VII SA/Wa 862/24
WyrokWSA w Warszawie2024-05-23
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Grzegorz Rudnicki, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla spółki cywilnej, czy też powinna być skierowana do jej wspólników, a jeśli skierowana do spółki cywilnej, czy stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy, podobnie jak inne decyzje administracyjne, nie może być skierowana do spółki cywilnej, która nie posiada podmiotowości prawnej. Stronami postępowania administracyjnego są wspólnicy spółki cywilnej. Skierowanie decyzji do spółki cywilnej stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka U. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu warunków zabudowy dla działek przy ul. L. w P. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne ustalenie parametrów zabudowy, brak analizy wpływu na środowisko oraz wadliwe określenie stron postępowania. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji oraz postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej z uwagi na skierowanie ich do spółki cywilnej, która nie jest stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z 6 grudnia 2022 r., a także postanowienia Prezydenta Miasta P. z 5 czerwca 2023 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi U. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r. znak: KOA/1395/Ar/23 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z 6 grudnia 2022 r., nr 59/22; 2) stwierdza nieważność postanowienia Prezydenta Miasta P. z 5 czerwca 2023 r., znak: WPP.6730.21.2022.SM w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz U. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 24 stycznia 2024 r., znak: KOA/1395/Ar/23, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. ( dalej: "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta P. ( dalej: "Prezydent", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., znak: [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r., ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. L. w P. w związku z zamiarem realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejących budynków magazynowo- usługowych na budynek handlowo-usługowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 20 czerwca 2022 r. P. C. i S. Z. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą a także wspólnie prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] s.c., zwrócili się o ustalenie warunków zabudowy dla działek nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. L. w P. w związku z zamiarem realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejących budynków magazynowo-usługowych na budynek handlowo-usługowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną.
Prezydent decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r., ustalił warunki zabudowy dla planowanej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta, złożyła skarżąca, wskazując na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odwołaniu wskazano, że decyzja nie odzwierciedla rzeczywistych zamiarów wnioskodawcy zaś organ nie zbadał czy nie nastąpi konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, a także nie ustalił linii zabudowy od strony północnej.
W ocenie skarżącej, realizowana aktualnie zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami w tej części miasta P., nie koresponduje z przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym, które będzie na nią negatywnie oddziaływać. W odwołaniu zwrócono także uwagę na wadliwe ustalenie parametrów zabudowy - nie w wysokościach średnich i bez jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie do przyjętych odstępstw. Ponadto w ocenie skarżącej, analiza zawiera błędy zarówno w określeniu funkcji zabudowy zastanej w obszarze analizowanym jak i w wyliczeniu jej parametrów.
Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium wspomnianą na wstępie skarżoną decyzją z dnia 24 stycznia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium przypomniało, że zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 maja 2023 r., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
SKO wskazało, że sposób ustalania wymagań wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przepis § 3 cyt. rozporządzenia stanowi w ust. 1 "w celu ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy" oraz w ust. 2 "granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokości działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów".
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy w razie braku planu zagospodarowania terenu dla obszaru objętego wnioskiem inwestora wyznacza na mapie w skali 1:500 lub 1:1000 granice obszaru w celu przeprowadzenia analizy i ustalenia czy możliwa jest realizacja planowanej inwestycji przy zachowaniu niezbędnych warunków wynikających z pkt 1 art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Przyjmuje się, co wynika przede wszystkim z samej treści § 3 ust. 2 rozporządzenia, że granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej, niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej niż 50 m. Jest to konieczny warunek prawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego, oznaczający, iż obszar ten nie może być mniejszy od wskazanego w przepisie. Nadto winien on tworzyć linię zamkniętą. Brak, poza powyższym, ograniczenia co do wielkości i sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego skutkuje pewną dowolnością w sposobie jego wyznaczenia. Granice tej dowolności będą jednak wyznaczone granicami konkretnego obszaru, stanowiącego pewną całość urbanistyczną, stanowiącą podstawę poczynienia przez organ ustaleń, czy planowana zabudowa nie naruszy zastanego na tym obszarze ładu przestrzennego. W każdym wypadku, czy to wyznaczony do analizy obszar jest obszarem minimalnym, czy też wyznaczono go odmiennie, sposób wyznaczenia obszaru analizowanego powinien być przez organ uzasadniony.
Kolegium wskazało, że ze sporządzonej w sprawie analizy wynika, że organ I instancji za front działki uznał odcinek oznaczony literami ABC, tj. miejsce, z którego odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. Obszar analizowany ustalono w odległości trzykrotności frontu działki. Z powyższych względów wyznaczenie obszaru analizowanego, jest w ocenie Kolegium prawidłowe.
Kolegium podzieliło ocenę Prezydenta, że na terenie planowanej inwestycji w ostatnich latach obserwowany jest rozwój zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, zaś planowana zabudowa handlowo-usługowa, wpisuje się w nurt tworzenia nowoczesnej dzielnicy mieszkaniowej w tej części miasta i będzie nawiązywała charakterem do funkcji istniejącej w obszarze analizowanym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO zwróciło uwagę na "zasadę dobrego sąsiedztwa", która nie oznacza ograniczenia nowej zabudowy do możliwości powstania w danym miejscu jedynie obiektów tożsamych z już istniejącymi. Wymaga ona jedynie, aby przy ustalaniu warunków nowej zabudowy dostosować je do cech i parametrów architektonicznych i urbanistycznych wyznaczonych przez stan dotychczasowej zabudowy w celu zachowania ładu przestrzennego.
Jeżeli planowana inwestycja powtarza jeden z istniejących w obszarze analizowanym sposobów zagospodarowania, jak i w sytuacji, gdy stanowi uzupełnienie którejś z istniejących funkcji, dające się z nią pogodzić i nie kolidujące z nią, warunek kontynuacji funkcji jest spełniony. W ocenie Kolegium nie można uznać aby zabudowa handlowo-usługowa stała w sprzeczności z zabudową mieszkaniową wielorodzinną z usługami. Tym samym za nieskuteczne należy uznać zarzuty odwołania.
Kolegium wskazało, że stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami (ust. 2). Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (ust. 3). Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (ust. 4). SKO przypomniało, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że linia zabudowy zostaje ustalona w odległości 7,0 m zarówno od strony frontu działki ABC jak i od strony odcinka DE, zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, wyjaśniając, że linia zabudowy na nieruchomościach w sąsiedztwie nie jest ustalona jednolicie, a zatem prawidłowo wyznaczono tę linię na podstawie § 4 ust. 4 rozporządzenia.
Ponadto zdaniem Kolegium, stosowane w sprawie przepisy nie przewidują ustalenia więcej niż jednej linii zabudowy.
W ocenie Kolegium, zaproponowane rozwiązania przestrzenne, w tym wysokość budynku, wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki gruntu, szerokość elewacji frontowej oraz geometria dachu, nawiązywać będą do bliskiego sąsiedztwa. Organ I instancji określił średnie parametry dla całej zabudowy z obszaru analizowanego.
Kolegium przypomniało, że z ustaleń organu I instancji wynika, że średni wskaźnik zabudowy w analizowanym obszarze wynosi 30,6 %. Natomiast średni wskaźnik zabudowy dla zabudowy usługowej wynosi 42,2 %. Organ zatem ustalił ten parametr w wysokości do 42 %. Powyższe jest zgodne z § 5 rozporządzenia. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Natomiast w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1.
Kolegium przypomniało, że organ I instancji, ustalił także minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w wysokości 20 %.
Ponadto organ I instancji dokonał ustaleń w zakresie szerokości elewacji frontowej, z których wynika, że w obszarze analizowanym szerokość elewacji frontowych budynków usługowych jest zróżnicowana i wynosi od 7 do 85 m przy średniej 29,9 m. Na działkach sąsiadujących z terenem inwestycji szerokość elewacji frontowej kształtuje się średnio w wysokości 80,0 m. Organ I instancji ustalił ww. parametr w wysokości do 77 m. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%. Dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy urbanistycznej. Zdaniem Kolegium, dla planowanej inwestycji wskaźnik ten ustalony został prawidłowo, a zastosowanie ww. parametru, znajduje uzasadnienie w sporządzonej analizie.
Kolegium przypomniało, że stosownie do § 7 omawianego rozporządzenia, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). Wysokość, o której mowa w ust. 1, mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku (ust. 2). Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (ust. 3). Dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (ust. 4). W ocenie Kolegium, w sporządzonej analizie podano, że wysokość budynków znajdujących się w obszarze analizowanym wynosi od 2,5 m do 17 m przy średniej 7,06 m. Natomiast wysokość zabudowy usługowej wynosi od 5 m do 17 m przy średniej 11,6 m. Wskaźnik ten ustalono na poziomie do 10 m, II kondygnacje naziemne. Zdaniem Kolegium, wskaźnik ten ustalony został prawidłowo, stosownie do § 7 ust. 4 ww. rozporządzenia.
Następnie Kolegium wskazało, że w myśl § 8 rozporządzenia, geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Zdaniem Kolegium, organ I instancji ustalił, że w obszarze analizowanym zabudowa usługowa ma dachy płaskie. Główne kalenice budynków usytuowane są na średniej wysokości 9,6 m zaś w przypadku zabudowy usługowej średni parametr kształtuje się wysokości 14,6 m. dla projektowanej zabudowy ustalono wysokość 10 m z dachem płaskim.
Tym samym w ocenie Kolegium w sposób nie budzący wątpliwości poprzez sporządzoną analizę wykazano, iż zamierzenie inwestycyjne spełnia warunek, określony w pkt 1 ust. 1 art. 61 u.p.z.p., bowiem istnieje odniesienie w zabudowie na działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej do określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i form architektonicznej, obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Ponadto Kolegium podzieliło opinię organu I instancji, iż zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem niniejszego postępowania spełnia pozostałe warunki określone w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że wszystkie parametry znajdują odzwierciadlenie w obszarze analizowanym. Ponadto inwestycja dotyczy nadbudowy, rozbudowy i przebudowy już istniejących budynków.
Ponadto jak wskazało Kolegium, planowana inwestycja ma posiadać parkingi o pow. mniejszej niż 05 ha oraz powierzchnię handlową niższą niż 2.000 m2. Tym samym, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) nie stanowi ona przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Kolegium nie dopatrzyło się także uchybień w samej analizie, zarówno części graficznej jak i tekstowej.
Kolegium podsumowało, że decyzja o warunkach zabudowy jest początkowym etapem procesu inwestycyjnego. Ma ona wstępny i ogólny charakter i nie przesądza o obowiązku prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu. Określa jedynie czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa i na jakich warunkach. Innymi słowy zaskarżona decyzja nie przesądza o lokalizacji przedmiotowej inwestycji, w tym chociażby w ostrej granicy działki czy szczegółowych rozwiązaniach architektonicznych. Rozstrzygnięcie o konkretnym usytuowaniu projektowanej inwestycji podejmuje zawsze dopiero organ architektoniczno- budowlany, zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę.
Z powyższą decyzją Kolegium, nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżając ją w całości.
I. Zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie zarzucam naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 61 ust. 1 pkt 1) - 6) u.p.z.p., poprzez:
i. błędne uznanie przez Organ II instancji, że projektowana Inwestycja wpisuje się w ład przestrzenny i spełnia zasady kontynuacji i uzupełnienia funkcji na terenie analizowanym, podczas gdy obszar analizowany zlokalizowany jest wyłącznie w sąsiedztwie zabudowy wielorodzinnej, zabudowy jednorodzinnej, w tym z usługami w parterze, a przez to projektowana Inwestycja o funkcji usługowej, nie stanowi kontynuacji takiej zabudowy oraz jej prawidłowego i zrównoważonego uzupełnienia,
ii. błędne uznanie przez Organ II instancji, że ustalenie wymagań, funkcji oraz parametrów projektowanej Inwestycji, stanowiącej zabudowę usługową, mogło nastąpić w oparciu o zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami w parterze, w sytuacji, gdy zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami w parterze nie stanowi "obiektów o funkcji tożsamej' dla zabudowy usługowej,
iii. błędne uznanie przez Organ II instancji, że został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1) u.p.z.p., podczas gdy w sąsiedztwie planowanej Inwestycji, nie znajdują się obiekty o funkcji tożsamej, w oparciu, o które możliwe było określenie wymagań dla projektowanej zabudowy usługowej, będącej kontynuacją funkcji oraz parametrów zastanej zabudowy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy przez Organ II instancji, wadliwej Decyzji WZ,
b) art. 61 ust. 5a) u.p.z.p. poprzez brak dostrzeżenia przez Organ II instancji, że w analizie urbanistycznej do Decyzji WZ nie wskazano w jaki konkretnie sposób tj. jaką konkretnie szerokość frontu działki inwestycyjnej przyjęto dla wyznaczenia obszaru analizowanego, co w konsekwencji uniemożliwia ustalenie czy granice przyjętego obszaru analizowanego zostały wyznaczone przez Organ l instancji w sposób zgodny z wymogami art. 61 ust. 5a) u.p.z.p.,
c) § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588 ze zm., dalej jako: "Rozporządzenie") w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie przez Organ II instancji, w sytuacji gdy § 3 Rozporządzenia został w całości uchylony na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2399), które weszło w życie w dniu 03 stycznia 2022 r., co skutkowało naruszeniem przez Organ II instancji zasady praworządności oznaczającej działanie w granicach oraz na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego,
d) § 4 ust. 1 Rozporządzenia poprzez brak ustalenia w Decyzji WZ nieprzekraczalnej linii zabudowy dla projektowanej Inwestycji od strony północnej tj. od strony sąsiadującej z działkami ew. o nr [...] oraz nr [...], z obrębu [...], co uszło uwadze Organu II instancji,
e) § 5 ust. 1 Rozporządzenia poprzez brak określenia w Decyzji WZ minimalnej wartości wskaźnika wielkości powierzchni projektowanej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, podczas gdy określenie parametrów nowej zabudowy w decyzji ustalającej warunki zabudowy powinno przybrać formę wskaźnika wielkości granicznych tj. minimalnych i maksymalnych, co uszło uwadze Organu II instancji,
f) § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia poprzez:
i. błędne ustalenie w Decyzji WZ szerokości elewacji frontowej dla projektowanej zabudowy o wartości do 77,0 m, co nie stanowi średniej wartości szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na obszarze analizowanym, w sytuacji nadto, gdy Organ I instancji nie miał uzasadnionych przesłanek do odstąpienia od wartości średnich, co uszło uwadze Organu II instancji,
ii. brak określenia w Decyzji WZ minimalnej szerokości elewacji frontowej dla projektowanej zabudowy, podczas gdy określenie parametrów nowej zabudowy w decyzji ustalającej warunki zabudowy powinno przybrać formę wskaźnika wielkości granicznych tj. minimalnych i maksymalnych, co uszło uwadze Organu II instancji,
g) § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia poprzez brak określenia w Decyzji WZ minimalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki dla projektowanej zabudowy, podczas gdy określenie parametrów nowej zabudowy w decyzji ustalającej warunki zabudowy powinno przybrać formę wskaźnika wielkości granicznych tj. minimalnych i maksymalnych, co uszło uwadze Organu II instancji,
2. przepisów postępowania tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez:
i. brak przeprowadzenia przez Organ II instancji prawidłowej i rzetelnej oceny analizy urbanistycznej, mimo iż analiza urbanistyczna sporządzona do Decyzji WZ posiada liczne błędy i braki co do analizy terenu i cech zabudowy, co miało wpływ na wydanie wadliwej Decyzji WZ, błędnie utrzymanej w mocy przez Organ II instancji, poprzez ustalenie nieprawidłowych warunków zabudowy dla projektowanej Inwestycji i przyjęcie parametrów, godzących w istniejący ład przestrzenny i zasadę dobrego sąsiedztwa,
ii. brak zebrania i rozpatrzenia przez Organ II instancji całości materiału dowodowego, zmierzającego do prawidłowego załatwienia i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
b) art. 156 § 1 pkt 4) w zw. z art. 113 § 1 i w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy przez Organ II instancji kontrolowanej Decyzji Organu I instancji, która obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną prowadzącą do konieczności stwierdzenia jej nieważności z uwagi na skierowanie tej decyzji do podmiotu niebędącego stroną tj. do spółki cywilnej [...] s.c., a nie do wspólników tej spółki,
c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy przez Organ II instancji Decyzji Organu I instancji, w sytuacji, gdy Decyzja Organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności Decyzji Organu II instancji w całości, a na podstawie art. 135 p.p.s.a., również o stwierdzenie nieważności w całości Decyzji Organu I instancji oraz postanowienia Organu I instancji o sprostowaniu z dnia [...] czerwca 2023 r" jako podjętych w granicach danej sprawy, z uwagi na przyczynę tej nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 113 § 1 k.p.a., a na wypadek nieuwzględniania powyższego, wniosła o uchylenie w całości Decyzji Organu II instancji, a na podstawie art. 135 p.p.s.a., wniosła również o uchylenie w całości Decyzji Organu I instancji.
Podniesione w skardze zarzuty, znalazły rozwinięcie w je uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, dotknięte są wadą powodującą konieczność stwierdzenia ich nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wyjaśnić należy, że wskazana w tym przepisie przyczyna nieważności, to skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że nie chodzi w takim wypadku o omyłkę w doręczeniu decyzji, lecz o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r.( sygn. akt I OSK 350/06, (wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28, a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji.
Ta ostatnia sytuacja nie uzasadniająca sankcji nieważności, nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, zarówno decyzja organu I instancji, jak też decyzja Kolegium, skierowana została do [...] s.c.
W sentencji decyzji Prezydenta, E[...] s.c., wskazana została jako wnioskodawca. Zgodnie z rozdzielnikiem, zarówno decyzja Prezydenta, jak też decyzja SKO, skierowane zostały R. G. pełnomocnika [...] s.c., nie zaś do wspólników spółki.
Wątpliwości budzi też sama prawidłowość reprezentacji spółki cywilnej [...] s.c. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach pełnomocnictwa z dnia 20 czerwca 2022 r., spółka [...] s.c. reprezentowana przez S. Z. udzieliła pełnomocnictwa R. G. Z treści pełnomocnictwa, nie wynika, by udzielili go wspólnicy spółki cywilnej.
Zgodnie z treścią art. 866 k.c., w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw.
"Ustawowo każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Zatem w braku odmiennych postanowień umownych dotyczących zasad prowadzenia spraw spółki (każdy ze wspólników zgodnie z art. 865 § 1 ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki), każdy wspólnik uprawniony jest do reprezentowania spółki samodzielnie w zakresie czynności zwykłych i nagłych. W zakresie czynności przekraczających zakres zwykłych lub takich, w których jeden ze wspólników sprzeciwił się ich przeprowadzeniu, spółkę powinni reprezentować wszyscy wspólnicy na zasadach reprezentacji łącznej (por. komentarz do art. 865). Pojęcie zwykłych czynności nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, co w braku określenia ich rodzaju w umowie spółki może rodzić uzasadnione wątpliwości na gruncie skuteczności niektórych czynności prawnych dokonywanych przez wspólnika. Rozstrzygnięcie, czy dana czynność mieści się w zakresie zwykłych czynności, powinno być dokonane ad casu przy uwzględnieniu celu czynności w kontekście rodzaju działalności spółki, związku czynności z rodzajem działalności spółki oraz doniosłości czynności w odniesieniu do rozmiaru prowadzonej działalności. Odmienne uregulowanie zasad reprezentacji nie wywołuje skutków względem osób trzecich, jeśli nie zostały one o tym poinformowane. W sytuacji gdy wspólnik ma być stroną czynności prawnej, zastosowanie znajdzie dyspozycja art. 108 (por. komentarz do tego przepisu). W przypadku przekroczenia lub działania bez umocowania, a nawet ujawniania działania w ramach spółki cywilnej, zastosowanie znajdą przepisy art. 103 i 104 (falsus procurator; por. komentarze do art. 103 i 104). Nie ma również przeszkód do ustanowienia przez wspólników spółki pełnomocników. Należy jednak pamiętać, aby umocowanie było dokonane w sposób właściwy dla przedmiotu dokonywanej czynności prawnej oraz zgodnie z postanowieniami umowy spółki. W braku odmiennych postanowień w zakresie czynności zwykłych każdy wspólnik może udzielić samodzielnego pełnomocnictwa, zaś gdy umocowanie ma obejmować czynności przekraczające zakres zwykłych czynności, niezbędne jest łączne działanie wszystkich wspólników".( Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024).
Rozważenia przez organy, wymagałaby zatem prawidłowość pełnomocnictwa udzielonego zarówno R. G., jak też S. Z. a mianowicie ocena czy wystąpienie z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy ( wniosek ten podpisał S. Z.), nie jest czynnością zwykłą i nagłą i czy dla prawidłowej reprezentacji spółki w tym zakresie, nie byłoby konieczne dla skuteczności pełnomocnictwa, udzielenie go przez wszystkich wspólników, choć być może kwestie te jasno reguluje umowa spółki.
Niezależnie od powyższych, niewątpliwie wymagających wyjaśnienia kwestii, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, nie było tak jak wskazało w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium, że z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wystąpili P. C. i S. Z. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą a także wspólnie prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] s.c. Wniosek o wydanie warunków zabudowy, został podpisany tylko przez S. Z.
Ponadto decyzje organów obu instancji, jak wskazano wyżej, skierowane zostały do spółki [...] s.c., a nie do wyżej wspomnianych wspólników spółki.
Jak słusznie podniesiono w skardze, spółka cywilna nie jest ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, jak też państwową czy samorządową jednostką organizacyjną, czy organizacją społeczną, a zatem nie może być stroną postępowania administracyjnego. Wskazuje się zatem, że spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków, a podmiotami takimi w stosunkach, w których spółka ta występuje są jej wspólnicy i to im może przysługiwać status strony określonego postępowania. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 282/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2553/15).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 grudnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2659/01 "Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym. Nie może wobec tego skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie może też być adresatem decyzji administracyjnej. Kwestia ta wielokrotnie i jednolicie była rozstrzygana zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wszczęcie postępowania administracyjnego przez podmiot nie mający przymiotu strony, co miało miejsce w niniejszej sprawie i wymienienie takiego podmiotu w decyzji administracyjnej, jako jedynego jej adresata, w żadnym wypadku nie może zostać zakwalifikowane jako nieprecyzyjne oznaczenie strony, skoro tego rodzaju uchybienie zostało wyszczególnione w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, iż nastąpiło w tym zakresie rażące naruszenie prawa, bowiem wydanie decyzji w stosunku do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników jest skierowaniem decyzji do osoby, nie będącej stroną w sprawie i wyczerpuje dyspozycje art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a."
Decyzja o warunkach zabudowy, nie mogła w powyższym zakresie podlegać sprostowaniu przez organ I instancji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2023 r. Wskazać bowiem należy, że instytucja sprostowania daje możliwość rektyfikacji decyzji, a zatem usunięcia jej nieistotnych wad. Przez błędy pisarskie należy rozumieć widoczne, niezamierzone błędne użycie wyrazu lub zwrotu, mylną pisownię, opuszczenie jakiegoś wyrazu lub liter w wyrazie. Chodzi o drobne błędy, nie mające wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia.
Instytucja z art. 113 § 1 k.p.a., nie dotyczy jednak wszystkich wadliwości decyzji. Tym samym okoliczności stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności lub też wznowienia postępowania nie mogą zostać uznane jako błąd czy omyłka w rozumieniu tego przepisu ( wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 06 listopada 2012 r., sygn. akt: II SA/Rz 600/12).
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników, ocenić należy jako skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie, wada ta dotyczy decyzji organów obu instancji. Jak bowiem trafnie wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 października 2017 r" sygn. akt II SA/Sz 940/17 "oczywistym jest, że jeżeli decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą nieważności, to również utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji rażąco narusza te same przepisy oraz przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego."
Uzasadniony był zatem wniosek skargi o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, na podstawie której doszło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a także wniosek o stwierdzenie nieważności samej decyzji Organu I instancji oraz postanowienia organu I instancji o sprostowaniu z dnia [...] czerwca 2023 r., jako podjętych w granicach danej sprawy. Powyższe determinuje również zasadność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ze względu na charakter uchybienia, w postaci skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, przedwczesne byłoby odnoszenie się co do merytorycznej poprawności wydanych w sprawie decyzji, jak i zarzutów podniesionych w skardze.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku, organ weźmie pod uwagę obowiązek wyjaśnienia wspomnianych wątpliwości związanych z reprezentacją spółki i uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, mając na uwadze rozważania poczynione przez Sąd w uzasadnieniu oraz stosując się do powyższych ocen Sądu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Prezydenta Miasta P. z [...] czerwca 2023 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.
O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło