VII SA/Wa 875/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2009r. odmawiającą wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego z letnią kuchnią na działce nr [...] przy ul. [...] w B., stanowiącej współwłasność R. K., Z.i B. i M. D. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji nie znajdujące podstaw do nakazania rozbiórki obiektu. Wskazał, iż nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że omawiany budynek stanowi samowolę (uprzednio obowiązujące przepisy nie nakładały obowiązku przechowywania dokumentów budowy) ale przyjmując nawet, że obiekt ten powstał w warunkach samowoli, nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki z uwagi na niezaistnienie przesłanek z art. 37 prawa budowlanego z 1974r. Przepis ten nie obliguje do nakazania rozbiórki w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów technicznych, bowiem wymaga jednoznacznego wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zważywszy, że inwestor w toku postępowania przedłożył ocenę techniczną i protokoły badań i pomiarów wskazujące na przydatność obiektu do użytkowania, a zainteresowany nie przedstawił dowodów świadczących o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków względem jego działki, zaś przeznaczenie tego terenu obejmuje zabudowę uzupełniającą do mieszkaniowej – organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania prawidłowości decyzji PINB. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł S. S. domagając się uchylenia obu decyzji, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 i 3, 67 § 1, 86, 75 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 330 w zw. z § 12 ust. 4 warunków technicznych z 14 grudnia 1994r. Skarżący podniósł, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest zaledwie ok. 1 m od granicy jego działki, a organy nie przeprowadziły dowodów ze zbiorów dokumentów i archiwalnej dokumentacji. Organy pominęły też kwestię zmiany przeznaczenia obiektu, który przeznaczony na cele gospodarcze, dziś pełni funkcje mieszkalne. Obiekt ten powoduje swym usytuowaniem zagrożenie pożarowe, bo nie ma zachowanej odległości 6 m od budynku skarżącego o podobnej funkcji. Skarżący jest zdziwiony, że jego podobny obiekt potraktowany jako domek letniskowy uznany został za niezgodny z planem, podczas, gdy przedmiotowy obiekt na dz. [...] nabrał charakteru "zabudowy uzupełniającej" mieszkalną funkcję działki. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. 38, poz. 229). Budynek gospodarczy o który chodzi w sprawie powstał w 1965r. czyli pod rządami ustawy z 31 stycznia1961r. Prawo budowlane (Dz. U. 7, poz. 46), do której nie mają zastosowania obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r., a które z kolei w art. 103 ust. 2 odsyłają do przepisów dotychczasowych tj. ustawy z dnia 24 października 1974r. Art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli organ stwierdzi, że znajdują się na terenie nieprzeznaczonym pod taką zabudowę lub powodują niebezpieczeństwo dla ludzi albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Jak wskazały organy w sprawie istniejącej zabudowy powstałej ok. 40 lat temu brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających jednoznacznie określić, że powstała ona nielegalnie, a zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, że budynek powstał samowolnie. Uprzednio obowiązujące przepisy nie nakładały na inwestora obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową. Mimo powyższych braków w ustaleniach organ zakładając, że przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli stwierdził brak podstaw do wydania nakazu rozbiórki analizując przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Ze stanowiskiem organu opartym na założeniu, że może była samowola, bez ustaleń stanu faktycznego nie budzących wątpliwości co do charakteru budowy, nie sposób się zgodzić. Organ musi ustalić stosując dowody z art. 75 kpa i zdecydowanie wskazać, czy była to samowola budowlana czy też nie, a następnie przeanalizować czy zostały zachowane odległości pomiędzy budynkami wg przepisów obowiązującego wtedy rozporządzenia. Nie wystarczy bowiem, tak jak uczynił to organ, wskazać tylko że zgodnie z § 20 rozporządzenia wykonawczego z 21 lipca 1961r. ówczesny organ budowlany mógł zezwolić na sytuowanie budynków na granicy nieruchomości albo co najmniej 1 m od granicy, jeżeli z uzasadnienia nie wynika, aby organ obecnie orzekający odległości te ustalił i dysponował jakimś dokumentem wskazującym na indywidualne określenie odległości dla przedmiotowego budynku. Należy mieć tu na uwadze zarzut skarżącego o naruszeniu wymaganych odległości przez badany obiekt, do którego to zarzutu organ musi się odnieść. Należy też zwrócić uwagę, że organy mimo braku jednoznacznego określenia, że była to samowola, swoje stanowisko oparły na art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, pomijając kwestię, iż dopiero po przesądzeniu że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i po zbadaniu przesłanek z art. 37 ust. 1, organ orzekający może zająć stanowisko odnośnie przedmiotowego obiektu. Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 138 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i stanowiło podstawę uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni zawarte wyżej uwagi, co do jednoznaczności stanowiska odnośnie samej budowy a następnie całość swoich ustaleń przeanalizują w aspekcie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., mając też na uwadze obowiązek organu do szczegółowego odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez stronę. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i art. 200 ustawy ppsa.