VII SA/Wa 853/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać E. Z. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. oddalić wniosek E. Z. o przyznanie kosztów sądowych. W dniu 27 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został rozpoznany w dniu 12 lipca 2011 r. postanowieniem referendarza sądowego. Na postanowienie to został złożony sprzeciw w związku z tym ww. postanowienie straciło moc, a sprawa rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 1 956,82 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 108 m ². Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu emerytur jest tak niska, że nie pozwala mu w żaden sposób partycypować w kosztach postępowania oraz na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Oświadczył, iż ze względu na swój podeszły wiek, stan zdrowia i przebyte choroby wymaga leczenia i zażywania drogich lekarstw, na które przeznacza znaczną część emerytur. Zaznaczył, iż razem z żoną prowadzą bardzo skromne życie, a opłaty za media w tym za energię elektryczną, wodę, gaz, kanalizację, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości całkowicie wyczerpują jego dochody. Dodał, iż w okresie jesienno-zimowym często korzysta z pomocy finansowej córki, głównie przy opłatach za ogrzewanie oraz zakupie opału na zimę (węgla i drewna). Zaznaczył, iż po dokonaniu wszelkich obowiązkowych ww. opłat na bieżące utrzymanie siebie i żony pozostaje już bardzo niewiele pieniędzy. W sprzeciwie wnioskodawca podał, iż netto jego rodzina uzyskuje kwotę 1670 zł. Wskazał, że środki te przeznacza na: zakup leków - 300 zł., opłaty bieżące (woda, gaz, prąd, podatek od nieruchomości, wywóz śmieci, telefon, składki ZUS) - 500 zł., żywność i środki czystości - 800 zł. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że uiszczenie 200 zł wpisu sądowego było dla niego wydatkiem, który odbił się znacząco na dochodach i spowodował rezygnację z opłaty któregoś z wyżej podanych wydatków. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, które może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd stwierdził, że przy wysokości miesięcznego dochodu z jakiego utrzymuje się wnioskodawca wraz z małżonką nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Dochód netto w rodzinie wnioskodawcy w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 835 zł. Z tego względu, uznano, że poniesienie tego wydatku może powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony z uwagi na okoliczność, iż na obecnym etapie strona nie ma do uiszczenia żadnych kosztów. Koszty, które mogą pojawić się na późniejszym etapie sprawy są jedynie ewentualne, gdyż zależą od wyniku sprawy (np. opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku) i niekoniecznie muszą w sprawie wystąpić. Należy również pamiętać, że wniosek o prawo pomocy może być złożony na każdym etapie postępowania i nic nie stoi na przeszkodzie by kolejny wniosek złożyć w momencie, gdy powstanie obowiązek poniesienia kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.