VII SA/Wa 851/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia : odmówić M. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 czerwca 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn oraz pasierb. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego oraz żonę z tytułu wykonywanej pracy o łącznej wysokości 13.500,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że pasierb uczy się w gimnazjum i nie otrzymuje żadnych dochodów oraz alimentów od 2002 r. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni 160 m ² będący w trakcie budowy, mieszkanie będące własnością żony o powierzchni 24 m ² oraz działkę przekazaną aktem darowizny o powierzchni 2.300 m ². Wnioskodawca poinformował, że posiada zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek i dlatego uiszczenie wpisu sądowego naruszyłoby w bardzo dużym stopniu jego budżet domowy powodując powstanie kolejnych zadłużeń. Oświadczył, że posiada kredyt mieszkaniowy w wysokości 50.000,00 złotych oraz inne zobowiązania finansowe wobec banków w wysokości około 7.000,00 złotych. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie można natomiast uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny. Wskazać należy, że wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe posiadając niemały stały dochód miesięczny o łącznej wysokości 13.500,00 złotych brutto. Strona posiada także dom o powierzchni około 160 m ², będący w budowie, mieszkanie o powierzchni 24 m ² oraz działkę o powierzchni 2300 m ². W świetle powyższego nie można uznać jej że jest ona osobą ubogą, która z uzyskiwanych dochodów zaspokaja tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada zaś stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca posiadając stały, niemały wykazany dochód miesięczny nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że przy uzyskiwanych stałych miesięcznych dochodach będzie on w stanie zgromadzić środki finansowe by ponieść koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć również należy, że banki udzielając wnioskodawcy dwóch kredytów na łączną wysokość 57.000,00 złotych oceniły jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytów, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytów z uzyskiwanych dochodów. W świetle powyższego, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.