VII SA/Wa 866/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : I. przyznać D.W. i M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych oraz ustanowić adwokata, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 6 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D.W. i M.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, na którym brakowało własnoręcznych podpisów wnioskodawców. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 18 maja 2011 r. wezwano wnioskodawców na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego prawidłowe podpisanie w punkcie 15. formularza podpis osoby wnoszącej w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wskazano, że w nadesłanym przez skarżących formularzu w punkcie 15. podpis osoby wnoszącej znajduje się jedynie kserokopia podpisu jednej ze stron. Brak jest natomiast własnoręcznych podpisów obu wnioskodawców. W tym celu przesłano wnioskodawcom formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego prawidłowego podpisania w pkt. 15 i odesłania do Sądu. W dniu 20 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły prawidłowo podpisane przez wnioskodawców formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki posiadają tytuł prawny do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.) i jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.),. Ponadto, zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy podejmują prace dodatkowe np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Zwrócono się do wnioskodawców także z zapytaniem, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz do podania, czy wnioskodawcy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawców do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawcy je posiadają oraz kserokopii deklaracji podatkowych złożonych w Urzędzie Skarbowym za 2010 r. W dniu 4 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.453,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami działki Nr [...] i Nr [...] w N. o powierzchni 2.500 m ², a innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 56 m ² w N. do którego nie posiadają tytułu prawnego. Oświadczyli, że w mieszkaniu nie mają wody zimnej i ogrzewania. Wskazali, że oprócz emerytury nie mają żadnych innych źródeł dochodu ani nie podejmują żadnej dodatkowej pracy. Oznajmili, że kwoty jakie przeznaczają na żywność są poniżej minimum socjalnego. Zaznaczyli, że nie posiadają pojazdów mechanicznych i nie ponoszą żadnych kosztów utrzymania. Oświadczyli, że za gaz, telefon i wodę, którą noszą z działki do domu wydają około 350,00-400,00 złotych miesięcznie. Oświadczyli, że nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny, znajomych, organizacji społecznych czy państwowych. Wskazali, że nie posiadają kont bankowych, a deklaracji podatkowych do Urzędu Skarbowego nie składają, gdyż rozlicza ich Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy poprzez : zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych i ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, jak również ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Stwierdzono, że wnioskodawcy przy wysokości miesięcznego dochodu jaki uzyskują z tytułu emerytur nie są w stanie ponieść w całości kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek przekraczający ich możliwości finansowe. Jednocześnie uznano, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy posiadający stały miesięczny dochód nie są w stanie choćby w części partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, iż strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Podkreślić należy, iż wnioskodawcy przewidzieli we własnym budżecie domowym środki finansowe, które przeznaczają na opłaty sądowe, kserokopie i korespondencję z organami nadzoru budowlanego i samorządowymi. W świetle powyższego uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie takie jak : wpis od zażalenia, czy ewentualne opłaty za odpisy czy kserokopie z akt sprawy i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, jakie wnioskodawcy mieliby ponieść mogą w niej wystąpić bądź też nie, co zależy też w części od działań wnioskodawców. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie mając na względzie powyższe dane uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, które mogą pojawić się bądź też nie, dlatego w tym zakresie wniosek oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.