VII SA/Wa 849/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w N. na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zezwolił J. i Z. L. na użytkowanie budynku inwentarsko – gospodarczego zrealizowanego na działce nr [...], położonej w P. Decyzją z dnia [...] września 1992 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. złożył E. Ś. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. W uzasadnieniu wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć, dlatego może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie przyczyny powodującej nieważność decyzji, określonej w art. 156 § 1 kpa. Ponadto wskazał, iż badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została zaskarżona przez E. Ś. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 14 lipca 1993 r. oddalił skargę. Wyrok ten oznacza, że skarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie może być ponownie badana, ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny. Obowiązek podporządkowania się ocenie wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracji publicznej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji podzielił argumenty z decyzji organu I instancji i ponownie podkreślił, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem, zamyka organowi administracyjnemu drogę stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1992 r. i decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. W uzasadnieniu skargi podał, że decyzja, aby była ważna – decyzja z dnia [...] września 1992 r. - to musiałaby być ona wydana przez Wojewodę [...], a decyzja z dnia [...] lipca 1992 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w N. Ponadto skarżący zarzucił pracownikom Urzędu Rejonowego i Urzędu Wojewódzkiego w N. naruszenie prawa oraz art. 14 rozporządzenia Ministra Administracji GTiOS z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie środowiska. W odpowiedzi na skargę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga E. Ś. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2005 r. nie naruszają prawa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które to postępowanie rządzi się swoimi prawami. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Sąd podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie nadzoru, iż badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Wymienione organy zasadnie podniosły w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, iż orzekając w przedmiotowej sprawie związane były oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 14 lipca 1993 r. sygn. akt SA/Kr 2208/92. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę E. Ś. na badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. Oddalenie skargi przez Sąd oznacza, iż decyzja ta była prawidłowa, wydana została zgodnie z prawem i nie zawiera cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności. Wskazać należy, iż gdyby decyzja ta obarczona była wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa – na co wskazuje skarżący - to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dokonując jej kontroli w sprawie sygn. akt SA/Kr 2208/92 z całą pewnością orzekłby o jej nieważności. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). W uzasadnieniu w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost stwierdził m.in., iż "inwestor wykonał nakazane w trybie art. 40 Prawa budowlanego zmiany i przeróbki obiektu budowlanego. Charakter tego obiektu nie wymaga zajmowania stanowiska przez organ sanitarno – epidemiologiczny ani ochrony środowiska. Żaden przepis nie nakłada bowiem takiego obowiązku. Dlatego bezzasadny jest zarzut pominięcia ich stanowiska przy wydawaniu decyzji. (...) Punktem wyjścia do oceny zdatności obiektu do użytku winien być stan zgodny z prawem budowlanym" Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał również, iż z wymienionych względów brak jest więc podstaw do stwierdzenia niezgodności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. z prawem materialnym. Przeprowadzona kontrola nie wykazała także naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno organ I instancji jak i organ II instancji rozstrzygające w trybie nadzoru w pełni zastosowały się do wytycznych tj. oceny prawnej wyrażonej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 14 lipca 1993 r. (sygn. akt SA/Kr 2208/92). Organy trafnie podniosły, że w związku z kontrolą jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie tj. kontrolą zgodności z prawem - decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r., będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie może być ponownie badana, ani przez organ administracji publicznej, ani też przez sąd administracyjny. Oddalenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na niezgodność decyzji z prawem zamyka bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 14 lipca 1993 r. (sygn. akt SA/Kr 2208/92) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ II instancji działający w trybie stwierdzenia nieważności zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1992 r. Stwierdzić trzeba także, że decyzjom tych organów tj. decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r., oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.