VII SA/Wa 86/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-15
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Paweł Groński, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wdowa po osobie represjonowanej, uprawniona do renty rodzinnej na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest uprawniona do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przyznaje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki inwalidom wojennym, ich małżonkom, wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym. Ustawa nie przewiduje takiego uprawnienia dla wdów po osobach represjonowanych, które są jedynie uprawnione do renty rodzinnej na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. W związku z tym, skarżąca, będąca wdową po osobie represjonowanej i uprawniona do renty rodzinnej na podstawie wskazanego przepisu, nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.Stan faktyczny
Skarżąca I. B. wniosła o potwierdzenie prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki jako wdowa po inwalidzie wojennym. Organ I instancji odmówił przyznania tego prawa, wskazując, że wdowa po osobie represjonowanej, uprawniona do renty rodzinnej na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, nie jest wymieniona w katalogu osób uprawnionych do bezpłatnych leków. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając argumenty o prawie do świadczeń na podstawie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz powołując się na wcześniejszą decyzję Prezesa NFZ w podobnej sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. skargę oddala
Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. I. B. zwróciła się do Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji uprawniającej do rzeczowych świadczeń medycznych przysługujących z tytułu posiadania statusu wdowy po inwalidzie wojennym.
W odpowiedzi na wezwania Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. oraz [...] września 2006 r. I. B. przedstawiła zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...] z dnia [...] września 2006 r., z którego wynika, iż wnioskodawczyni jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.)
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...]Dyrektor [...]Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 Statutu Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 231, poz. 2161 ze zm.) orzekł, iż I. B. nie przysługuje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o którym stanowi art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu organ podał, że wśród osób uprawnionych do świadczeń określonych w art. 46 ust. 1 ww. ustawy nie zostali wymienieni wdowy i wdowcy po osobach represjonowanych, uprawnieni do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z potwierdzeniem uprawnienia do renty rodzinnej po osobie represjonowanej, w rozumieniu art. 5 pkt 22 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługującego I. B. organ stwierdził brak podstaw do przyznania prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
W odwołaniu od powyższej decyzji I. B. stwierdziła, iż jest wdową pobierającą rentę rodzinną po zmarłym mężu, o której mowa w art. 42 i 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn. – Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). W konsekwencji wniosła o wydanie jej zaświadczenia o prawie do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz powołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Podniosła, iż korzystała z prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie książki inwalidy wojennego męża nr [...] wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Do odwołania I. B. dołączyła kopie szeregu dokumentów, w tym m. in. wymienionej wyżej książki inwalidy wojennego nr [...] wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...] w dniu [...]maja 1994 r., legitymacji członkowskiej Nr [...] Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, odpisu skróconego aktu małżeństwa, decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...] o przyznaniu renty rodzinnej po osobie, która pobierała rentę w związku z pobytem w miejscach odosobnienia oraz zaświadczenia ZUS nr [...] z dnia [...] września 2006 r. potwierdzającego prawo I. B. do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 110 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie i podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia. Zwrócił uwagę, iż uprawnienie wynikające z art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobie represjonowanej, natomiast nie przysługuje małżonkowi takiej osoby ani wdowie po osobie represjonowanej uprawnionym do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz na podstawie wydanych wcześniej ustaw z dnia 22 grudnia 1982 r. w sprawie postępowania przy ustalaniu świadczeń i szczególnych uprawnień przysługujących kombatantom (Dz. U. Nr 43, poz. 268 ze zm.) i z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 ze zm.). Wskazał, że status wnioskodawczyni potwierdza wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] września 2006 r., stwierdzające, że I. B. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, czyli wdową po osobie represjonowanej. W związku z tym organ uznał, iż brak jest podstaw do uznania, że I. B. przysługują uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o których mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że działa w granicach wyznaczonych przepisami obowiązującego prawa i w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania uznanie administracyjne.
W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. B. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zwróciła uwagę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], wydaną w analogicznej – zdaniem skarżącej – sprawie, którą organ stwierdził prawo wskazanej w niej osoby do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponowiła prośbę o przyznanie jej uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki wskazując na zmiany w obowiązujących przepisach i podkreślając, że zarówno jej mąż, jak i skarżąca korzystali z tego uprawnienia na podstawie książki inwalidy wojennego nr [...]. Wskazała ponownie na kserokopie dokumentów, które dołączyła do odwołania od decyzji Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie przytaczając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki spełniające łącznie następujące warunki:
1. oznaczone symbolem Rp w decyzji dopuszczającej do obrotu,
2. wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że bezpłatne zaopatrzenie w wymienione leki przysługuje m. in. osobie represjonowanej, czyli – stosownie do treści art. 5 pkt 22 przedmiotowej ustawy - osobie, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przepisy ustawy nie stanowią jednakże podstawy do przyznania takiego uprawnienia wdowom lub wdowcom po osobie represjonowanej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że I. B. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Fakt ten potwierdza jednoznacznie zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...] z dnia [...] września 2006 r. W konsekwencji nie można podzielić argumentu skarżącej, że jest wdową pobierającą rentę rodzinną po zmarłym mężu, o której mowa w art. 42 i 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
Z powyższych powodów nie można też uznać, iż decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], na którą powołuje się skarżąca załączając jej kopię została wydana w analogicznym stanie faktycznym, gdyż z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w toku postępowania prowadzonego przez organy ustalono, iż wskazana w tej decyzji osoba jest wdową pobierającą rentę po osobie, o której mowa w art. 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a nie – jak w przypadku skarżącej - wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W ocenie Sądu Dyrektor [...] Narodowego Funduszu Zdrowia w sposób prawidłowy podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo i wyczerpująco rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego –tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Reasumując Sąd uznał, że zarówno Dyrektor [...] Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia właściwie ocenili zebrany materiał dowodowy i prawidłowo odmówili I. B. przyznania uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy w tym miejscu podkreślić, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia nie mogły w niniejszej sprawie orzec w sposób pozostający w sprzeczności z ustalonym bezspornie na podstawie zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych faktem, że I. B. jest wdową po osobie represjonowanej, a zatem osobą, która nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do tego świadczenia.
Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące korzystania z dotychczasowego bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie książki inwalidy wojennego męża oraz przedstawione kopie dokumentów nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, natomiast ewentualna zmiana statusu prawnego I. B. jako osoby uprawnionej do pobierania renty rodzinnej po zmarłym mężu może być wynikiem postępowania pozostającego we właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie organów Narodowego Funduszu Zdrowia, które są związane treścią przedstawionego zaświadczenia.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło