VII SA/Wa 840/16

Starszy referendarz sądowy - Maciej Majewski Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. M. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i córką. Utrzymują się z emerytury męża wnioskodawczyni w wysokości 2 757,19 zł. oraz kwoty wynajmu lokalu w wysokości 900 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow.120 m2 oraz mieszkanie o pow. 26 m2, a także nieużytkowaną nieruchomość rolną o pow. 0,5 ha. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada oszczędności oraz że prowadzoną działalność gospodarczą zawiesiła z uwagi na brak dochodów. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wskazała, że opłaty stałe jakie ponosi wynoszą: 400 zł. za mieszkanie, 850 zł. za dom, 600 zł wyżywienie, 1 050 zł. kredyty i pożyczki. Mąż wnioskodawczyni posiada samochód osobowy Honda CRV z 2002 r. (koszty utrzymania około 500 zł.), samochód osobowy Mercedes z 2009 r. (utrzymywany przez syna wnioskodawczyni), skuter Romet (koszt utrzymania około 100 zł.), kamper Fiat Dukato z 1987 r. (koszt utrzymania około 1 000 zł.). Dodała, że pomoc finansową otrzymuje wyłącznie od dzieci. Do wniosku dołączono kopie dokumentów PIT i wyciągów z rachunku bankowego. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. M. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uznano, że z uzyskiwanego dochodu strony nie stać na samodzielne opłacenie zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie uznano, że stronę stać na poniesienie obecnych kosztów sądowych, do których należy zaliczyć wpis sądowy w wysokości 100 zł. oraz kosztów, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia jeżeli nie będzie ono sporządzane z urzędu - 100 zł., wpis sądowy od ew. skargi kasacyjnej - 100 zł.). Koszty te, jeżeli się pojawią, będą odsunięte w czasie, stąd wnioskodawczyni będzie mogła się do ich poniesienia odpowiednio przygotować. Wnioskodawczyni jest osobą, której nie można zaliczyć do osób ubogich. Posiada dom i mieszkanie przeznaczone na wynajem, posiada także nieruchomość rolną. Jest z mężem właścicielką trzech samochodów, w tym samochodu turystycznego typu kamper, inny - 7 letni samochód osobowy marki Mercedes jest utrzymywany przez syna wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni z mężem i córką utrzymują się z dochodu około 3 600 zł. Okoliczności te wskazują, że strona ponosi wydatki nie tylko związane z utrzymaniem koniecznym (opłaty za mieszkanie, wyżywienie, leki), ale i wydatki, których do tego typu zaliczyć nie można (wydatki związane z utrzymaniem samochodów), stąd też orzekający starszy referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczynię stać jest na wygospodarowanie - raz na jakiś czas - kwoty rzędu 100 zł., która może być przeznaczona na opłacenie kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.