VII SA/Wa 876/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-10
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił opłatę legalizacyjną dla garażu wybudowanego bez pozwolenia na budowę, gdy nieruchomość została nabyta przez obecnego właściciela po zakończeniu budowy przez poprzedniego właściciela?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Organ prawidłowo ustalił opłatę legalizacyjną, ponieważ nabywca nieruchomości, na której wzniesiono samowolnie obiekt budowlany, jest zobowiązany do poniesienia opłaty legalizacyjnej, nawet jeśli następstwo prawne nastąpiło przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego. Kwestie dotyczące ewentualnego wprowadzenia w błąd przez poprzedniego właściciela należą do drogi cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające B. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł za garaż wybudowany bez pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, kwestionując ustalenie daty ukończenia budowy i okoliczności związane z pozwoleniem na użytkowanie przez poprzedniego właściciela.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala
VII SA/Wa 876/09
UZASADNIENE
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia B. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009, ustalające B. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł w związku z legalizacją zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę garażu na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje postanowienie organ odwoławczy wskazał, iż organy nadzoru budowlanego ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej, związane są przepisami ustawy Prawo budowlane i nie mają możliwości swobodnego ustalania wysokości opłaty. Zgodnie z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, organem właściwym w kwestii umorzenia czy rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej jest wojewoda. Podnoszony przez B. M. w zażaleniu argument, że przedmiotowy garaż został wybudowany przez poprzedniego właściciela nieruchomości, należy uznać za nietrafny. Stroną postępowania, którego celem jest zalegalizowanie bezprawnie wniesionego budynku jest bowiem osoba, która w okresie, w którym toczy się postępowanie legalizacyjne, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zaś osoba, która dysponowała takim prawem w chwili realizacji samowoli budowlanej. Dotychczasowe postępowanie przed organem I instancji nie wykazało, jakoby przedmiotowy garaż został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę. B. M. również nie dysponuje jakimkolwiek dowodem potwierdzającym tę okoliczność.
Skargę na powyższe postanowienie złożył B. M., zarzucając mu naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 Kpa a także art. 49 Prawa budowlanego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organy nie ustaliły precyzyjnie daty ukończenia budowy garażu i okoliczności czy poprzedni właściciel nie występował o pozwolenie na użytkowanie garażu, co miało zdaniem skarżącego znaczenie dla niniejszego postępowania.
Jednocześnie B. M. powołał się na fakt iż dokonując zakupu nieruchomości nie miał świadomości, iż garaż nie posiada stosownych pozwoleń. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Wbrew sugestiom poczynionym przez autora skargi sprawa została wyjaśniona przez organ w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Zarzut jakoby organy nie ustaliły precyzyjnej daty zakończenia budowy garażu jak i nie wyjaśniły czy poprzedni właściciel występował o uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie jest niezrozumiały, a to wobec treści zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie wydane w I instancji.
Otóż z treści tegoż zażalenia wynika że wówczas kiedy skarżący nabywał nieruchomość od poprzedniego właściciela (w roku 2008) naniesienia budowlane w postaci budynku mieszkalnego oraz garażu znajdowały się w stanie surowym. Oznacza to że poprzedni właściciel nieruchomości nie ukończył budowy, a zatem i nie występował o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie garażu. Wynika to także z treści korespondencji uzyskanej przez skarżącego ze Starostwa Powiatowego [...]. W odpowiedzi na prośbę o wydanie dokumentacji dotyczącej garażu poinformowano go bowiem iż w aktach którymi dysponuje urząd brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących tego obiektu.
Powyższe pozwala na twierdzenie iż P. Z. (poprzedni właściciel nieruchomości) nie tylko nie wystąpił o pozwolenie o którym wyżej mowa, ale i nie mógł zrealizować garażu pomiędzy rokiem 1995 a 1998.
Ma to istotne znaczenie albowiem spełnienie przed dniem wejścia w życie tj. przed dniem 11 lipca 2003r. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo
Budowlane, oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80 poz. 718) przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego określonych w art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Dowody zgromadzone w aktach sprawy w tym zwłaszcza zażalenie skarżącego świadczą jednak o tym iż przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie garażu przed dniem 11 lipca 2003r. nie zostały spełnione (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2007r. sygn. akt II OSK 1477/06 - lex nr 394405).
Należy pamiętać o tym że postanowienie ustalające opłatę legalizacją jak również jego wykonanie jest warunkiem koniecznym do zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu jak również o tym że jeżeli następstwo prawne po stronie właścicieli nieruchomości nie nastąpiło w toku postępowania legalizacyjnego, ale przed jego wszczęciem (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) to zobowiązanym do usunięcia skutków samowoli budowlanej, a w tym i poniesienia opłaty legalizacyjnej jest nabywca nieruchomości na której wzniesiono samowolnie obiekt budowlany (tak NSA m. in. w wyroku z dnia 26 lipca 2006r. sygn akt II OSK 1197/05 - lex nr 266427).
Pozostałe okoliczności, które podnosi skarga, a które odnoszą się do braku rzetelności, czy wręcz nieuczciwości po stronie poprzedniego właściciela nieruchomości nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania. Jeśli istotnie P. Z. wprowadził w błąd skarżącego odnośnie stanu prawnego garażu to kwestia ta może być rozpatrywana wyłącznie na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym. Ewentualne roszczenia jakie wchodziłyby tu ewentualnie w grę mają bowiem charakter cywilnoprawny.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 Pppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło