VII SA/Wa 878/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r, znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Z. S., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r, znak: [...], odmawiającą stwierdzenia na wniosek J. S., nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r, nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę hotelu [...] (w tym budowa dwóch dźwigów osobowych, przebudowa istniejącej klatki schodowej, dobudowa sali konferencyjnej wraz z zapleczem) w [...], przy ul. [...], na działkach nr ew. [...],[...] obr. [...] w [...] - i umorzył postępowanie organu I instancji. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w następujących stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nałożył na inwestora – [...] Sp. z o.o. - obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 15 października 2015 r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i rozbudowie hotelu [...] przy ul. [...], na działkach nr ew. [...], [...] obr. [...] w [...], realizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję PINB w [...] z dnia [...] lutego 2015 r oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego ww. zmiany, w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. W konsekwencji powyższego, Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r, znak: [...], na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] tj. rozstrzygnięcie objęte żądaniem stwierdzenia nieważności. Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...]. W dalszej części uzasadnienie organ odwoławczy przytoczył treść art. 105 § 1 k.p.a. i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że w rozumieniu tego przepisu sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma "materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznaczą, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce, gdy brak jest obowiązującej w obrocie prawnym decyzji lub wyłączona zostanie dopuszczalność weryfikacji decyzji w tym nadzwyczajnym trybie postępowania. Jeżeli zatem w wyniku wadliwej interpretacji organ podejmie postępowanie, w którym wyłączona została dopuszczalność weryfikacji decyzji winien on zakończyć prowadzone postępowanie decyzją o jego umorzeniu. Tak też powinien postąpić, gdy ustali, że żądanie dotyczy wprawdzie decyzji, ale nieobowiązującej w obrocie prawnym, bo została ona w przewidzianym trybie prawnym wyeliminowana z niego. Tym samym, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], dokonane ww. ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], spowodowało brak przedmiotu postępowania, w stosunku do którego organ nadzorczy mógłby wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Reasumując organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania W niniejszej sprawie oznacza to, że obowiązany był wziąć pod uwagę wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r, która nie istniała jeszcze na etapie postępowania organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. S. i Z. S. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że z ich wniosku prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...]. W toku postępowania Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Od powyższego rozstrzygnięcia strony złożyły odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który to organ umorzył postępowanie w sprawie. W ocenie skarżących postępowanie prowadzone było w sposób nieprawidłowy. Wskazano na orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające stanowisko skarżących, że postępowanie nieważnościowe, jako dalej idące, ma zawsze pierwszeństwo przed innymi postępowaniami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ obowiązany jest rozpoznać, czy decyzja kontrolowana dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wynik postępowania jest podstawą rozstrzygnięcia sprawy procesowej – sprawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Regulacja trybu postępowania nieważnościowego powoduje, że w zakresie nieuregulowanym postanowieniami art. 156 - 159 k.p.a. mają do niego zastosowanie przepisy regulujące postępowanie zwykłe, zatem również art. 105 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, to organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Zdaniem sądu bezprzedmiotowość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce wówczas gdy brak jest obowiązującej w obrocie prawnym decyzji lub wyłączona zostanie dopuszczalność weryfikacji decyzji w tym nadzwyczajnym trybie postępowania ( por. stanowisko doktryny - B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, PiP 2001, Nr 8, s.29 i nast.). W niniejszej sprawie kwestionowana przez skarżących decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r, nr [...] objęta żądaniem stwierdzenia nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek uchylenia na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. znak: [...]. Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...]. Skoro nie istniał przedmiot postępowania to trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe i należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w tym przedmiocie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Oznacza to, że obowiązany był wziąć pod uwagę wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r, która nie istniała jeszcze na etapie postępowania organu I instancji. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . [pic]