 15 października 2007 r. wpłynął do Sądu sprzeciw wnioskodawców od powyższego postanowienia. W związku z powyższym zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w/w postanowienie straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu-z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domagają się strony, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 1.924,00 zł brutto miesięcznie. Skarżący wskazali, że na ich utrzymaniu pozostaje studiująca córka. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu [...] o powierzchni [...], które w maju 2007 r. zostało sprzedane. W mieszkaniu tym jak wskazali, nie mają wody zimnej i ogrzewania. Wnioskodawcy wskazali, że ponoszą opłaty za energię elektryczną w wysokości 100-150 złotych oraz gaz z butli w wysokości około 40 złotych miesięcznie oraz koszty związane ze spłatą rat kredytu studenckiego córki w wysokości ponad 200,00 zł miesięcznie. Strony podały, że posiadana w N. D. działka [...] ma powierzchnię [...] i została zakupiona od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w W. Wnioskodawcy wskazali, że córka jest na ostatnim roku studiów, lecz nie stać jej na akademik i dlatego mieszka grzecznościowo u koleżanek, którym czasami płaci po 100 - 150 złotych w zależności od czasu korzystania z mieszkania, a czasami mieszka u nich bezpłatnie. Wnioskodawcy podali, że nie posiadają samochodu, konta bankowego i nie składali w Urzędzie Skarbowym deklaracji podatkowej. Strony dodały, że ze względu na swój wiek nie podejmują żadnej pracy dorywczej i nigdy nie korzystały z opieki pomocy społecznej. Oceniając sytuację materialną wnioskodawców, którzy posiadają stałe źródło dochodu, Sąd uznał, że nie zachodzi konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W ocenie Sądu wnioskodawcy są w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i w tym zakresie ich wniosek podlega oddaleniu. Wskazać bowiem należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna uwzględnić w swoich wydatkach również środki na koszty sądowe i poczynić konieczne na ten cel oszczędności, znajdujące pokrycie w dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uwzględnił wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 (sto) złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Rozstrzygnięcie takie zabezpiecza wnioskodawcom prawo do Sądu, a jednocześnie nie skutkuje przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący od lat inicjują liczne postępowania i powinni liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów z tym związanych. Wobec powyższego na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.