VII SA/Wa 865/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi C. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. skargę oddala VII SA/Wa 865/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 148 i art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)zwanym dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.) zwanym dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu podania C. i J. D., , o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2004 r., udzielającą H. i H. W., M. i K. T., A. i A. W., pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego o pomieszczenie garażowo-gospodarcze w miejscowości M. przy ul. W. [...], na działce o nr ew. gruntu [...], obręb M..", odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisami art. 148 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, na który powołują się wnioskodawcy stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wynika z załączonego do akt sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, decyzja tego organu z dnia [...] lutego 2004 r. znak: [...], o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, została doręczona Państwu C. i J. D. w dniu 24 lutego 2004 r., i zatem termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji dla Państwa C. i J. D. upłynął z dniem 24 marca 2004 r. Od powyższej decyzji odwołali się C. i J. D.. Odwołujący się wskazali iż, zgodnie z art. 28 k.p.a. są strona w sprawie i z mocy art. 61 pkt 4 k.p.a. powinni być powiadamiani o toczących się postępowaniach. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając ustalenia organu i instancji za prawidłowe. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego dotycząca zachowania terminu określonego w art. 148 k.p.a., tj. jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy stwierdził również, iż C. i J. D. nie przysługuje przymiot strony, gdyż zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego -stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, którym są osoby wymienione w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] maja 2004r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania C. i J. D. od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., ze względu, na to iż wyżej wymienieni nie będąc inwestorami - nie mogli być stroną postępowania. Okoliczność powyższa została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 sierpnia 2005r., sygn. akt II SA/Sz 559/04, oddalającym skargę w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli C. i J. D.. Skarżący podnieśli, iż sporna samowola budowlana (pomieszczenie grażowo-gospodarcze) usytuowana na posesji przy ulicy [...] wybudowana została z naruszeniem prawa własności skarżących tzn. posadowiona na posesji skarżących. Fakt ten narusza własność i interesy skarżących, a tym samym narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazali również, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. są stroną w sprawie i na mocy art. 61 pkt 4 k.p.a. powinni być o wszczętych postępowaniach mających na celu zalegalizowanie samowoli powiadamiani. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dale ppsa. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją (postanowieniem) ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 §1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, np. umowy cywilnej, czynności materialno technicznych, formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje, że organ automatycznie wznawia postępowanie, ale obliguje go do zbadania przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania postanowieniem, o którym mowa wart. 149 § 1 kpa. Dopiero jeżeli na tym etapie postępowania okaże się, że nie istnieją przeszkody uniemożliwiające wznowienie postępowania organ wznawia je, a postanowienie o wznowieniu daje podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez zbadania tych przesłanek nie może być wznowione postępowanie, gdyż tylko wniosek spełniający wymogi wskazanych przepisów jest z nimi zgodny i powoduje, że postanowienie o wznowieniu ma podstawę prawną. Na tym wstępnym etapie postępowania o wznowienie chodzi o samo powołanie się na przyczyny wznowienia, a nie o wykazanie przez wnioskodawcę ich zasadności. [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w S. badając przesłanki umożliwiające wznowienia postępowania stwierdził, ze podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ustalenia organu w tym względzie należy uznać za prawidłowe. Odwołujący się w odwołaniu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2007 r., potwierdzili, że 24 lutego 2004 r. otrzymali decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2004 r. W podaniu o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją z [...] lutego 2004 r. skarżący jako podstawę wznowienia wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona nie brała udziału bez własnej winy. Termin jednego miesiąca od złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skarżący dowiedzieli się o decyzji w dniu 24 lutego 2004 r. tak więc termin upłynął w dniu 24 marca 2004 r., a podanie o wznowienie zostało złożone w dniu 15 maja 2006 r. czyli po terminie. Już tylko z tej przyczyny decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. odmawiającą wznowienia postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. wskazał, iż krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, a więc w postępowaniu, którego wznowienia domagają się skarżący został przesądzony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 559/04. W sprawie tej Sąd administracyjny oddalił skargę C. i J. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wyżej wymienionych od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2004 r. Sąd orzekł że stroną w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku są wyłącznie inwestorzy. Zgodnie z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2). Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa wznowienia postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania jest sprawą nową w stosunku do sprawy o pozwolenie na użytkowanie. Jednakże na etapie wstępnym sprawdzania przez organ, czy istnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania organ bada też przymiot strony osób składających podanie. Krąg stron w postępowaniu o wznowienie postępowania określa art. 28 k.p.a., który stanowi, ze stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wskazać należy, ze interes prawny lub obowiązek może być wyprowadzony tylko z przepisów administracyjnego prawa materialnego to jest z konkretnej normy prawnej która może stanowić podstawę, do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. O tym więc, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako interes prawny. Jak uprzednio wskazano postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest nową sprawą administracyjną, w której następuje ustalenie kręgu stron, a zatem podmiotów, które wykażą swój interes prawny wynikający z możliwości zastosowania wobec nich normy prawa administracyjnego materialnego. We wniosku o wznowienie postępowania C. i J. D. przywołują podstawę wznowienia z art. 145 k.p.a. pkt 4 a więc, że nie brali udziału w postępowaniu bez swej winy. W skardze zaś podnoszą, ze są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i z mocy art. 61 pkt 4 k.p.a. powinni być powiadamiani o postępowaniach mających na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej. Możliwość udziału skarżących w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, jak wyżej wskazano została przesadzona wyrokiem Sądu, który stwierdził, ze w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie stroną są jedynie inwestorzy. Skarżący nie wykazali zaś swojego interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania. Interes ten nie może być wyprowadzony z przytoczonego przez skarżących art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego który to przepis dotyczy zasad projektowania i budowania obiektu budowlanego przy zapewnieniu odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej, a także poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Odnosząc się do zarzutów skarżących C. i J. D. zawartych w skardze, należy zauważyć, iż podnoszona przez nich okoliczność naruszenia przez budynek granic ich działki, nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Kwestia dotyczące prawa własności mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi w postępowaniu cywilnym. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.