VII SA/Wa 874/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-18
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z powodu braku przymiotu strony jest prawidłowe, czy też organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając niedopuszczalność odwołania z powodu braku przymiotu strony, naruszył przepisy postępowania. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania.Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez T. B. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że T. B. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie witryn sklepowych, zgodnie ze znowelizowanym art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Skargę na to postanowienie wniósł P. B., reprezentowany przez T. B., kwestionując zastosowanie nowych przepisów i sposób oceny jego statusu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2005 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...], działając na podstawie art. 134 kpa, w związku z wniesieniem odwołania przez T. B. od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]lutego 2004r., stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2003r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie witryn sklepowych w lokalu użytkowym [...]przy ul. [...]w [...], do czasu przeprowadzenie modernizacji frontowej przedmiotowego budynku – stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie art. 1 pkt 49 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) z dniem 11 lipca 2003r. wszedł w życie przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, iż "strona w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor".
Z uwagi na fakt, iż postępowanie zostało wszczęte postępowanie w dniu [...]stycznia 2004r. do sprawy stosuje się przepisy znowelizowanego Prawa budowlanego na podstawie art. 7 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.
Inwestorem na rzecz, którego wydano pozwolenie na użytkowanie jest W. K., która również wniosła odwołanie od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w wyniku, którego zostanie decyzja administracyjna.
Wobec faktu, iż T. B. nie jest stroną niniejszego postępowania, zdaniem organu należało wydać postanowienie w trybie art. 134 kpa o niedopuszczalności jego odwołania, gdyż nie można byłoby w sprawie wydać dwóch decyzji w jednym postępowaniu odwoławczym tj./ jednej orzekającej merytorycznie oraz drugiej umarzającej postępowanie odwoławcze.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł P. B. reprezentowany przez swojego ojca T. B. domagając się jego uchylenia.
Skarżący kwestionuje zasadność stosowania przez organ art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem za datę wszczęcia postępowania należało uznać złożenie w dniu [...]maja 1999r. wniosku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem wydania "decyzji likwidacji witryny samowoli budowlanej".
Nadto zdaniem skarżącego, organ nie ustosunkował się do faktu, iż jego odwołanie mnie miało na celu uchylenia decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, lecz jedynie domagał się poszerzenia uzasadnienia decyzji o istotne jego zdaniem kwestie takie jak fakt, iż przedmiotowa witryna sklepowa jest samowolą budowlaną, do której zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego, co wyklucza jej legalizację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu, które jednak Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu w toku przeprowadzonego postępowania.
Na wstępie należy podzielić zaprezentowany przez organ pogląd, iż P. B. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] września 2003r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie witryn sklepowych.
Postępowanie toczące się w trybie art. 158 kpa ( o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej) jest jednym z trybów pozaodwoławczych, nie jest kontynuacja rozpoznania sprawy będącej przedmiotem decyzji administracyjnej, lecz sprawę "w przedmiocie stwierdzenia nieważności" tej decyzji.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § pkt 1-7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2002r., II UKN 356/01, Prok. i Pr. 2003/4/45).
W sprawie niniejsze postępowanie nadzorcze zostało wszczęte z urzędu w dniu [...]stycznia 2004r., a co za tym idzie prawidłowo organ przyjął, iż z mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawa budowlanego i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) należy do niego stosować art. 59 ust. 7 znowelizowanego Prawa budowlanego, ograniczający krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jedynie do inwestora.
Pomimo prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy organ wydał błędne rozstrzygnięcie naruszając art. 134 kpa.
Przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności odwołania T. B., (który w rzeczywistości był jedynie pełnomocnikiem odwołującego się P. B.) było uznanie, że odwołujący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.
W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999r.(sygn. akt OPS 16/98) wyrażony został pogląd podzielony przez Sad w składzie orzekającym, iż "stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie, art. 138 § 1 pkt 3 kpa".
Odwołanie wniesione w oparciu o przekonanie podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać weryfikacji na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego. Jeśli twierdzenia odwołującego, co do jego interesu prawnego nie zostaną w toku tego postępowania pozytywnie ocenione i sprawdzone, organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego tym właśnie odwołaniem.
Brew obawom organu fakt wszczęcia i przeprowadzenia postępowania odwoławczego w wyniku wniesienia go przez stronę, w tym przypadku inwestorkę, nie stoi na przeszkodzie wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 kpa w odniesieniu do odwołania P. B..
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania (art. 134 kpa, art. 138 § 1 pkt 3 kpa), a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na treści art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło