VII SA/Wa 855/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-25
Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Iwona Szymanowicz – Nowak, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków może odmówić uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu nośnika reklamowego na elewacji zabytkowego budynku, jeśli narusza to jego wartości zabytkowe i jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ ochrony zabytków ma prawo odmówić uzgodnienia zamierzenia budowlanego, jeśli planowana inwestycja, w tym montaż wielkogabarytowej reklamy, narusza wartości zabytkowe obiektu, jego kompozycję architektoniczną i jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odmowa taka jest uzasadniona, gdy inwestycja prowadzi do znaczącego obniżenia wartości artystycznych i zaburzenia wyrazu architektonicznego zabytku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmawiające uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu wielkogabarytowej reklamy z siatki winylowej wraz z oświetleniem na fasadach zabytkowego budynku. Organ ochrony zabytków uznał, że planowana inwestycja narusza wartości zabytkowe budynku, jego kompozycję architektoniczną oraz jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi G. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia budowlanego skargę oddala
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 89 pkt 2, 91 ust. 4, pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.) oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego we W., odmówił uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu nośnika reklamowego z siatki winylowej wraz z oświetlaniem na fasadach budynku położonego przy pl. S. [...] we W. (działka nr [...],[...], obręb S.), według projektu mgr inż. arch. Ł. D. z lipca 2011 r., i stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszego postanowienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że kompetencje organu konserwatorskiego wynikają z faktu, że budynek położony przy pl. S. [...] we W. ujęty jest w wykazie zabytków przekazanym Prezydentowi W. przez wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 474). Zgodnie z art. 8.3 przedmiotowej ustawy decyzje, o których mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, wydaje się po uzgodnieniu z organem konserwatorskim, w odniesieniu do zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. stwierdził, że nośnik reklamowy z lekkiej siatki winylowej projektuje się na fasadach budynku. Przewiduje się montaż kotew stalowych osadzonych w ceglanym murze elewacji budynku, do których mocowana ma być tkanina perforowana z siatki winylowej z nadrukiem reklamowym. Oświetlenie reklamy montowane ma być na wysięgnikach stalowych prefabrykowanych długości 1, 75 m w miejscach oznaczonych na rysunkach elewacji. Zakres prac obejmuje również montaż dodatkowych kotew stalowych (kilka już jest zamontowanych) oraz montaż oświetlenia - naświetlaczy metahalogenowych 400W w miejscach oznaczonych na załączniku rysunkowym z wykorzystaniem istniejących wysięgników.
Siatkę winylową z reklamą planuje się umieścić na elewacji wschodniej, południowej i południowo- wschodniej, między pierwszą a piątą kondygnacją budynku. Rozpięta będzie na wysokości 4,90 do 15,50 m. Zaprojektowano trzy panele reklamowe: nr 1 na elewacji wschodniej o wymiarach 17, 00 x 10, 60m (pow. 180,20 m²; rys. A2); nr 2 na elewacji południowej o wymiarach 19, 50 x 10, 60 m (pow. 206, 70m²; rys. A3) oraz nr 3 na elewacji południowo-wschodniej o wymiarach 60, 00 x 10, 60 m (pow. 636 m²; rys. A4). Ze względu na załamanie elewacji planuje się umieszczenie dwóch nośników reklamowych nr 2 i 3 na fasadzie przedmiotowego budynku, co daje 842,7 m² powierzchni reklamowej, o wymiarach 36,5 x 21,2 m, w efekcie doprowadzi to do przesłonięcia całej elewacji frontowej budynku.
Organ wskazał, że budynek przy pl. S. [...] powstał około 1908 r. Mieściła się w nim fabryka papierosów H., która działała do drugiej wojny światowej. Pięciokondygnacyjny, monumentalny obiekt nakryty dachem wielospadowym z lukarnami w połaci - przetrwał do naszych czasów prawie w niezmienionej formie; pierwotnie oś środkowa była zaakcentowana ozdobnym szczytem, a w zwieńczeniu dachu umieszczona była sygnaturka. Budynkowi nadano rytmiczny wystrój elewacji: pierwsza kondygnacja boniowana i z otworami zamkniętymi łukiem odcinkowym, kolejne cztery kondygnacje oddzielone od ostatniej profilowanym gzymsem kordonowym z osiami okiennymi oddzielonymi pilastrami w wielkim porządku. Piąta kondygnacja jest nieznacznie cofnięta od lica. Mimo, że po powojennych przebudowach budynek utracił charakterystyczne elementy dekoracyjne, nadal posiada wartości zabytkowe. Ze względu na kubaturę oraz lokalizację stanowi charakterystyczny element krajobrazu kulturowego tej części miasta i jednocześnie jeden z nielicznie zachowanych elementów przedwojennej zabudowy Przedmieścia M.
Przedmiotowa nieruchomości znajduje się na placu S., usytuowanym pod pewnym kątem w stosunku do ulicy L. i tym samym otwierającym się szerokim wlotem do ulicy R. W związku z tym posiada niezwykłe walory ekspozycyjne od strony ul. L. i pl. J.
Jak wyżej wskazano przedmiotowa inwestycja zakłada niemal całkowite zakrycie elewacji budynku, gdyż przesłonięcie trzech środkowych kondygnacji tkaniną winylową spowoduje zasłonięcie około 80 % powierzchni fasady i elewacji wschodniej. Doprowadzi do zupełnej zmiany jego wyglądu , a w efekcie utratę walorów zabytkowych i widokowych, co jest niezgodne z zasadami ochrony zabytków. Lokalizacja reklamy wielkogabarytowej na elewacjach budynku spowoduje również dysharmonię w urbanistyczno-architektonicznym zespole i wpłynie negatywnie na estetykę publicznej przestrzeni miejskiej.
Niezależnie od powyższego przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] stycznia 2007 r.) w rozdz. 2 § 16 wyznaczono: "ochronę budynku przy pl. S. [...], oznaczonego na rysunku planu symbolem 8S, znajdującego się w Konserwatorskim Spisie Zabytków Architektury i Budownictwa, wraz z elewacją frontową (...)". W planie zwrócono również uwagę na walory ekspozycyjne obiektów pl. S. (rozdz. 2, § 17) nakazując: "wyeksponowanie obiektów od strony pl. S. i ul. L.", co ma być to rozumiane jako wskazanie dla działań służących podkreśleniu wartości widokowych i architektonicznych budynków, a nie zakrywaniu ich elewacji w celu "wyeksponowania" reklamy. Wielkogabarytowa reklama zasłoni detal architektoniczny, co w efekcie zdeprecjonuje wartość zabytkową i artystyczną obiektu oraz uniemożliwi odbiór budynku w jego okazałości. Dodatkowo należy zauważyć, że w rozdz. 2 § 9 ustanowiono "zakaz umieszczania urządzeń technicznych na elewacjach obiektów budowlanych w miejscach widocznych obszarów ogólnie dostępnych". Zatem, montaż naświetlaczy metahalogenowych 400 W jest sprzeczny z wyżej cytowaną uchwałą.
Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że zamierzenie realizowane według założeń przyjętych w przedłożonym projekcie naruszy art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, dlatego też odmówił uzgodnienia przedstawionego projektu.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 17 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia G. P. Sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust 3 Prawa budowlanego, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, iż budynek przy Pl. S. [...], znajduje się w wykazie zabytków nieruchomych Gminy W., przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, spełniającym wymogi art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010 nr 75, poz. 474). Stosownie do przepisu art. 8 ust. 3 powyższej ustawy, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 tej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Organ ochrony zabytków ma kompetencje do zajęcia stanowiska w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę w odniesieniu do zabytków ujętych w ww. wykazie, jednak wykaz ten (ani żaden zbiór ewidencyjny) nie stanowi odrębnej formy ochrony konserwatorskiej. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku gdy zabytek znajduje się w ewidencji lub wykazie, a jednocześnie jest objęty ochroną na podstawie ustaleń planu miejscowego, to przy wydawaniu rozstrzygnięć organ ochrony zabytków jest związany ustaleniami tego planu.
Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek, położony na terenie jednostki oznaczonej U6, został objęty ochroną konserwatorską dotyczącą dziedzictwa kulturowego, ustaloną w przepisie § 16 ust. 5 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru rozwoju Plac [...] we W., uchwalonego przez Radę Miejską W. uchwałą nr [...] z dnia [...].01.2007 r., w następujący sposób "ochrona budynku przy ul. S. [...], oznaczonego na rysunku planu symbolem 8S, znajdującego się w Konserwatorskim Spisie Zabytków Architektury i Budownictwa, wraz z elewacją frontową oraz uporządkowanie elewacji tylnej przekształconej licznymi przebudowami". W ocenie organu powyższy przepis determinuje ochronę tego budynku, zarówno w zakresie zachowania jego bryły i skali, ale także wskazuje na szczególną ochronę jego elewacji frontowej - co należy rozumieć jako konieczność zachowania kompozycji, detalu i wyrazu architektonicznego, a także podkreśla uporządkowania elewacji tylnej oraz przepis ten zapewnia szczegółowe warunki ochrony konserwatorskiej dla tego obiektu.
W odniesieniu do tego budynku, organ stwierdził również konieczność przestrzegania ustaleń wskazanych w § 9 ust. 2 pkt 1 ww. planu "zakaz umieszczania urządzeń technicznych na elewacjach obiektów budowlanych w miejscach widocznych z obszarów ogólnie dostępnych". Przepisy planu nie definiują znaczenia urządzeń technicznych, lecz wywodząc ją z przepisów Prawa budowlanego, organ uznał, iż są to szeroko interpretowane urządzenia instalacyjne związane z obiektem budowlanym (por. art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego), więc na gruncie przedmiotowej sprawy można do nich zaliczyć zarówno montaż naświetlaczy, jak i samych kotew i wysięgników montujących siatkę winylową do elewacji budynku. Nadto, jak wynika z akt sprawy montaż reklamy ze wszystkimi jej urządzeniami przewidziany jest na elewacji budynku, który jest mocno wyeksponowany w przestrzeni PI. S., zatem odpowiada obiektowi budowlanemu w miejscu widocznym z obszarów ogólnie dostępnych.
Organ stwierdził, że zacytowany w zaskarżonym postanowieniu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przepis § 10 pkt 2 ww. planu, istotnie nie znajduje wprost zastosowania, bowiem odnosi się do budynków wpisanych do rejestru. Nie można też uznać za obowiązujący w tej sprawie nakaz wyeksponowania obiektów od strony pl. S. i ul. L. ustalony w § 17 ust.2 pkt 7 ww. planu, bowiem sformułowano go dla sąsiedniej jednostki terenowej oznaczonej x, a nie został powtórzony w odniesieniu do przedmiotowego terenu o symbolu y.
Organ drugiej instancji po analizie zgromadzonego materiału dowodowego podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawarte w zaskarżonym postanowieniu, który poza odwołaniem się do ustaleń prawa miejscowego, ocenił w ramach swoich kompetencji wpływ planowanej inwestycji na wartości zabytkowe omawianej kamienicy, podlegającej ochronie konserwatorskiej.
Organ odwoławczy wskazał, że układ kompozycyjny elewacji budynku przy Pl. S. [...] polega na określonym rytmie otworów okiennych, które determinują cały wyraz architektoniczny rozległej bryły tego budynku, jednocześnie przesadzając o odbiorze jego proporcji. Dużą rolę w kształtowaniu tych elementów ma również zróżnicowanie rozmiarów otworów okiennych poszczególnych kondygnacji, co jest podkreślone podziałami stolarki okiennej. Walory artystyczne fasady uzależnione są od detali dekoracji architektonicznej, w tym ozdobnych płycin i pilastrów, znajdujących się w partii trzech środkowych kondygnacji.
Tym samym przesłonięcie ww. wskazanych środkowych kondygnacji elewacji omawianej kamienicy, wraz z rytmem okien i detalami architektonicznymi, stanowi daleko idące naruszenie jej kompozycji, co przesądza o znaczącym obniżeniu wartości artystycznych. W konsekwencji jest to zaburzenie wyrazu architektonicznego budynku, a także odbioru proporcji tej budowli. W tej sytuacji planowaną inwestycją organ drugiej instancji ocenił jako głęboko ingerującą w wartości zabytkowe budynku przy Pl. S. [...], którego ochrona wynika z ujęcia go w ww. wykazie zabytków nieruchomych Gminy W. oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odniesieniu do treści zażalenia organ podkreślił, iż ani przedłożony wniosek z dnia 2 sierpnia 2011 r., ani analiza projektu budowlanego nie wykazały, aby planowane zamierzenie było inwestycją czasową z ekspozycją, która nie będzie jednocześnie na trzech powierzchniach, co jak wskazywała strona oznacza, że nie będzie miało miejsca przesłonięcie całego obiektu. Ponadto, wyjaśnił, iż w postępowaniu uzgodnieniowym, prowadzonym w trybie art. 106 § 1 K.p.a., na podstawie przepisu art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, organ ochrony zabytków opiera się na przedłożonym wraz z wnioskiem materiale dowodowym oraz danych znanych mu z urzędu. W związku z przepisem art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego, wprowadzającym 30-dniowy termin na zajęcie stanowiska, tzw. "termin zawity", nie ma on bowiem możliwości prowadzenia samodzielnego, pełnego postępowania dowodowego. Zatem zarzuty zawarte w zażaleniu są nietrafne.
Na powyższe postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. złożyła G. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W skardze strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu nośnika reklamowego z siatki winylowej wraz z oświetleniem na fasadach budynku położonego przy pi. S. [...] we W. oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 oraz art. 107 K.p.a. mających istotny wpływ na wynika sprawy, poprzez:
— naruszenie zasady legalności działania organów,
— naruszenie zasady prawdy obiektywnej,
— naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa,
— pozbawienie Strony czynnego udziału w postępowaniu,
— niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
— nienależyte uzasadnienie decyzji
i w konsekwencji niewłaściwe wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., mocą którego organ odmówił uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu nośnika reklamowego z siatki winylowej wraz z oświetlaniem na fasadach budynku położonego przy pl. S. [...] we W. (działka nr [...],[...], obręb S.).
Na wstępie wskazać należy, że obowiązek uzyskania uzgodnienia pozwolenia na budowę w stosunku do obiektu budowlanego niewpisanego do rejestru zabytków, udzielonego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wynika z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienia takiego dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a., tj. w drodze postanowienia na które służy stronie zażalenie (art. 106 § 5 K.p.a.).
Regulacja zawarta w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego jest o tyle istotna, że uzyskanie przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów - a więc także pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków - stanowi jeden z niezbędnych warunków udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane m.in. po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.
Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że wymóg przedłożenia przy wniosku o pozwolenie na budowę uzgodnień lub opinii innych organów istnieje tylko wówczas, gdy przepis szczególny przewiduje taki obowiązek.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że budynek przy pl. S. [...] we W. znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską dotyczącą dziedzictwa kulturowego zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru rozwoju Plac [...] we W., uchwalonego przez Radę Miejską W. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.
Budynek ten znajduje się na obszarze określonym symbolem x. Jednostka "x" w niniejszym planie określa strefę ochrony konserwatorskiej (§ 16 ust. 5 pkt 1 planu). Zgodnie z § 16 ust. 5 pkt 1 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Na terenie, o którym mowa w ust. 1, obowiązują następujące ustalenia dotyczące dziedzictwa kulturowego: ochrona budynku przy ul. S. [...], oznaczonego na rysunku planu symbolem y, znajdującego się w Konserwatorskim Spisie Zabytków Architektury i Budownictwa, wraz z elewacją frontową oraz uporządkowanie elewacji tylnej przekształconej licznymi przebudowami".
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że powołany wyżej przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego obecne brzmienie uzyskał z chwilą wejścia w życie - z dniem 6 czerwca 2010 r. - ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Na podstawie przepisu przejściowego zawartego w art. 8 ust 3 ww. ustawy do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ww. ustawy, tj. wykazie zabytków nieruchomych przewidzianych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków oraz wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków, który to wykaz do dnia 6 grudnia 2010 r. powinien być przekazany przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście.
Przepis art. 6 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków.
Zatem na mocy przepisów przejściowych ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków zgodnej z przepisami tej ustawy, organy ochrony zabytków, w sprawach wszczętych z mocy art. 39 ust 3 Prawa budowlanego, wypowiadają się w oparciu o wykaz, o którym mowa w art. 7 ww. ustawy, biorąc pod uwagę zarówno uwarunkowania wynikające z zasad ochrony konserwatorskiej, jak i z tych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które mają znaczenie dla ochrony zabytkowych obiektów i obszarów.
Rozpoznając niniejszą sprawę na gruncie omawianych wyżej przepisów należy wskazać, że budynek przy pl. S. [...] znajduje się w wykazie zabytków nieruchomych Gminy W., przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, spełniającym wymogi art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010 nr 75, poz. 474).
Z powyższych ustaleń wynika, że wydanie pozwolenia na budowę wymagało uprzedniego uzyskania uzgodnienia dokonanego przez właściwy organ nadzoru konserwatorskiego.
W niniejszej sprawie prawidłowo organy oceniły w ramach swoich kompetencji wpływ planowanej inwestycji na wartości zabytkowe budynku przy pl. S. [...] we W. Przywołały historie obiektu, wskazały główne elementy jego wyrazu architektonicznego, walory artystyczne oraz stwierdziły, że budynek ten nadal posiada wartości zabytkowe.
Należy podzielić stanowisko organów, że planowana inwestycja naruszałaby wyraz architektoniczny omawianego budynku, jako daleko ingerująca w jego wartości zabytkowe, co uzasadniało odmowę uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na montażu nośnika reklamowego z siatki winylowej wraz z oświetlaniem na fasadach budynku położonego przy pl. S. [...] we W. Przesłonięcie budynku stanowiącego charakterystyczny element krajobrazu kulturowego tej części miasta i jednocześnie jeden z nielicznie zachowanych elementów przedwojennej zabudowy Przedmieścia M., spowodowałoby stratę w krajobrazie architektonicznym tej części miasta..
Należy również zaznaczyć, że uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie mają wprawdzie charakter uznania administracyjnego, a uznanie administracyjne jest uprawnieniem administracji do kształtowania w danej sprawie, w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody administracji, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł proceduralnych. Jednakże pamiętać należy, że uznanie nie upoważnia do działania dowolnego, gdyż organ ma obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu fatycznego, a następnie wydania orzeczenia o treści przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym. Organ więc musi wziąć pod uwagę obowiązujące przepisy prawa powszechnego jak i miejscowego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznając zażalenie strony skarżącej dokonał wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wyczerpująco umotywował odmowę uzgodnienia dla planowanej inwestycji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.
Skarżone postanowienie wydane zostało przez właściwy organ ochrony zabytków – ministra właściwego do sprawy kultury i dziedzictwa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje Generalny Konserwator Zabytków (art. 89 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków), będący sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 90 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków).
W świetle powyższych ustaleń oraz przedstawionej argumentacji prawnej bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostawały zarzuty przedstawione w skardze. W ocenie Sądu, organ w zaskarżonym postanowieniu przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy oraz odpowiednio przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia, mając na uwadze cele określone w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło