VII SA/Wa 858/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K.Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, II. oddala skargę w pozostałej części, III. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII S A/Wa 858/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. K. Z. uzyskał warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie siedliskowej oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...] i [...] na ulicy W. w W. Inwestor w dniu 28 listopada 2003 r. złożył wniosek do Urzędu Miasta [...] Biuro Naczelnego Architekta Miasta Delegatura w Dzielnicy [...] o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na wyżej wskazanych działkach . Organ ten pismem z dnia 4 grudnia 2003 r. wezwał K.Z. do usunięcia w terminie 7 - dni braków w złożonym wniosku poprzez uzupełnienie : - złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wpisania dokumentu , z którego wynika tytuł prawny - - adresu inwestora , przedmiotu i adresu inwestycji - złożenie decyzji ó warunkach zabudowy , bądź aktualnego wypisu z planu miejscowego - kompletu projektu budowlanego Pismo zostało doręczone na adres wnioskodawcy w dniu 11 grudnia 2002 r. a odbiór potwierdziła żona inwestora . Następnie organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. wydanym w oparciu o art. 35 ust 3 Prawa budowlanego nałożył na K.Z. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym wniosku o wydanie pozwolenia na budowę poprzez : - dokonanie adaptacji załączonego projektu powtarzalnego przez osobę posiadającą uprawnienia - uzupełnienie projektów zbiornika na nieczystości płynne - dostarczenie warunków technicznych przyłączenia budynku do miejskiej sieci energetycznej Postanowienie zostało doręczone na adres wnioskodawcy w dniu 19 grudnia 2003 r. a z adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynikało ze odebrał je dorosły domownik . W odpowiedzi na to postanowienie K.Z. zwrócił się do organu w dniu 23 stycznia 2004 r. ( data wpływu pisma do siedziby organu ) o przedłużenie terminu usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych do wniosku dokumentach z uwagi na niemożność usunięcia ich w wyznaczonym przez organ terminie . Następnie Prezydent [...] na podstawie art. 35 ust 3 Prawa budowlanego wydał decyzję odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę . W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał , że przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie spełniał wymogów określonych w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego . Dlatego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości. Pomimo upływu terminu wnioskodawca nie uzupełnił braków co skutkowało wydaniem decyzji odmownej . Decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy i doręczona w dniu 30 stycznia 2003 r. , jak wynikało z adnotacji poczty żonie adresata A.S. K.Z. w dniu 26 marca 2004 r. ( data wpływu ) złożył do Wojewody [...] wniosek o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i przywrócenie terminu uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego . W uzasadnieniu pisma wskazał, że w okresie od 15 grudnia 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. przebywał za granicą i nie mógł w wyznaczonym terminie uzupełnić wniosku . Pismo Prezydenta w tej sprawie z dnia 14 grudnia 2003 r. zostało odebrane przez sąsiadkę , która powiadomiła go o korespondencji w styczniu i przesłała pocztą kurierską do Australii gdzie wówczas przebywał. Mimo , że w dniu 20 grudnia 2003 r. napisał wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia dokumentów to w dniu [...] stycznia 2004 r. została wydana decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę . Skarżący podniósł , że ze względu na odległość i częste przemieszczanie się , jak również z powodu nieobecności sąsiadki w okresie wigilijno — noworocznym nie był w stanie powziąć wiadomości o przesłanej mu korespondencji urzędowej . Po rozpatrzeniu tych wniosków Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 134 kpa i 59 § 2 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu wskazał , że z daty stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika , że decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę została doręczoną skarżącemu w dniu 30 stycznia 2004 r. a odbiór pokwitowała żona skarżącego A. S. Natomiast odwołanie od tej decyzji datowane jest na dzień 23 marca 2004 r. ( data wpływu 26 marca 2004 r.) . Zatem przekroczenie 14 dniowego terminu na odwołanie jest ewidentne. Poza tym organ wskazał ,że przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie jest możliwe . Przepis art. 58 kpa reguluje warunki jakie muszą być spełnione by właściwy organ mógł przywrócić termin , w tym przypadku do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę . W ocenie organu inwestor nie uprawdopodobnił , że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy . W odwołaniu skarżący podniósł ,że pismo z dnia 4 grudnia 2003 r. wzywające do usunięcia braków zostało odebrane przez sąsiadkę , która z uwagi na jej nieobecność w domu w okresie wigilijno -noworocznym powiadomiła skarżącego przebywającego w Australii z opóźnieniem . Tymczasem jak zauważył organ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika , że w dniu 11 grudnia 2003 r. odebrała je żona wnioskodawcy . Ponadto wniesienie prośby o przywrócenie terminu jest datowane na dzień 20 stycznia 2004 r. ( do organu I instancji wpłynęło 23 stycznia 2004 r.) a więc po upływie 7 dni przysługujących na wniesienie prośby o przywrócenie terminu . Dodatkowo organ podniósł, że do dnia rozpatrywania wniosku brak było dopełnienia czynności dla których określony był termin. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył K.Z. W skardze podkreślił , że oboje z żoną przebywali poza miejscem zamieszkania . Na dowód tego załączył bilety lotnicze i kserokopie paszportu z którego wynikało , że w tym czasie przebywał poza granicami Polski. Zakwestionował twierdzenie jakoby jego żona pokwitowała odbiór pisma z dnia 4 grudnia 2003 r. , gdyż w okresie od 7 do 13 grudnia 2003 r. przebywała na szkoleniu w Z. i nie mogła pokwitować odbioru pisma o którym mowa wyżej . Poza tym podniósł , że w okresie od 16 grudnia 2003 r. do 1 stycznia 2004 r. przebywał na Kubie . Z tych przyczyn zdaniem skarżącego ustalenia organu są wadliwe a skarga zasadna . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została częściowo uwzględniona , choć nie z przyczyn które podnosił skarżący . Kontrolowane przez Sąd postanowienie zostało wydane w oparciu o przepisy art. 134 kpa i 59 § 2 kpa . W pierwszej części rozstrzygnięcia Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania a w drugiej części odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Rozstrzygniecie to odnosiło się wprost do pisma skarżącego z dnia 26 marca 2004 r. nazwanego prośbą o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i przywrócenie terminu uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu . Zasadnie organ odwoławczy uznał , że pismo to stanowi odwołanie od wskazanej decyzji oraz zawiera wniosek o przywrócenie terminu . Należy jednak zauważyć , że nie był to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ale wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego . Wynikało to ewidentnie z treści wniosku jak i jego uzasadnienia. W pierwszej kolejności należy odnieść się do rozstrzygnięcia organu w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania . Wojewoda [...] jako organ odwoławczy miał obowiązek podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z kolei rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, stanowi rażące naruszenie prawa . Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1). Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 czerwca 1982 r. (ONSA 1982, Nr 1, poz. 52). Odwołanie K.Z. wpłynęło w dniu 26 marca 2004 r. Organ zasadnie uznał , że nastąpiło uchybienie terminu do jego wniesienia. W aktach sprawy znajdowało się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. z którego wynikało ,że decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy i doręczona w dniu 30 stycznia 2003 r. żonie adresata A. S. (adnotacja poczty). Natomiast termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenie decyzji stronie ( art. 129 § 2 kpa ) . Wprawdzie w art. 58 kpa przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, m.in. również do wniesienia odwołania, ale jest to uwarunkowane prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy , przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest warunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (§ 2 i 3). W sprawie niniejszej skarżący prośby takiej nie składał , bowiem pismo -odwołanie zawierało prośbę o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę . Gdyby istniała taka prośba, to postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy mógłby wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu . Jednak skoro skarżący składając odwołanie, jednocześnie nie złożył prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności - jak przewiduje art. 58 § 1 i 2 kpa to postanowienie organu w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest w pełni zasadne . Wadliwe natomiast jest rozstrzygniecie organu w części w której odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę . Przepis art. 59 § 1 kpa stanowi, iż o przywróceniu terminu decyduje właściwy w sprawie organ. Nie jest to wskazanie właściwości organu bezpośrednie, a przez odesłanie do "właściwości w sprawie" . Przez "właściwość w sprawie" należy rozumieć właściwość do prowadzenia postępowania administracyjnego czy czynności procesowych . W przypadku postępowania odwoławczego i zażaleniowego ustawodawca uregulował wprost właściwość organu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia podania o przywrócenie terminu, stanowiąc, iż organem właściwym jest organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W świetle tych przepisów oczywistym jest , że organem właściwym do rozpatrzenia prośby skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę byłby organ właściwy do wydania takiego pozwolenia budowlanego , to jest ten sam który wydał postanowienie wzywające do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie . Jednakże rozpatrywanie tego wniosku przez właściwy organ byłoby zasadne tylko wtedy gdyby nie zapadła decyzja merytoryczna kończąca postępowanie , tak jak miało to miejsce w sprawie . Tymczasem organ odwoławczy rozpatrzył ten wniosek , wskazując jako podstawę prawną przepis art. 59 § 2 kpa , który może być jedynie podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania . Zatem organ odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji gdy nie był do tego właściwy a poza tym samo postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe wskutek wydania decyzji odmownej kończącej sprawę . W tym kontekście podnoszone prze skarżącego argumenty świadczące o zasadności wniosku o przywrócenie terminu nie miały w sprawie znaczenia . Zaskarżone postanowienie we wskazanej części wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości i rażąco naruszało prawo ( art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa). Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę . Wobec uznania , że w pozostałym zakresie zarzuty skargi są bezzasadne na podstawie art. 151 i 152 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II i III wyroku .