VII SA/Wa 849/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-18
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego z urzędu) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o swoim stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego z urzędu) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, nie przedstawił wystarczających informacji. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, a nierzetelne lub uchylające się od wykonania nałożonych obowiązków postępowanie strony wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca M.K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada dochodów, jest bezrobotny i mieszka sam. Sąd, uznając informacje za niewystarczające, wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących źródeł utrzymania, podejmowania prac dodatkowych, tytułu prawnego do mieszkania, kosztów utrzymania oraz wydatków bieżących. Wnioskodawca nie przedstawił żądanych wyjaśnień w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M.K. na czynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie : udzielenia wyjaśnień w kwestii przyznania renty postanawia : odmówić M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W dniu 10 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów, nigdzie nie pracuje, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że mieszka sam i nie ma pieniędzy na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Z tego względu, zarządzeniem z dnia 1 lipca 2011 r. wnioskodawca został wezwany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie przede wszystkim z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w punkcie 10. formularza (dochody) wnioskodawca nie wskazał żadnego źródła dochodu oraz jego wysokości oraz oświadczenia czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zwrócono się do wnioskodawcy także z zapytaniem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy umów o dzieło, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz do wskazania, gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), i podania jaki posiada tytuł prawny do mieszkania/domu, w którym przebywa (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy ponosi oraz jakie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym przebywa, należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, wynajem, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 15 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 22 lipca 2011 r.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień, które miały na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, gdyż w punkcie 10. formularza (dochody) nie wskazał żadnego źródła dochodu oraz jego wysokości. Nie wiadomym jest także czy wobec tego wnioskodawca podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecania czy umów o dzieło, a jeśli tak, to czy uzyskuje dochód i w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie podał także gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) oraz jaki posiada tytuł prawny do domu/mieszkania w którym przebywa (np. tytuł własności, spółdzielcze prawo własności do lokalu, najem, itp.). Nie wiadomym jest także, czy wnioskodawca ponosi oraz jakie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym przebywa oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Wnioskodawca nie wskazał także, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie.
W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, że nie posiada żadnych dochodów, nigdzie nie pracuje, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku są niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło