VII SA/Wa 869/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-23
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zatwierdził projekt budowlany zamienny, uwzględniając istotne odstępstwa od pierwotnego projektu, bez dogłębnej analizy merytorycznej i odniesienia się do wszystkich zarzutów stron oraz wcześniejszych orzeczeń sądowych dotyczących pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie sprostały obowiązkom wynikającym z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy nie dokonały merytorycznej oceny projektu budowlanego zamiennego, ograniczając się do formalnej weryfikacji, nie odniosły się do kluczowych kwestii spornych podnoszonych przez strony, w tym do braku tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz do istnienia dylatacji w ścianach wspólnych, co miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy. Inwestor dokonał istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, co skutkowało wstrzymaniem robót i koniecznością przedłożenia projektu zamiennego. Sąsiednie wspólnoty mieszkaniowe podnosiły zarzuty dotyczące m.in. braku tytułu prawnego do nieruchomości, wadliwej analizy projektu zamiennego oraz braku dylatacji w ścianach wspólnych. Organy nadzoru budowlanego zatwierdziły projekt zamienny, co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Wspólnot Mieszkaniowych zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) oraz na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VIISA/Wa 869/16
UZASADNIENIE
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. decyzją z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity, Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z póżn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zatwierdził inwestorowi: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., projekt budowlany zamienny dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P. w W., na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] w obrębie 5-05-03, sporządzony w lipcu 2015 r., zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla [...] W. podał, że w związku z pismami Wspólnot Mieszkaniowych budynków sąsiednich prowadził postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw przy wykonywaniu robót budowlanych w budynku przy ul. P. w W..
Przedmiotowe roboty budowlane rozpoczęto na podstawie decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...].03.2012r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P. w W., na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] w obrębie 5-05-03.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].09.2012 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skarg na decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę, wyrokiem z 2 grudnia 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 113/14, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i po wyroku prowadził dalsze postępowanie administracyjne.
Organ nadzoru budowlanego w dniach [...].05.2014 r. i [...].11.2014r. przeprowadził oględziny budynku. Z protokolarnych ustaleń wynikało, że odstępstwa polegają na: dociepleniu ścian budynku od strony dziedzińca wewnętrznego, zmianach konstrukcyjnych na wszystkich kondygnacjach budynku, zmianie zabezpieczenia ściany granicznej z budynkiem sąsiednim przy ul. H.i ul. H. poprzez rezygnację z palisady z mikropali i wykonania wzdłuż ściany w osi "N" zabezpieczenia w postaci ściany żelbetowej gr. 70 cm i wysokości 103 cm oraz odstępstwa istotnego polegającego na zmianie kubatury poprzez wykonanie pomieszczenia pod prześwitem bramowym.
Inwestor nie przedłożył dokumentu zezwalającego na dokonanie tych zmian.
W związku z powyższym [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...].01.2015r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a potem postanowieniem z dnia [...].02.2015r. zmienił to postanowienie w części określającego zobowiązanego.
Decyzją z dnia [...].07.2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P. w W.. Wymieniony obowiązek należało wykonać w terminie trzech miesięcy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2015 r., uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...].03.2012 r. o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie organu I instancji.
Inwestor przy piśmie z dnia [...].09.2015 r. złożył projekt budowlany zamienny dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z użytkowym parterem oraz zadaszonym dziedzińcem wraz z budową garażu przy ul. P. w W., sporządzony w lipcu 2015 r.
W ocenie organu przedłożony projekt budowlany zamienny był kompletny, posiadał wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania terenu był zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przedłożona dokumentacja zawierała zmiany w stosunku do poprzednio zatwierdzonego projektu budowlanego.
Stosownie do art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ sprawdził wykonanie nałożonego obowiązku i wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego. W decyzji tej nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane.
Wspólnota Mieszkaniowa H. w W. wniosła odwołanie od decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2015 r. domagając się jej uchylenia.
W odwołaniu wskazano, że decyzja [...] INB została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8 oraz art. 77 k.p.a. oraz art. 51 Prawa budowlanego.
Przedstawiony przez inwestora projekt zamienny był powieleniem projektu pierwotnego przedłożonego do decyzji w przedmiocie pozwolenia budowlanego, nie uwzględniał wszystkich zmian wprowadzonych przez inwestora w sposób samowolny. W szczególności robót wykonanych w tzw. ścianie wspólnej tj. oparcia belek stalowych i stropów na ścianach wspólnych i wykonaniu bruzd i gniazd w ścianie wspólnej szczytowej.
Kontrola prawidłowości tego projektu, polegała jedynie na stwierdzeniu iż zawiera on podpisy i oświadczenia odpowiednich osób z uprawnieniami. Nie dokonano merytorycznej oceny projektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dwukrotnie uchylał decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę, wskazując na konieczność ustalenia czy inwestor posiada tytuł do nieruchomości na cele budowlane w zakresie prowadzenia robót budowlanych w obrębie wspólnej ściany szczytowej - ściany pomiędzy południową oficyną budynku H., a wschodnią oficyną budynku P..
Pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie projektu zakładającego, że tzw. wspólna ściana posiada dylatację i wykonywanie robót przez inwestora w obrębie wspólnej ściany, ani faktycznie, ani prawnie nie ingeruje w ścianę szczytową południowej oficyny budynku H., w stosunku, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego.
Nadto powołano ekspertyzę techniczną sporządzoną przez inż. S. S., z której wynikało, iż ściana szczytowa południowej oficyny budynku H. i oficyny P. nie posiada dylatacji, jest jednolita.
Inwestor dopuścił się także samowoli polegającej na nadbudowie oficyny graniczącej z oficyną budynku H.. W tym zakresie toczy się odrębne postępowanie. Z uwagi na powiązanie obu spraw, powinno być prowadzone jedno postępowanie administracyjne.
Odwołanie od decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015 r. wniosła także Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy u. H., domagając się jej uchylenia.
Podniosła konieczność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania co do decyzji Prezydenta [...] W. z [...] marca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia budowę oraz postępowania w zakresie rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy.
Wskazała, że:
1) nie dokonano analizy zmian dokumentacji technicznej w stosunku do pierwotnej i ich wpływu na nieruchomości sąsiednie, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa,
2) pominięto zarzuty o braku tytułu prawnego inwestora do nieruchomości,
3) nie wykazano, że projekt spełnia przesłanki z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. art. 35 ust. 1 tej ustawy.
4) pominięto postępowanie w sprawie rozbiórki nadbudowy, nie dokonano analizy całości materiału dowodowego we wszystkich postępowaniach dotyczących inwestycji, zaleceń pokontrolnych wydanych przez Stołecznego Konserwatora Zabytków [...] maja 2014 r.
W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie powinno zostać zawieszone z uwagi na jego zależność od innych postępowań dotyczących inwestycji.
Organ nie wyjaśnił stanu prawnego ściany pomiędzy nieruchomością H. a nieruchomością P.. Pominął kwestię rozbiórki nadbudowy, oraz zalecenia pokontrolne wydane przez [...] Konserwatora Zabytków. Brak było analizy zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2016r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej H. w W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej H. w W. od decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W. z dnia [...].10.2015 r., zatwierdzającej inwestorowi: [...] Sp. z o.o. projekt budowlany zamienny dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P. w W., na działce nr ew. [...] i [...] z obrębu 5-05-03, i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy przeprowadził w dniu [...].03.2013 r. czynności kontrolne w wyniku których ustalono, że roboty budowlane prowadzone są w oparciu o decyzję Prezydenta [...]. W.nr [...] z dnia [...].03.2012r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji na działkach nr ew. nr [...] i [...] z obrębu 5 05-03 (utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].09.2012 r.). Wobec braku dokumentacji projektowej niemożliwa byłą ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z rozwiązaniami przewidzianymi w projekcie.
W dniu 5.05.2014 r. przedstawiciel organu [...] dokonał ponownej kontroli przedmiotowej inwestycji budowlanej. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że roboty budowlane są wykonywane niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...].03.2012r.
Ustalono między innymi, że prace konstrukcyjne w budynku są zakończone, trwają roboty budowlane przy konstrukcji zadaszenia dziedzińca oraz murowane są szachty instalacyjne i ściany działowe. Realizowane roboty w zakresie instalacji: c.o., elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, wentylacyjnej oceniono jako zgodne z projektem.
Wśród stwierdzonych odstępstw wymieniono wykonywane ocieplenie na elewacjach wewnętrznego dziedzińca, zmiany w konstrukcji na wszystkich kondygnacjach nadziemnych i kondygnacji podziemnej (rezygnacja lub dodatkowe słupy, brak ścian, dodatkowe otwory w ścianach). Ponadto stwierdzono, że pod prześwitem bramowym powstało dodatkowe pomieszczenie o wysokości 288 cm, połączone 2 otworami w ścianie konstrukcyjnej grubości 75 cm (otwory o wym. 250 x 240 cm i 310 x 240 cm) z różnicą poziomów posadzek 50 cm. W piwnicy zaś wykonano podbicia metodą ręczną w miejsce palowania, a wzdłuż ściany w osi N (ściana wspólna z H.) wykonano jej zabezpieczenie w postaci ściany żelbetowej gr. 70 cm i wysokości 103 cm do posadzki pomieszczeń. Ww. konstrukcja ściany oporowej została wykonana przy ścianie z budynkiem P.i H.. Pozostałe mikropale zostały zastąpione podbiciem tradycyjnym.
Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...].05.2014 r. wstrzymał roboty budowlane. Postanowienie to straciło ważność z mocy prawa (art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane), bowiem organ nie wydał stosownej decyzji w ustawowym terminie.
W związku z kolejnymi pisemnymi interwencjami Wspólnot Mieszkaniowych "H." i "H." w W., przedstawiciel organu I instancji przeprowadził w dniu [...].11.2014 r. oględziny, które potwierdziły ustalenia dotychczasowe w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W dniu kontroli prowadzone były roboty wykończeniowe przy instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, c.o., c.w., a także przy montażu dźwigu, zadaszeniu podwórza oraz izolacji tarasów, w garażu montowano platformy postojowe dla samochodów osobowych.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2015 r. wstrzymał roboty budowlane wykonywane z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].03.2012 r. (z wyłączeniem nadbudowy budynku będącej przedmiotem odrębnego postępowania) oraz nakazał inwestorowi - [...] Sp. z o.o. wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu przed dostępem osób trzecich.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].03.2015 r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...].01.2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 29.05.2015 r., roboty budowlane nie były prowadzone.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. decyzją z dnia [...].07.2015 r., na odstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora [...] Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia czerech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P. w W..
Następnie [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. decyzją z dnia [...].10.2015 r., na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zatwierdził inwestorowi: [...] Sp. z o.o. projekt budowlany zamienny dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej przy ul. P.w W.
Decyzja ta została wydana w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na przebudowie i rozbudowie kamienicy zlokalizowanej przy ul. P. w W., postępowanie to nie obejmowało nadbudowy budynku przy ul. P., które prowadzone jest odrębnie.
Roboty budowlane rozpoczęte zostały na podstawie decyzji Prezydenta [...] W. nr [...] z dnia [...].03.2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji na działkach nr ew. nr [...] i [...] z obrębu 5-05-03.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].09.2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19.06.2013 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2796/12) uchylił ww. decyzję Wojewody [...].
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].11.2013r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W.z dnia [...].03.2012 r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2.12.2014 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 113/14) uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2013. Potem Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].09.2015 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...].03.2012 r. i umorzył postępowanie organu I instancji.
W związku z rozpoczęciem robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz stwierdzonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zasadnym było podjęcie postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Przepisy te mają zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ww. ustawy.
Z ustaleń organu powiatowego wynikało, iż podczas realizacji robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, inwestor dopuścił się odstępstw od dokumentacji projektowej, które polegały na dociepleniu ścian budynku od strony dziedzińca wewnętrznego, zmianach konstrukcyjnych na wszystkich kondygnacjach budynku, zmianie zabezpieczenia ściany granicznej z budynkiem sąsiednim przy ul. H. i ul. H., poprzez rezygnację z palisady z mikro pali i wykonania wzdłuż ściany w osi "N" zabezpieczenia w postaci ściany żelbetowej grubości 70 cm i wysokości 103 cm oraz zmianie kubatury poprzez wykonanie pomieszczenia pod prześwitem bramowym (w obszarze kondygnacji podziemnej).
Zgodnie z przepisem art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
W przedmiotowej sprawie odstępstwa dotyczyły m.in. wykonania dodatkowego pomieszczenia pod prześwitem bramowym, co skutkuje zmianą kubatury budynku i należało zakwalifikować je jako odstępstwo mające charakter istotny.
W związku z powyższym organ powiatowy prawidłowo nałożył na obecnego inwestora [...] Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Dalej organ II instancji wskazał, iż w wyniku zmiany art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r.) w Prawie budowlanym wprowadzono zasadę odpowiedzialności za projekt architektoniczno - budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej.
Uprawnienia kontrolne organu nadzoru budowlanego, który prowadzi postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zostały wskazane w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i obejmują sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia; sprawdzenie projektu zagospodarowania działki pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; sprawdzenie kompletności projektu budowlanego i posiadanych uzgodnień, opinii, pozwoleń, a także posiadania informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przez projektanta samodzielnej funkcji w budownictwie na dzień opracowania projektu.
Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy stanowiłaby naruszenie prawa.
Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno - budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Organ architektoniczno-budowlany zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę oraz wykonanie robót budowlanych. Uznał, iż dokumentacja projektowa odpowiada prawu pod względem zgodności m.in. z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Projekt budowlany zamienny jest projektem budowlanym pierwotnym z naniesionymi istotnymi odstępstwami. W związku z tym organy nadzoru budowlanego badają zamienną dokumentację projektową pod względem dokonanych istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego.
Weryfikacja zamiennej dokumentacji nie wykracza poza zakres z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Pierwotny projekt budowlany - nawet w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę - jako akt techniczny, zachowuje swoją wartość jako dokument, w oparciu o który była wykonana budowa.
W tej sprawie istotnym odstępstwem było wyłącznie wykonanie dodatkowego pomieszczenia pod prześwitem bramowym.
Przed zatwierdzeniem projektu budowlanego zamiennego organ dokonał jego analizy w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego tj. pod względem zgodności z przepisami planistycznymi lub decyzją o warunkach zabudowy, zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi i kompletności.
W trakcie postępowania odwoławczego inwestor dokonał zmian w przedłożonym projekcie budowlanym, będącym przedmiotem analizy organu powiatowego.
W ramach tych zmian w części architektura zmieniono stronę nr 63 (kondygnacja 0) i usunięto strony nr 68 (rzut dachu), w części instalacja sanitarna usunięto strony 184, 198, 199, na stronie 158 zmieniono nazwę na rzut 3 piętra, natomiast w części instalacja elektryczna usunięto strony nr 257 i 258.
Ponadto do akt sprawy złożono oświadczenia autorów dokumentacji projektowej zamiennej, z których wynika, iż w dokumentacji omyłkowo znalazły się elementy opracowań, tj. rzuty poddasza i dachu, których ten projekt nie przewiduje, gdyż dotyczą nadbudowy budynku (gdzie prowadzone jest odrębne postępowanie).
W oświadczeniach tych wskazano, że niejednolicie zostały opisane nazwy kondygnacji w rzutach. Wyjaśniono, że w projekcie architektury kondygnacja "0" odpowiada piwnicy w innych projektach, kondygnacja "+1" - parterowi, a kondygnacja "+2" - piętru I.
W trakcie postępowania odwoławczego do akt sprawy został złożony odpis projektu budowlanego nadbudowy i przebudowy kamienicy przy ul. P. w W.. Wskazana dokumentacja dotyczy nadbudowy oraz potwierdza zasadność pominięcia w dokumentacji projektowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania ostatnich kondygnacji budynku oraz dachu, które objęte są odrębnym postępowaniem.
Budynek, po wykonaniu wszystkich robót budowlanych, będzie obiektem budowlanym kompletnym, powstałym z istniejącej przebudowanej i rozbudowanej części kamienicy oraz nadbudowy.
W ocenie organu II instancji projekt zamienny został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a do projektu zostały załączone aktualne zaświadczenia o przynależności jego autorów do izby samorządu zawodowego. Przedłożony projekt budowlany zamienny w zakresie dokonanych istotnych odstępstw nie narusza zapisów decyzji Prezydenta [...] W. nr [...] z dnia [...].11.2008 r., jest kompletny oraz zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Z części opisowej projektu (tom architektura, str. 32) wynika, że maksymalna wysokość frontowa obiektu ma mieć 25 m. Z przekroju wynika, że wysokość przedmiotowego obiektu (do V kondygnacji - do gzymsu od ul. P.) wynosi 20,24 m. W związku z tym dopuszczalna wysokość została zachowana.
Autorzy dokumentacji projektowej zamiennej - tom konstrukcja (str. 90) stwierdzili, że przyjęta technologia robót budowlanych zapewnia brak wpływu na sąsiednie budynki.
W aktach sprawy znajduje się również ocena techniczna robót sporządzona w sierpniu 2014 r. przez S. B.. Autor opracowania we wnioskach końcowych wskazał, że wszelkie elementy wykonane w budynku przy ul. P. zostały wykonane z uwzględnieniem warunków lokalnych tj. struktury budynku poddanego przebudowie i budynków sąsiednich. Działania podejmowano tak aby wykonywane prace nie miały wpływu na budynki sąsiednie, a poprawiały stan techniczny i strukturę konstrukcji budynku P.. Ponadto kwestie ewentualnych odszkodowań cywilnoprawnych wynikających ze sposobu wykonywania robót budowlanych mogą być przedmiotem dochodzenia przed sądem powszechnym i pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygniecie.
Nadto z pismo Biura [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...].05.2014 r. wynika, że budynek przy ul. P. ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków [...] W., oraz nie jest wpisany do rejestru zabytków, w związku z czym [...] Konserwator zabytków nie ma podstaw do podjęcia działań w zakresie nadzoru konserwatorskiego przewidzianego w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie prowadzonych w nim robót budowlanych.
Z pisma tego wynika również, iż organ konserwatorski postanowieniem z dnia [...].02.2012 r. uzgodnił projekt budowlany przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do zawieszenia, gdyż postępowanie w sprawie decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].09.2015 r. uchylającą w całości decyzję z dnia [...].03.2012 r. i umarzającą postępowanie organu I instancji, natomiast sprawa dotycząca nadbudowy budynku prowadzona jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2016 r., wniosła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ulicy H. w W..
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z utrzymaną w mocy decyzją [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]. z [...].10.2015 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie :
1) art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wadliwą wykładnię, zaniechanie merytorycznej oceny projektu zamiennego; brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz braku opinii konserwatora zabytków.
2) art. 10 k.p.a. w związku ze złożeniem nowych dokumentów po dniu zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego (22.01.2016 r.) oraz uniemożliwienie stronie przedłożenia dodatkowych opinii,
3) art. 7 w zw. z art. 77, art. 6, 8, 9 oraz art. 75 § 1 k.p.a. - niewyjaśnienie stanu faktycznego, pominięcie ekspertyz technicznych (mgr inż. E. P., mgr inż. S. S.) oraz brak weryfikacji projektu, pominięcie wyników oględzin, brak wyjaśnienia wiarygodności oceny inż. S. B.,
4) art. 107 § 1 k.p.a poprzez podpisanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną,
5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do pism strony z dnia 28 stycznia 2016 r. i 16 lutego 2016 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy przeprowadziły tylko formalną ocenę projektu zamiennego polegającą na sprawdzeniu podpisów. Wstrzymywanie robót budowlanych, oraz brak ostatecznego pozwolenia na budowę nie spowodowało zaprzestania budowy, inwestor dodatkowo dopuścił się samowoli budowlanej w zakresie nadbudowy.
Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza m.in.: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań, organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.
Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zamienny projekt budowlany powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zmiany te nie mogą być dowolne, ale podyktowane celowością postępowania naprawczego i mieścić się w ramach art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Sam fakt przedłożenia projektu zamiennego nie obliguje organu nadzoru do jego zatwierdzenia.
Istniał obowiązek uzgodnienia projektu, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Nie wystarczyło stwierdzenie iż [...]Konserwator Zabytków nie widział podstaw do podjęcia działań w ramach nadzoru konserwatorskiego.
Kwestia braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, była od samego początku kwestionowana przez sąsiadujące Wspólnoty nieruchomości H.i H..
W wyroku WSA w Warszawie z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VII Sa/Wa 113/14, nakazano szczegółowe zbadanie złożonej dokumentacji, w tym opracowania inż. S. oraz wyjaśnienie kwestii własności ściany. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło z przyczyn merytorycznych.
Organ bezkrytycznie przyjmował twierdzenia inwestora choć w aktach były opinie innych rzeczoznawców (mgr inż. E. P., mgr inż. S. J. S.). Nie wyjaśnił stronom postępowania wszystkich wątpliwości i nie odniósł się do wniosków i zarzutów podniesionych w pismach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2016 r. wniosła także Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. H.w W.. Skarżąca domagała się jej uchylenia wraz z decyzją [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015.
Skarżąca Wspólnota podnosiła, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego w szczególności: art. 35, art. 36a, art. 51, art. 84 ust. 1.1., art. 84a Prawa budowlanego, a także przepisy postępowania, zwłaszcza: art. 7, art. 8 oraz art. 77, art. 78 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazano, że nie można podzielić stanowiska organów, iż kontrola i sprawdzenia o jakich mowa w art. 35 Prawa budowlanego, sprowadza się wyłącznie do kontroli pieczątek i podpisów na dokumentach. Taka interpretacja jest niezgodna z treścią przepisów art. 84.1.1. i art. 84a Prawa budowlanego.
Organ uznał, iż przedstawiony przez inwestora projekt zamienny jest kompletny i zawiera zmiany, które zostały samowolnie wprowadzone przez inwestora w stosunku do projektu pierwotnego. Jednocześnie wskazano, iż projekt zamienny nie obejmuje rozwiązań konstrukcyjnych i architektonicznych dachu. Dalej, że do akt sprawy złożono oświadczenia autorów dokumentacji projektowej zamiennej, z treści których wynika, iż w dokumentacji omyłkowo znalazły się elementy opracowań tj. rzuty poddasza i dachu, których ten projekt nie przewiduje, gdyż dotyczą nadbudowy budynku (prowadzone odrębne postępowanie).
Zatem przedstawiony projekt był niekompletny, nie zawierał rozwiązań dotyczących konstrukcji dachu. Nie przeszkadzało to jednak organom nadzoru uznać, że sporządzony został prawidłowo.
Fakt, iż toczy się odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie budynku, nie zwalniał od obowiązku przedstawienia kompletnego projektu.
Wspólnota Mieszkaniowa wskazywała, iż zatwierdzony projekt opiera się na fałszywym założeniu, iż pomiędzy ścianami szczytowymi oficyn obydwu budynków istnieje szczelina dylatacyjna. Powołano ekspertyzę techniczną sporządzoną przez inż. S. S., z której wynika, iż ściana szczytowa południowej oficyny budynku H. i oficyny P. nie posiada dylatacji - jest jednolita, do której organ nie odniósł się.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdza, że skargi Wspólnot Mieszkaniowych "H." i "H." w W., zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2016r. utrzymująca w mocy decyzję [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W. z dnia [...].10.2015 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy przy ul. P. w W. z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, o zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Należy podkreślić, że w toku każdego postępowania organy administracji publicznej obowiązane są - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. - podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w danej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia.
Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy nie sprostały tym obowiązkom.
Decyzje zapadły po przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego i po nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na stwierdzone istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu.
Jednocześnie wiadomym było, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2.12.2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 113/14, uchylił decyzję Wojewody [...]z dnia [...].11.2013 w przedmiocie pozwolenia na budowę, a potem Wojewoda [...]decyzją z dnia [...].09.2015 r. uchylił decyzję Prezydenta z dnia [...].03.2012 r. i umorzył postępowanie organu I instancji, dotyczące pozwolenia na budowę.
Dlatego zdaniem Sądu konieczne było odniesienie się nie tylko do faktu samowolnego istotnego odstąpienia od pierwotnego projektu budowlanego, ale również do okoliczności z powodu których wyeliminowano z obrotu prawnego pozwolenie na budowę, a inwestor ostatecznie nie uzyskał pozwolenia na budowę, które zatwierdzałoby pierwotny projekt budowlany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 grudnia 2014 r. , sygn. akt VII Sa/Wa 113/14 wskazał, że pomiędzy inwestorem oraz Wspólnotami istnieje spór co do charakteru ścian budynku inwestycyjnego oraz Wspólnot przy ul. H., H.. Kluczowym zagadnieniem było jakie roboty budowlane będą realizowane przy ścianach wspólnych, co nie zostało wyjaśnione w należyty sposób. Organ nie odniósł się do opinii rzeczoznawcy Ja. S.. Zgodnie z twierdzeniem tego rzeczoznawcy, a wbrew twierdzeniom organu, roboty budowlane będą wykonywane także przy stropach m.in. poprzez ich wzmocnienie, a te oparte są o "ściany wspólne". Gdyby wyjaśnienia organu doprowadziły do ustalenia, że inwestor wykonywać będzie roboty budowlane w ścianie stanowiącej współwłasność dwóch podmiotów, to do skutecznego złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane niezbędna będzie zgoda Wspólnoty przy ul. H. oraz przy ul. H..
Dalej Sad wskazał, że organ dokona wnikliwiej analizy zakresu robót budowlanych opisanych w projekcie budowlanym w celu wyjaśnienia czy roboty polegające na ręcznym podbijaniu fundamentów będą ingerowały w ścianę wspólną z budynkami przy ul. H.oraz czy dokonywane będą wyburzenia stropów powiązanych ze ścianą wspólną budynku przy ul. H.i [...], a jeśli tak to oceni, czy złożone oświadczenie o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane jest prawidłowe.
W przedmiotowym postępowaniu strony skarżące konsekwentnie twierdziły, że zatwierdzenie projektu budowlanego z 2011 r. opierało się na nieprawdziwych danych technicznych mówiących o tym, że ściany graniczne budynków H. , H.i P. są ścianami z dylatacją tzn. wykonane są z dwóch murów podzielonych pustką 3 cm.
Nadal jednak organy nadzoru budowlanego tej kwestii nie wyjaśniły. Słusznie również wskazano, iż w przedmiotowym postępowaniu niedostateczne wyjaśniono zgodności projektu zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].11.2008r. nr [...].
W decyzji tej ustalono "warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie parkingu i basenu na poziomie piwnic, podniesienie poziomu podwórka i zadaszeniu na poziomie ok. 8 m nadbudowy budynku max 2 kondygnacje, przebudowie i zmianie przeznaczenia parteru i pietra na lokale użytkowe...."
Nie wskazano również, czy wykonane zmiany konstrukcyjne na wszystkich kondygnacjach budynku, zostały uwzględnione w przedkładanej dokumentacji i czy zmiany te pozostają bez wpływu na nieruchomości skarżących Wspólnot.
Oparcie się wyłącznie na oświadczeniach projektantów, przy stwierdzonych odstępstwach od dokumentacji pierwotnej, bez własnej analizy organu i bez odniesienia się do dowodów stron skarżących, było niewystraczające.
Słusznie podnosiły skarżące Wspólnoty, że w aktach sprawy znajdują się nie poddane ocenie ekspertyzy i opinie mi in. uprawnionego rzeczoznawcy J. S.. Z wniosków tej opinii wynika, że projekt konstrukcyjny budynku przy ul. P. przewiduje wyburzanie ścian nośnych i działowych oraz stropów powiązanych ze ścianą wspólną budynku przy ul H..
Zasadnie skarżące podnosiły, że przedłożenie przez inwestora żądanego projektu zamiennego nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia go.
Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego.
Natomiast art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdujący w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie stanowi, że przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ musi sprawdzić m.in.: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Po spełnieniu tych wymagań, organ może na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza decyzji organu I instancji nie wynika, aby kwestie powyższe były przedmiotem ocen i rozważań na etapie zatwierdzania projektu zamiennego.
Organ odwoławczy uznał, że w tej sprawie istotnym odstępstwem było wyłącznie wykonanie dodatkowego pomieszczenia pod prześwitem bramowym, w związku z tym, zasadniczo do tego aspektu ograniczał swoją ocenę.
Poza tym działania inwestora na etapie postępowania odwoławczego, polegające na korekcie złożonej dokumentacji technicznej, były tak daleko idące, że w istocie nie wiadomo jaką dokumentacją techniczną dysponował organ I instancji, a jaką organ II instancji. Nie wiadomo też, czy można mówić o tożsamości projektów budowlanych zamiennych, a tym samym tożsamości rozstrzygnięć organów.
Tym samym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane oraz z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie prawa materialnego miało przy tym wpływ na wynik sprawy, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na ten wynik.
Przedstawiony przez inwestora organowi nadzoru budowlanego projekt budowlany zamienny musi zostać przez niego oceniony zgodnie z wymogami, jakie stawiane są projektowi budowlanemu, a więc również uwzględniać dyspozycję art. 35 Prawa budowlanego. Nie może być tylko sprawdzeniem, czy inwestor przedłożył organowi dokumenty do przedstawienia, których został zobowiązany decyzją wydaną na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i czy formalnie są one prawidłowe. Przede wszystkim musi dokonać ich merytorycznej oceny, zwłaszcza tych elementów które w danym stanie faktycznym decydują o istocie zaistniałego sporu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do wskazań Sądu, a w szczególności oceni przedłożony w ramach postępowania projekt budowlany zamienny we wskazanym w uzasadnieniu wyroku zakresie.
Dlatego Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło