VII SA/Wa 847/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-23
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest właściwy do ustalenia prawa własności samochodu nabytego od osoby nieuprawnionej na podstawie art. 169 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ani sąd administracyjny nie są właściwe do ustalenia prawa własności samochodu nabytego od osoby nieuprawnionej na podstawie art. 169 Kodeksu cywilnego; takie ustalenie należy do kompetencji sądów powszechnych. Nabywca nie może uzyskać więcej praw niż posiadał zbywca, a w szczególności nie może nabyć własności od osoby, której ta własność nie przysługiwała. Prawomocny wyrok skazujący potwierdzający wiedzę nabywcy o nieprawidłowym pochodzeniu pojazdu jest wystarczający do uchylenia decyzji o rejestracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą decyzję ostateczną dotyczącą rejestracji ciągnika rolniczego. SKO uznało, że nabywca pojazdu, D. M., nie działał w dobrej wierze, ponieważ został prawomocnie skazany za nabycie pojazdu, wiedząc, że został on przewłaszczony na rzecz banku i przywłaszczony przez sprzedawcę. Skarżący podniósł, że nie wiedział o braku prawa własności sprzedającego, dwukrotnie był uniewinniany przez sąd, a wyrok skazujący zapadł dopiero przy trzecim rozpoznaniu sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009r. ([...]) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008r. ([...]) mocą której uchylono decyzję ostateczną dotyczącą rejestracji ciągnika rolniczego m-ki Ursus 1734 z kabiną o numerze rejestracyjnym [...] i orzeczono o odmowie rejestracji tego pojazdu.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż decyzja wydana w I instancji była słuszna albowiem okazało się, iż nabywca ciągnika (D. M.) został prawomocnie skazany za przestępstwo przewidziane w art. 291 § 1 kk które polegało na tym, iż nabył on m. in. w/w pojazd wiedząc o tym że został on przewłaszczony na rzecz B. S.A. oddział w S. i ze jego nabywca B. S. przywłaszczył go sobie.
Oznacza to zdaniem SKO, iż nabywca pojazdu nie działał w dobrej wierze, albowiem składając wniosek o jego rejestrację posiadał wiedzę co do prawdziwości przedkładanych dokumentów, a zatem miał pełną świadomość w kwestii tego ze właścicielem pojazdu jest bank.
W tej sytuacji organ II instancji podzielił prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd iż w postępowaniu administracyjnym i sądowo administracyjnym dotyczącym rejestracji pojazdu samochodowego ani organ administracji ani sąd administracyjny nie są właściwe do ustalenia na podstawie art. 169 kodeksu cywilnego uzyskania prawa własności samochodu nabytego od osoby nieuprawnionej.
Takie ustalenie należy bowiem do kompetencji sądów powszechnych(art. 189 kpc).
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył D. M. Podniósł, iż nie wiedział w dniu zakupu pojazdu aby ten nie był własnością sprzedającego. Podkreślił także iż nie znał żadnych okoliczności dotyczących umów jakie wiązały zbywcę z bankiem.
Zdaniem skarżącego znaczenie w sprawie powinno mieć to, iż dwa razy był on uniewinniony przez sąd, natomiast wyrok skazujący zapadł dopiero wówczas kiedy sprawa była rozpoznawana po raz trzeci.
Aktualnie czeka on na rozpoznanie kasacji, która została wywiedziona od tegoż wyroku.
Skarżący podkreślił wreszcie, iż osoba od której nabył ciągnik była już w przeszłości skazana za identyczny czyn czyli sprzedaż maszyn rolniczych które były zabezpieczeniem kredytu, on sam natomiast nie miał zamiaru popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa, albowiem chciał jedynie uprawiać ziemię którą zakupił łącznie z maszynami rolniczymi od B. S.
W konkluzji skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W przypadku pochodnego nabycia prawa własności z tzw. drugiej ręki nabywca uzyskuje prawo własności w takich granicach w jakich przysługiwało ono zbywcy, a nadto nie może uzyskać więcej praw aniżeli miał poprzednik.
W szczególności nie może nabyć własności od osoby której ta własność nie przysługiwała. Skarżący nie może być więc uznany za właściciela pojazdu albowiem takowym nie jest. Subiektywne jego przekonanie o prawidłowości transakcji kupna ciągnika,, powoływanie się na dobrą wiarę oraz na treść dokumentów przedstawionych przez zbywcę są bez znaczenia zważywszy na treść prawomocnego wyroku skazującego jaki zapadł w dniu 30 października 2007r. przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie sygn. akt [...]. Otóż wyrok ten potwierdza, iż skarżący wbrew zapewnieniom czynionym w skardze wiedział o tym iż sporny pojazd jest własnością banku i że świadomość tego faktu miał w momencie zawierania umowy jego sprzedaży.
Sad Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1990r. podjętej w sprawie sygn. akt II CZP 18/92 podkreślił że nabywca używanego pojazdu powinien zachować się stosownie do okoliczności, zwłaszcza gdy zbywca jest osobą nie zajmującą się zawodowo sprzedażą samochodów tzn. powinien wykazać szczególną ostrożność w celu upewnienia się czy pojazd nie pochodzi od podmiotu który nie może nim dysponować. Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje się jedynie na wniosek właściciela.
W rozpoznawanej sprawie już po dokonaniu rejestracji okazało się że skarżący nabył ciągnik od osoby która nie była jego właścicielem.
Stwierdzenie tego faktu w pełni uzasadniało wznowienie przez organ postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a następnie uchylenie decyzji o rejestracji jako podjętej na wniosek osoby która nie była właścicielem pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000r. sygn. akt II SA 2507/99, Lex nr 55320). Gdyby się natomiast okazało że prawomocne orzeczenie skazujące w sprawie sygn. akt IIK 9/07 Sadu Rejonowego w O. zostanie poddane ocenie w postępowaniu kasacyjnym to okoliczność ta będzie mogła mieć znaczenie ale dopiero w przyszłości tzn. wówczas kiedy w tym postępowaniu zapadnie wyrok dla skarżącego korzystny, a w jego następstwie zostanie on prawomocnie uniewinniony.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło