VII SA/Wa 840/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-14
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują wysokość wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości regulujących tę kwestię. W przypadku zmiany przepisów w trakcie postępowania, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wynagrodzenie obejmuje opłatę podstawową oraz podatek VAT, a jego wysokość zależy od stopnia zawiłości sprawy, nakładu pracy pełnomocnika oraz wartości przedmiotu sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku radcy prawnego M. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając radcę prawnego z urzędu. Radca prawny reprezentował skarżącą na rozprawie, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia, uwzględniając przepisy rozporządzeń regulujących koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 738 zł za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji oraz kwotę 369 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, łącznie 1.107 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Katarzyna Pakuła-Getka po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. G. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji kwotę 600 zł (sześćset złotych) oraz kwotę 138 zł (sto trzydzieści osiem złotych) stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. G. kwotę 300 zł (trzysta złotych) oraz kwotę 69 zł ( sześćdziesiąt dziewięć złotych), łącznie kwotę 369 zł ( trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 2 września 2016r. Starszy referendarz sądowy
w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 77).
Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego M. G.
W dniu 28 października 2017r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy w czytelni Sądu. Następnie w dniu 2 marca 2017r. radca prawny M. G. reprezentował skarżącą na rozprawie i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2017r. oddalił skargę J. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...].
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnik otrzymał w dniu 20 kwietnia 2017r.
Przy piśmie z dnia 19 maja 2017r. (data wpływu do Sądu 24 maja 2017r. nadanym zaś 22 maja 2017r.) radca prawny K. S. działając z substytucji radcy prawnego M. G. przesłał do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. W związku z powyższym ww. opinii wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu
i oświadczył, że wynagrodzenie to nie zostało uiszczone w całości ani w części.
Pismem z dnia 25 maja 2017r. odpis wspomnianej opinii został przesłany skarżącej, zgodnie z art. 177 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii stronie.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych
i udokumentowanych wydatków.
Od dnia 2 listopada 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia
3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. poz.1715, dalej jako rozporządzenie z 2016r.). Zgodnie jednak z brzmieniem § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, do postępowania w pierwszej instancji, należy zatem zastosować przepisy uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805, dalej: rozporządzenie
z 2015r.), bowiem skarga inicjująca postępowanie przed Sądem I instancji została wniesiona przed dniem 2 listopada 2016 roku.
Od dnia 1 stycznia 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu regulowało ww. rozporządzenie. Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona
w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015r.).
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia z 2015r.– opłaty maksymalne przed sądami administracyjnymi wynoszą w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8.
W przedmiotowej sprawie opłata maksymalna stosownie do § 8 pkt 3 (wartość przedmiotu sprawy powyżej 1500 zł do 5000 zł) wynosi 1200 zł. Biorąc pod uwagę stopień zawiłości przedmiotowej sprawy i jej charakter orzekający uznał, że wynagrodzenie w wysokości 600 zł (1/2 z 1200 zł stosownie do § 4 pkt. 1 ) jest adekwatne do nakładu pracy pełnomocnika.
W myśl natomiast § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. – w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Odnosząc się zaś do kwestii wynagrodzenia za prowadzenie sprawy przed sądem drugiej instancji należy stwierdzić, że w warunkach niniejszej sprawy, wyznaczony radca prawny złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.
Następnie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej radca prawny K. S. działając z substytucji radcy prawnego M. G. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2017r.
Do postępowania w drugiej instancji należy zastosować przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r., ponieważ postępowanie sądowe w kolejnej instancji (drugiej) rozpoczęło się po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia.
Stosownie do § 2 rozporządzenia z 2016 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W świetle § 4 ust. 1 i 2, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1,
a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje
z uwzględnieniem kryteriów, określonych ust. 2 pkt 1-4. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów
o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3).
W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2016r., opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie - z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata, określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a, w wysokości 600 zł (stosownie do § 8 rozporządzenia z 2016r. opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 1500 zł do 5000 zł – 600 zł).
Przyjmując, że pełnomocnik został ustanowiony na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, nadto nie stwierdzając zaistnienia podstawy podwyższenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, postanowiono przyznać wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 300 zł (600 zł x 50%) powiększonej o należny podatek VAT.
W konsekwencji w niniejszej sprawie radcy prawnemu M. G. należy się wynagrodzenie:
-za reprezentowanie skarżącej postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji kwota 600 złotych i kwota 138 złotych stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwota 738 złotych,
- za sporządzenie opinii o braku podstaw wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku kwotę 300 zł i kwotę 69 zł tytułem stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 369 zł. Łącznie należało przyznać pełnomocnikowi kwotę w wysokości 1.107 złotych
( tysiąc sto siedem złotych).
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło