VII SA/Wa 868/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia : I. przyznać N.R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych oraz ustanowienie adwokata, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 24 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy N. R., w którym w punkcie 15. podpis osoby wnoszącej podpisał się A.R. Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału zwrócił się do A.R. o nadesłanie pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem pominięcia jako pełnomocnika. W dniu 18 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony i podpisany przez N.R. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 740,00 Euro co po przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 16 czerwca 2011 r. (cena za Euro 3,9678 złotych) stanowi kwotę w wysokości 2.936,17 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada nieruchomość o powierzchni 4160 m ². Oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, majątku oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodała, że z otrzymywanej emerytury ponosi koszty związane z komornym i opłatami po uiszczeniu których niewielka kwota pozostaje jej na życie. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie zamieszkuje dom/mieszkanie należało podać wielkość w m ² oraz jaki posiada tytuł prawny do domu/mieszkania (własność, współwłasność, najem, itp.). Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość np. z tytułu opłat za wynajem, czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp. oraz jaką kwotę miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na bieżące utrzymanie siebie w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego miesięcznie dochodu oraz czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 2 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni wynajmuje mieszkanie o powierzchni 60 m ² od firmy A. za które ponosi opłatę w wysokości 446,50 Euro miesięcznie, co w przeliczeniu po średnim kursie Euro na dzień 16 czerwca 2011 r. (cena za Euro 3,9678 złotych) stanowi kwotę w wysokości 1.771,62 złotych. Wnioskodawczyni załączyła roczne rozliczenie energii elektrycznej zaznaczając, że miesięczne opłaty za energię elektryczną są uwzględnione w komornym, które płaci za mieszkanie. Wnioskodawczyni dołączyła także rachunek telefoniczny z którego wynika, że w lutym 2011 r. opłata za telefon wyniosła 32,42 Euro, co w przeliczeniu na polską walutę stanowi kwotę w wysokości 128,63 złotych. Zaznaczyła, ze jest to przypuszczalny miesięczny koszt związany z posiadaniem telefonu. Dodała, że opłaty za wodę i gaz są również ujęte w komornym i są rozliczane rocznie poprzez dopłatę lub nadpłatę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie otrzymuje żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jak również nie wykonuje żadnych prac zarobkowych. Wskazała, że nie posiada żadnych nieruchomości. Podała, że na bieżące potrzeby życia codziennego w tym na zakup żywności, środków higienicznych wydaje około 200,00 Euro miesięcznie, a na zakup lekarstw 50,00 Euro, opłaca także abonament RTV. Zarządzeniem z dnia 31 maja 2011 r. dołączono nadesłany przez wnioskodawczynię do innej sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 868/11 formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego rozpoznania w niniejszej sprawie. W sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i posiada stały niemały dochód z tytułu emerytury w wysokości 740,00 Euro co po przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 16 czerwca 2011 r. (cena za Euro 3,9678 złotych) stanowi kwotę w wysokości 2.936,17 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni ponosi miesięczne wydatki stałe z tytułu komornego za mieszkanie w wysokości 446,50 Euro, opłat za telefon w wysokości 32,42 Euro, zakupu lekarstw w wysokości 50,00 Euro oraz bieżących potrzeb życia codziennego w wysokości 200,00 Euro, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 728,92 Euro. Po odjęciu od wysokości uzyskiwanych dochodów wysokości ponoszonych wydatków wnioskodawczyni pozostaje kwota w wysokości 11,08 Euro, co w przeliczeniu na walutę polską stanowi kwotę w wysokości 43,96 złotych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatków uznano, że nie jest ona w stanie ponieść samodzielnie pełnych kosztów postępowania sądowego jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze wysokość wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych oraz wysokość wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych, jak również wysokość kosztów jakie wnioskodawczyni musiałaby ponieść by ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru uznano, że poniesienie ich przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz do ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowiono adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie może w jakikolwiek sposób partycypować choćby w części kosztów sądowych. Wskazać należy, ze strona wnosząc skargę do Sadu powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Tylko w wyjątkowych sytuacjach może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu z kosztów sądowych w całości i ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe i stały miesięczny dochód. Z tego względu, stwierdzono, że wnioskodawczyni ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie takie jak np. wpis od zażalenia, czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, które mogą wystąpić w sprawie bądź też nie. Z tego względu, wniosek wnioskodawczyni w pozostałym zakresie oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.