VII SA/Wa 850/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-08

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (starosta/prezydent miasta na prawach powiatu) jest właściwy do wydania decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów przechowywania pojazdu przez Skarb Państwa, na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 13 ustawy nowelizującej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ani art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, ani art. 13 ustawy nowelizującej nie upoważniają starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) do wydania decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów przechowywania pojazdu przez Skarb Państwa. Odpowiedzialność Skarbu Państwa w tym zakresie powstaje z mocy prawa (ex lege), a nie na podstawie decyzji administracyjnej. Wojewoda, jako reprezentant Skarbu Państwa, działa tylko w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach, a przepisy te nie domniemują jego obowiązku zapłaty kosztów przechowywania pojazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta ustalającą, że Skarb Państwa – Wojewoda jest zobowiązany do zapłaty kwoty ponad 5600 zł z tytułu kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi. Wojewoda wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów przechowywania pojazdów i wskazując na brak właściwości organów administracji do obciążania Skarbu Państwa tymi kosztami w drodze decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów z tytułu przechowywania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. NR [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. znak. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wojewody [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].05.2016 r. Nr [...] ustalającej, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 5603,88 złotych z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...].12.2009 r. do dnia [...].09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Fundację [...] pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu [...].06.2009r. w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...].06.2009 r. na podstawie dyspozycji nr [...] Spółka z o.o. [...] usunęła z drogi publicznej w [...] pojazd marki [...] nr rej. [...]. Postanowieniem z dnia [...].10.2014 r., sygn. akt [...] Ns [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział [...] Cywilny orzekł o przepadku tego pojazdu na rzecz Miasta Stołecznego [...]. Decyzją z dnia [...].05.2016 r., Prezydent [...] ustalił, że Skarb Państwa Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 5603,88 złotych z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...].12.2009 r. do dnia [...].09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Fundację [...] pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu [...].06.2009 r. w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Wojewoda [...] zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy norma ta ma zastosowanie dopiero po wydaniu przez sąd orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, brak dokumentów określających wartość i stan techniczny pojazdów przyjmowanych oraz dokumentów zawierających ich stan w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie wskazało, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W myśl art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 152, poz. 1018) nowelizującej Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 września 2010 r., Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przepisu art. 13 ustawy nowelizującej wynika zatem, że jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją - upłynął w okresie między dniem 11 czerwca 2009 r. a dniem 4 września 2010 r. (dzień wejścia w życie ustawy), to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. W rozpoznawanej sprawie 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym upłynął w dniu 9.12.2009 r., koszty przechowywania pojazdu do dnia 3 września 2010 r. ponosi zatem Skarb Państwa. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów, nie wskazuje jednak organu właściwego (statio fisci) do ich wypłaty. W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Każda czynność państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure czynnością Skarbu Państwa (zasada jednolitości Skarbu Państwa). Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności. W postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa reguluje art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym, za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest ogólnej reguły, ustalenie zatem właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych. W orzecznictwie sądów cywilnych, które można przez analogię zastosować w rozpoznawanej sprawie wypowiedziano pogląd, iż. związek między roszczeniem, a wskazanym statio fisci może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji (wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2006 r., III CSK 59/06, LEX nr 445187). Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r., poz.525) zadania administracji rządowej w województwie wykonują: 1) wojewoda; 2) organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży; 3) organy niezespolonej administracji rządowej; 4) jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw lub z zawartego porozumienia; 5) starosta, jeżeli wykonywanie przez niego zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw; 6) inne podmioty, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi zaś, iż wojewoda jest: 1) przedstawicielem Rady Ministrów w województwie; 2) zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej w województwie; 3) organem rządowej administracji zespolonej w województwie; 4) organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków pod względem legalności, z zastrzeżeniem ust. 2; 5) organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji; 6) reprezentantem Skarbu Państwa, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach; 7) organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego 8) obowiązany zapewnić gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa w województwie w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki. (Dz. U. z 2015 r., poz. 525). Wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I O W 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż Wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa. Zdaniem Wojewody, podmiotem właściwym w zakresie zwrotu wydatków powinien być działający w imieniu Skarbu Państwa właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Skarżący na uzasadnienie swego stanowiska powołał art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ) znajdujący zastosowanie na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Ni 46, poz. 237). Zgodnie z treścią art. 102 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedną z osób wymienionych w art. 101 § 1. Przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują egzekucję należności pieniężnych z ruchomości wobec braku odpowiedniej regulacji dotyczącej trybu zwrotu kosztów za przechowywanie pojazdu od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia orzeczenia przepadku w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym i w żaden sposób nie rozstrzyga jaki podmiot jest zobowiązany do zapłaty tych kosztów. Kolegium nie podzieliło argumentów podniesionych w odwołaniu. Organ przywołał prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...].10.2014 r., sygn.. akt [...] Ns [...], orzekające przepadek na rzecz Miasta [...] przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z przepisami ustawy o ustroju miasta stołecznego [...], [...] jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Należność za przechowywanie pojazdu została obliczona na podstawie stawek z umowy z dn. [...].12.2008 r, zawartej przez [...] z [...] Sp. z o.o., z uwzględnieniem umowy dotyczącej współpracy przy realizacji zadania zawartej przez Spółkę z Fundacja [...], jednakże z uwzględnieniem stawki VAT obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a nie w dacie wykonania usługi. Zgodnie z umową powoływaną w zaskarżonej decyzji jako stawka dzienna powinna być przyjęta kwota 20,74 zł za dobę (17 zł + 22% podatku VAT). Z kolei w odniesieniu do roku 2010 zawarto odrębna umowę Nr [...] oraz umowę dotyczącą współpracy przewidującą stawkę za przechowywanie pojazdu 18,00 zł bez VAT, to jest 21,96 zł z VAT, a zatem koszt przechowywania pojazdu wyniósłby 22 x 20,74 zł + 246 x 21,96 zł = 456,28 + 5402,16 zł - więcej niż w zaskarżonej decyzji. W stanie faktycznym sprawy w kontekście zastosowania prawidłowej stawki VAT do wyliczenia kosztów wskazano, że usługa przechowywania pojazdu na parkingu była wykonywana w roku 2010. Stawka VAT na przedmiotowe usługi wynosiła wówczas 22%. Kolegium zdecydowało jednak nie uchylać zaskarżonej decyzji i nie orzekać co do istoty sprawy poprzez ustalenie wyższej kwoty z tytułu kosztów przechowywania pojazdu, ze względu na okoliczność wskazaną w przepisie art. 139 k.p.a. Dalej Kolegium wskazało, że brak dokumentów określających wartość pojazdu w chwili przyjęcia i wydania z parkingu nie może być przesłanką uniemożliwiającą zwrot kosztów przechowywania pojazdu [...] nr rej. [...]. Dyspozycja usunięcia pojazdu z 9.06.2009 r. wskazuje, że samochód był uszkodzony. Jest to zatem dowód pozwalający ocenić w pewnym stopniu stan techniczny pojazdu w dacie przyjęcia na parking. Faktem powszechnie znanym jest spadek wartości pojazdu w miarę upływu lat od daty produkcji. Niemożliwe jest przechowywanie pojazdu na parkingu bez pogorszenia wartości i stanu technicznego. Uznanie zaś, że na parkingu nie przechowywano pojazdu w sposób opisany w umowie (na parkingu ogrodzonym i oświetlonym, utwardzonym lub w inny sposób zabezpieczonym przed zalaniem wodą i błotem, z całodobową ochroną) byłoby niezgodne z warunkami zawartej umowy i spowodowałoby odpowiedzialność cywilnoprawną. Dowodów na takie postępowanie w stosunku do przedmiotowego pojazdu nie ma. Wojewoda [...] wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].02.2017 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez, błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Domagał się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...]. W skardze podniesiono, że organ stwierdzając, iż ponoszenie kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, jest zadaniem Skarbu Państwa, wskazał Wojewodę [...] jako właściwego reprezentanta Skarbu Państwa. Jednak przepis ten, nie wskazuje organu właściwego do ich wypłaty. Potwierdzeniem braku kompetencji wojewody w zakresie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1762/14 oraz sygn. akt VII SA/Wa 1760/14, które uchylają zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji. Zasada domniemania kompetencji na rzecz wojewody nie oznacza domniemania obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, do czego zobowiązany jest Skarb Państwa na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. Ponieważ od dnia 4 września 2010 r. o przepadku na rzecz powiatu pojazdów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej, orzeka sąd w cywilnym postępowaniu nieprocesowym, na podstawie § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. jest możliwe zastosowanie przepisów ustawy regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Dotyczy to zwłaszcza art. 102 § 2 ustawy, który, jak wskazano, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatku- związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ponieważ zgodne z. art. 19 § 1 ustawy w przypadku egzekucji administracyjnej należności pieniężnych organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, można prezentować pogląd, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej, są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. Za właściwością naczelników urzędów skarbowych przemawiać może również ciągłość obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów w zakresie określonym w art. 13 ustawy nowelizującej. Stanowisko co do właściwości naczelników urzędów skarbowych w przedmiocie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów określonych w art. 13 ustawy nowelizującej, podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I O W 226/12), powołując się właśnie na argument o ciągłości kompetencji naczelników urzędów skarbowych w omawianym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania. Sąd uwzględnił skargę, biorąc pod uwagę powyższe kryteria. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak. [...], utrzymując w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].05.2016 r. Nr [...] ustalającą, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 5603,88 złotych z tytułu kosztów przechowywania od dnia [...].12.2009 r. do dnia [...].09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Fundację [...] pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu [...].06.2009r. w [...]. Jako podstawę materialnoprawną decyzji z [...].05.2016 r. organ I instancji przyjął przepisy art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) i art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Wskazać należy, iż zastosowane przez organ przepisy są efektem nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej m.in. przepisu art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu). Przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił wówczas, że pojazd usunięty z drogi w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa regulowało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. nr 191, poz. 1377 ze zm.). Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. orzekł m.in. że przepis art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu o 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis powyższy utracił moc z dniem 11 czerwca 2009 r. W następstwie powyższego wyroku uchwalona została ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018). Na mocy tej ustawy dokonano zmiany m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, który otrzymał brzmienie: "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia". Ustawodawca wprowadził zmiany do art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym także poprzez dodanie ustępów 10a-10l. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). Zatem od dnia 4 września 2010 r. po orzeczeniu przez Sąd, na wniosek starosty, przepadku pojazdu na rzecz powiatu, starosta na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy, w odrębnej decyzji obciąża dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu powstałymi od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia. W ustawie nowelizującej zawarto jednocześnie przepisy przejściowe, co uzasadnione było faktem, że niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.). Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Dokonana ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. zmiana art. 130a Prawa o ruchu drogowym polegała więc na tym, że ustawodawca określił, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a starosta wydaje decyzję o zapłacie tych kosztów. Jednocześnie w art. 13 ustawy zmieniającej ustawodawca ustalił zasadę, że koszty przechowywania pojazdu powstałe w przedziale czasowym określonym w tym przepisie obciążają Skarb Państwa, ale nie skonkretyzował przy tym jego statio fisci. Jak wynika z powyższych przepisów, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) został upoważniony przez ustawodawcę do wydania decyzji o ustaleniu kosztów przechowania pojazdu wyłącznie wobec właściciela pojazdu, przy czym stan władania ocenia się na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a nie na dzień orzekania przez organ w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że art. 130a ust. 10h nie upoważnia w żadnej mierze starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) do orzekania o zapłacie kosztów przechowywania pojazdów przez Skarb Państwa. Takiego upoważnienia do orzekania przez starostę o zapłacie kosztów przez Skarb Państwa nie zawiera zwłaszcza art. 13 ustawy nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym. Odpowiedzialność Skarbu Państwa w zakresie oznaczonym w art. 13 ustawy zmieniającej następuje ex lege, a nie na podstawie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej. Żaden organ administracji publicznej nie wydaje w takim zakresie decyzji. W ocenie Sądu stwierdzić należy, że art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym nie stanowi podstawy prawnej dla starosty (lub prezydenta miasta na prawach powiatu) do orzekania o obowiązku zapłaty w stosunku do innej osoby niż tej, która jest (lub była) właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w szczególności zaś nie jest podstawą do "zobowiązania" na mocy decyzji, Skarbu Państwa do zapłaty (niezależnie od konkretyzacji statio fisci). Wojewoda, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst. jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 525), jest reprezentantem Skarbu Państwa, ale wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2259) organy administracji publicznej oraz inne podmioty uprawnione na podstawie przepisów odrębnych do reprezentowania Skarbu Państwa reprezentują Skarb Państwa zgodnie z ich właściwością i w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Z przepisu tego wynika, że nie można domniemywać obowiązków danego statio fisci, w zakresie zapłaty kosztów związanych z przechowaniem pojazdu (w tym wynagrodzenia) na rzecz przechowawcy (dozorcy). Podstawą prawną do orzeczenia o kosztach przechowywania pojazdu i wynagrodzenia dla przechowawcy (dozorcy) jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym jednak, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie dotyczy rozstrzygnięcia w zakresie wniosku przechowawcy o zapłatę, to dalsze rozważania co do tego, jak również co do stosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 ze zm.), są zbyteczne. Z powyższych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło