VII SA/Wa 861/12

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony po odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych. W przypadku gdy skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego i postanowienie to stało się prawomocne, na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów, a ponowne złożenie wniosku o prawo pomocy nie wpływa na skutki prawomocnego odrzucenia skargi. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po prawomocnym odrzuceniu skargi należy oddalić.
Stan faktyczny
D. A. złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o prawo pomocy został częściowo odmówiony przez WSA w Warszawie, co zostało potwierdzone po rozpatrzeniu sprzeciwu. NSA uchylił to postanowienie i sprawa wróciła do WSA, który pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, a postanowienie to stało się prawomocne. D. A. ponownie złożyła wniosek o prawo pomocy, który sąd oddalił.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 12 kwietnia 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga D. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r., znak: [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych skarżąca złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił D. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 10 września 2012 r. (data wpływu do Sądu 14 września 2012 r.) wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Postanowieniem z dnia 9 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawczyni na ww. postanowienie Sądu Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 328/13 uchylił zaskarżone postanowienie. Kolejnym postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwzględnieniem wytycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawił bez rozpoznania wiosek D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskutek powyższego zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013r. wezwano do wykonania zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego, co było powodem odrzucenia skargi postanowieniem Sądu z dnia 1 października 2013r. W wyniku wezwania do wykonania do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca pismem z dnia 2 sierpnia 2013r., doprecyzowanym w kolejnym piśmie z dnia 16 października 2013r. wystąpiła z kolejnym wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 13 stycznia 2014 r. wnioskodawczyni nadesłała wypełniony formularz PPF w którym przedstawiła swoją sytuację finansową i materialną. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a) Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z samej istoty prawa pomocy wynika, że znajduje ono zastosowanie jedynie w przypadku, w którym strona jest zobowiązane do ponoszenia takich kosztów. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 1 października 2013r. Sąd odrzucił skargę D. A., którego odpis doręczono jej w dniu 29 października 2013 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie wniosła skargi kasacyjnej na ww. postanowienie, stało się ono prawomocne od dnia 29 listopada 2013 r. Nie wynika także aby wnioskodawczyni złożyła jakiekolwiek pismo procesowe w związku z którym byłaby zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż na obecnym etapie sprawy na wnioskodawczyni nie ciąży żaden obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Nadto, uwzględniono fakt, że złożony w dniu 13 stycznia 2014 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy był drugim wnioskiem D. A. w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek z dnia 21 maja 2012 r. został bowiem postanowieniem Sądu z dnia 20 maja 2013 r. pozostawiony bez rozpoznania. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013r. wezwano do wykonania zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a wskutek nie uiszczenia wpisu sądowego odrzucono skargę postanowieniem Sądu z dnia 1 października 2013 r. Wnioskodawczyni na skutek ww. zarządzenia nie uiściła wpisu sądowego od skargi, a wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - (pismo wnioskodawczyni z dnia 2 sierpnia 2013r. i dnia 16 października 2013 r. ). Wyjaśnić należy, że ponowne wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jak też nie ma żadnego wpływu na postanowienie, którym Sąd odrzucił skargę wobec nieuiszczenia wpisu sądowego. Nawet bowiem gdyby wnioskodawczyni została zwolniona obecnie z kosztów sądowych, to i tak skarga pozostałaby odrzucona, gdyż prawo pomocy wywołuje skutki od momentu jego przyznania, nie działa natomiast wstecz i nie anuluje rozstrzygnięć uprzednio wydanych w sprawie. W ocenie orzekającego, powyższe argumenty uzasadniają odmowę uwzględnienia wniosku D. A. o zwolnienie z kosztów sądowych. Z podanych wyżej względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło