VII SA/Wa 856/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów związanych z usunięciem pojazdu postanawia: skargę odrzucić. Pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. A. B. wniosła o zwrot kwoty 416,00 zł powstałej w związku z usunięciem z drogi i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki "[...]" o nr rej. [...] usuniętego z ul. [...] nr [...] w [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek Komendant Straży Miejskiej [...] pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] l.dz. [...] poinformował A. B., że nie znalazł podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w trakcie podejmowania interwencji przez strażnika miejskiego pojazd skarżącej był zaparkowany przy ul. [...] nr [...] w [...] w strefie obowiązywania znaku drogowego B-36 "Zakaz zatrzymywania się" z tabliczką T-24 wskazującą, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela. Jednocześnie organ poinformował, że obowiązywanie znaku B-36 "zakaz zatrzymywania się" i (tabliczki T-24) wprowadzonej § 28 ust. 5 Rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. "w sprawie znaków i sygnałów drogowych" (Dz. U. z 2002 r. Nr 170 poz. 1393) stanowiącym, iż "umieszczona pod znakiem B-35 lub B-36 tabliczka T-24 wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela", wyczerpało dyspozycję art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym i pozwoliło na uruchomienie procedury wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym "osoby niepełnosprawne o obniżonej sprawności ruchowej, kierujące pojazdem zaopatrzonym w taką kartę, mogą nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących postoju czy zakazu ruchu". Szczegółowy wykaz tych znaków określa § 33 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170 poz. 1393). Uprawniona osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym, oraz kierujący pojazdem przewożący taką osobę mogą pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności, nie stosować się do zakazów wyrażonych znakami: B-l, B-3, B-3a, B-4, B- 10, B-35, B-37, B-38 i B-39. Znak B-36 "Zakaz zatrzymywania się" nie figuruje w tym wykazie. W związku z powyższym organ stwierdził, że podjęcie interwencji w stosunku do pojazdu marki "[...]" o nr rej. [...], w trybie art. 130a ust 1 pkt 5 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym było zasadne, a postępowanie funkcjonariusza wydającego "Dyspozycję Usunięcia Pojazdu" zgodne z procedurami i obowiązującymi przepisami prawa. W konkluzji organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki prawne umożliwiające uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. A. B. złożyła odwołanie od pisma Komendanta Straży Miejskiej [...]z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent [...] pismem z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] l.dz. [...] poinformował A. B., że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia jej wniosku. Uzasadniając powyższe wskazał, że dokonanie postoju w miejscu obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, wyczerpało dyspozycję art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czego następstwem było usunięcie pojazdu z drogi. Ponadto stwierdził, iż podjęcie interwencji w stosunku do pojazdu marki [...] o nr rej. [...], w trybie art. 130a ust 1 pkt. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym było zasadne i zgodne z procedurami oraz obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem organu przepisy prawa jasno określają procedurę usuwania pojazdów przez Straż Miejską [...] oraz obowiązki Straży Miejskiej w tym zakresie. Natomiast w żaden sposób nie obligują do wykonywania dokumentacji fotograficznej zaparkowanych pojazdów. Jednocześnie organ poinformował, że obowiązujące przepisy prawne nie przewidują możliwości zwrotu należności pieniężnych powstałych z tytułu usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 pkt. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i jego przechowywania na parkingu strzeżonym. Na powyższe pismo Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (nazwane przez skarżącą decyzją) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. Skarżąca wskazała, że zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że "urzędnicy nie wykazali chęci i umiejętności zapoznania się z treścią odwołania z należytą starannością". Zdaniem skarżącej “odpowiedź minęła się z sednem zagadnienia, jak gdyby dotyczyła zupełnie innego problemu". Skarżąca stwierdziła, że w ogóle nie popełniła wykroczenia i że odholowanie na jej koszt samochodu na parking strzeżony nie było uzasadnione. Skarżąca podkreśliła, że samochód zaparkowała w czasie, kiedy w tym miejscu nie obowiązywał jeszcze zakaz zatrzymywania pojazdów. Na podstawie posiadanego abonamentu postawiła pojazd - samochód [...] nr rej. [...] w miejscu dozwolonym i przeznaczonym do parkowania przy ul. [...] w [...]. Ponadto wskazała, że w okresie od 28 października do 18 listopada 2010 r. przebywała w [...] na uzdrowiskowym leczeniu szpitalnym. Pionowy znak drogowy "zakaz zatrzymywania się" (B-36), obejmujący odcinek, na którym stał zaparkowany przedmiotowy samochód wraz z zamieszczoną pod nim tabliczką T-24, informującą o obligatoryjnym odholowywaniu pojazdów pozostawionych na tym odcinku, pracownicy Zakładu Remontów Dróg ustawili w dniach 8 i 9 listopada 2010 r. W dniu 15 listopada 2010 r. samochód został odholowany na strzeżony parking, a w dniu odbioru pojazdu skarżąca została obciążona kwotą w wysokości 416 zł. Skarżąca podkreśliła, że w chwili holowania, za szybą pojazdu umieszczona była karta abonamentowa oraz karta parkingowa osoby niepełnosprawnej. Powyższe, zdaniem skarżącej, oznacza, że postawienie powyższego znaku zakazu nie dotyczyło, i nie mogło dotyczyć, pojazdów, które w tym momencie na tym odcinku już stały. Ponadto skarżąca zarzuciła straży miejskiej zaniechanie obowiązkowej czynności udokumentowania stanu faktycznego na odcinku drogi, który został objęty zakazem. Natomiast Prezydentowi [...] błędną interpretację obowiązku udokumentowania stanu faktycznego. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że ze wzgledu na swój charakter opłaty za usunięcie pojazdu z drogi na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przechowywanie go na parkingu strzeżonym nie mieszczą się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjnyjne. Konroli takiej podlegają jedynie opłaty ustalone w drode decyzji administraynych na podstawie art. 130a ust. 2a i 10 h przedmiotowej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. A. B. wniosła o zwrot kwoty 416,00 zł powstałej w związku z usunięciem przez Straż Miejską pojazdu z miejsca jego postoju i przechowywania na parkingu strzeżonym. Zagadnienie wymagające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w granicach wskazanych w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) mieści się przedmiot skargi. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli określa art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 130 a ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym na dzień usunięcia pojazdu (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm., zwanej dalej p.r.d.), pojazd jest usuwany na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Pojazd usunięty z drogi na podstawie decyzji podjętej przez policję lub straż gminną (miejską) umieszczany jest na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość tych opłat ustala rada powiatu (art. 130a ust. 5c i 6 p.r.d.). Dokonując oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, gdyż obowiązek uiszczenia opłaty jest konsekwencją usunięcia pojazdu z drogi. Czynność usunięcia pojazdu nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/3). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 pkt 5 p.r.d. nie jest konsekwencją istnienia po stronie skarżącej - jako właściciela pojazdu - jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. To konsekwencja zaistnienia sytuacji określonej w art. 130a p.r.d. Postępowanie w sprawie usunięcia pojazdu obejmuje podejmowanie takich aktów lub czynności, które same w sobie nie dotyczą uprawnień lub obowiązków skarżącej nawet gdyby przyjąć, że czynności te są konsekwencją naruszenia przez skarżącą przepisów Prawa o ruchu drogowym, przepisów ustawy o drogach publicznych, czy przepisów porządkowych. W przypadku uznania przez właściwe służby, iż zaistniały przesłanki określone w art. 130a tej ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu, z którego jednakże nie wynika jakiekolwiek uprawnienie czy obowiązek dla właściciela pojazdu. W takiej sytuacji Straż Miejska [...], nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter opłata za usunięcie i przechowywanie pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Jest ona związana z zastosowaniem środka represyjnego – usunięcia pojazdu za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym i nie jest daniną publiczną. Kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne podlegają jedynie opłaty ustalane w drodze decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 130a ust. 2a i 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu zasadność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji dokonania tej czynności oraz obciążenia kosztami wynikającymi z tego tytułu może podlegać kontroli sądu administracyjnego dopiero na etapie wydania (odmowy wydania) zezwolenia na odbiór pojazdu lub w sytuacji, gdy dojdzie do wydania przez organ gminy aktu o przejściu na rzecz gminy własności pojazdu. Należy również wskazać, że udzielone skarżącej odpowiedzi nie są decyzjami administracyjnymi lub postanowieniami, a tym samym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Skoro więc przedmiotowa skarga została wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.