VII SA/Wa 858/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Ogólnokrajowej Spółdzielni [...] na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej Ogólnokrajowej Spółdzielni [...]" kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 1 i 2 oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Ogólnokrajowej Spółdzielni [...] w [...] , uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2008 r. oraz stwierdził nieważności decyzji tego Komendanta z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] marca 2007 r. w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt 1 i 2 tej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z dnia 6 czerwca 2008 r. Ogólnokrajowa Spółdzielnia [...] w [...] zwróciła się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z wnioskiem o odroczenie terminów wykonania dźwiękowych systemów ostrzegawczych w trzech hotelach spółdzielni, wyznaczonych w decyzji organów PSP w [...].[...] Komendant decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił zmiany ustalonych terminów. W wyniku postępowania odwoławczego Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, iż obowiązek wyposażenia budynku w dźwiękowy system ostrzegawczy wynika bezpośrednio z przepisów prawa, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, obecnie z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, a wcześniej z rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2003 r. ( Dz. U. nr 125, poz. 1138). Istniejący w dniu 25 lipca 2003 r. tj. w dniu wejścia w życie rozporządzenia Hotel "[...]" w obu jego częściach, powinien zostać w terminie, najpóźniej do 25 lipca 2005 r. wyposażony w dźwiękowy system ostrzegawczy, albowiem w dniu 26 lipca 2005 r. ów obowiązek stał się wymagalny. W tej sytuacji prawnej w odniesieniu do zobowiązanego nie powinno stosować się decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. t.j. z 2005 r. nr 229, poz 1954 z późn. zm.), do obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, stosuje się egzekucję administracyjną. Zatem w przedmiotowym przypadku, w sytuacji nie wykonania w Hotelu w ustalonym przepisem terminie, dźwiękowego systemu ostrzegawczego, zgodnie z art. 15 tej ustawy, zobowiązanemu należało przesłać pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne powinno być wszczęte po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Zawarcie ww. obowiązku w decyzji administracyjnej organu administracji publicznej, w tym ustalenie nowego innego terminu do jego wykonania , niż wynika to z ustalonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzeniu, stanowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej, zatem w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzje takie podlegają stwierdzeniu nieważności. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana spółdzielnia domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 kpa, gdyż nie była poinformowana o zgromadzonym materiale i nie miała możliwości przedstawienia swojego stanowiska a także naruszenie art. 155 kpa, bowiem organ nie zbadał wystąpienia interesu społecznego i słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje; Skarga podlega uwzględnieniu, ale z innych motywów niż w niej wskazane. Analiza czynności organów administracji w niniejszej sprawie pozwala stwierdzić, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej orzekał w trybie odwoławczym od decyzji wydanej na podstawie art. 155 kpa, a wiec w postępowaniu nadzwyczajnym w administracji. Do postępowań nadzwyczajnych w administracji należą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z art. 156 § 1 kpa, postępowanie o wznowienie z art. 145 kpa, a także postępowanie z art. 154 i 155 kpa. Każdym z tych trybów rządzą odpowiednie zasady postępowania zamieszczone w przepisach kpa i żaden z trybów nadzwyczajnych nie jest trybem zamiennym bądź konkurencyjnym względem innego. Orzekając jako instancja odwoławcza w nadzwyczajnym trybie art. 155 kpa o zmianę decyzji, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej mógł orzekać tylko w przedmiocie tego postępowania i w odniesieniu do decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2008 r., zaś stosownie do treści art. 138 § 1 kpa mógł przyjąć tylko rozstrzygniecie określone tymże przepisem. Nie mógł natomiast w postępowaniu z art. 155 kpa orzekać o stwierdzeniu nieważności jakiejkolwiek decyzji, bowiem dla takiego rozstrzygnięcia musiałoby najpierw być wszczęte i przeprowadzone odrębnie postępowanie nieważnościowe. Fakt, że Komendant Głównym jest instancją odwoławczą w postępowaniu zwykłym dla decyzji organu I instancji., a także organem odwoławczym w postępowaniach nadzwyczajnych, nie oznacza, że w jednym z postępowań nadzwyczajnych – w tym przypadku o zmianę decyzji ( art. 155 kpa) – może orzekać o innym postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji ( art. 156 § 1 kpa). Taką zaś sytuację obrazuje sentencja zaskarżonej decyzji, która tylko uchyla decyzję wydaną w trybie art. 155 kpa ( a więc orzeczenie jest nieprawidłowe w świetle wymogów art. 138 § 1 pkt 2 kpa), a ponadto zawiera rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji poprzedzających tę uchyloną decyzję. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 kpa wymaga innego podejścia do sprawy niż w I instancji lub przed organem odwoławczym czy też w innych trybach nadzwyczajnych. Organ administracji staje wobec kwestii czysto prawnych, które powinny być rozstrzygnięte wedle zasad kasacji, zaś właściwość rzeczowa organu do stwierdzenia nieważności decyzji jest oceniana według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. Tak więc działanie takie nie może być prowadzone przez organ działający w postępowaniu nadzwyczajnym z art. 155 kpa, które prowadzone jest w celu zmiany lub uchylenia decyzji. Tak więc wydanie decyzji przez Komendanta Głównego, zawierającej rozstrzygnięcie podjęte w dwóch różnych trybach nadzwyczajnych, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych art. 155 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 kpa i jest podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzekając ponownie organ odwoławczy weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie, zastosuje właściwy tryb postępowania administracyjnego i po rozważeniu sprawy, jako instancja odwoławcza, a więc zgodnie z wymogami art. 138 kpa podejmie prawidłowe rozstrzygnięcie. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). A.F-S