VII SA/Wa 88/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie drogi pożarowej, która nie precyzuje jej parametrów i przebiegu, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa lub niewykonalności, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca doprowadzenie drogi pożarowej, która nie precyzuje jej parametrów i przebiegu, nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani niewykonalności, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Wymagania dotyczące drogi pożarowej są określone w przepisach wykonawczych, a organ ochrony przeciwpożarowej nie ma kompetencji do projektowania jej przebiegu czy określania technicznego sposobu wykonania. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa i jego realizacja nie może wywołać czynu zagrożonego karą.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w L. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z 2014 r., nakazującej doprowadzenie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego, zarzucając jej niewykonalność i rażące naruszenie prawa ze względu na brak precyzyjnego określenia parametrów i przebiegu drogi. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając ją za zgodną z prawem. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w L. na decyzję Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2016r., znak: [...], Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 603, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko -Własnościowej w L. z [...] września 2016 r., od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z [...] października 2014 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że pismem wniesionym za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] sierpnia 2014 r., T. K. - działacz społeczny - zwrócił się do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z zapytaniem o możliwość prowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych w bloku nr [...] przy ul. [...] w L..
Na podstawie przeprowadzonego [...] sierpnia 2014 r. wstępnego operacyjnego rozpoznania stwierdzono brak możliwości dojazdu samochodów gaśniczych do budynku zarówno od strony drzwi wejściowych jak i od strony balkonów. W oparciu o powyższe [...] września 2014 r. przedstawiciel Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. przeprowadził w obecności K. Z. - Kierownika ds. technicznych oraz A. K. - Administratora Osiedla, czynności kontrolno-rozpoznawcze w przedmiocie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w zakresie doprowadzenia dróg pożarowych do 13-tu budynków mieszkalnych wielorodzinnych w L.: przy ul. [...], [...], ul. [...], ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], ul. [...], [...] oraz przy ul. [...] oraz [...], wobec których podmiotem odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa pożarowego, jest Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w L..
Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych ustalono między innymi stan faktyczny w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] w L.. Stwierdzono, że od strony wschodniej w odległości 10 – 13 m od budynku znajduje się parking o szerokości przejazdu 5 m. Jest on zaślepiony metalowymi słupkami z jednym wyjazdem od ul. [...]. Pomiędzy parkingiem a budynkiem występują drzewa o wysokości 10 m. Od strony zachodniej w odległości 4,8 m od budynku znajduje się utwardzony chodnik o szerokości 3 m a dalej teren zielony porośnięty drzewami i krzewami. Pomiędzy budynkiem a chodnikiem występują drzewa o wysokości 10 m. Na podstawie powyższych ustaleń przyjęto, że układ pieszo jezdny w sąsiedztwie ww. budynku nie spełnia wymogów stawianych przez przepisy dla dróg pożarowych.
Przedstawiciele strony zostali poinformowani o przysługującym im prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń do protokołu, jednakże po zapoznaniu się z jego treścią protokół podpisano bez zastrzeżeń, zatem opis stanu faktycznego uznano za prawidłowy.
W wyniku prowadzonego postępowania Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w L. wydał między innymi decyzję z [...] października 2014 r. nr [...]., w której nakazał stronie doprowadzenie do opisanego powyżej budynku mieszkalnego wielorodzinnego drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. Odrębnymi decyzjami Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w L. nakazał doprowadzenie dróg pożarowych do pozostałych budynków.
Decyzja organu pierwszej instancji uostateczniła się. Strona postępowania [...] marca 2015 r. nr [...] zwróciła się o zmianę zakreślonego w tej decyzji terminu, z [...] grudnia 2015 r. na [...] grudnia 2025 r.
Organ pierwszej instancji [...] kwietnia 2015 r. przeprowadził rozprawę administracyjną. Podczas rozprawy strona zmodyfikowała swój wniosek zmieniając żądany termin na [...] grudnia 2018 r., zastrzegając sobie możliwość złożenia wniosku o prolongatę tego terminu.
Decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w L. zmienił ww. własną decyzję w części dotyczącej terminu realizacji obowiązku na dzień [...] grudnia 2018 r.
Do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, [...] czerwca 2016 r. wpłynął wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia drogi pożarowej do budynku wielorodzinnego jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ze względu na jej niewykonalność w chwili wydania. Podniesiono przy tym, że niewykonalność decyzji ma charakter stały.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji objętej ww. wnioskiem.
Strona wniosła do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej odwołanie od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wnosząc o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia dróg pożarowych do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w L. o utwardzonej powierzchni, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony pożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, ewentualnie 2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Strona w odwołaniu podniosła następujące zarzuty : 1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy nałożony decyzją komendanta powiatowego obowiązek wykonania drogi pożarowej nie określił jej parametrów i przebiegu, co stanowi rażące naruszenie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, gdyż na podstawie tego przepisu wymagane jest określenie obowiązku w sposób precyzyjny, bez niedomówień możliwości różnej interpretacji, 2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy nałożony decyzją komendanta powiatowego obowiązek wykonania : drogi pożarowej w sposób trwały uniemożliwia wykonanie ze względu na ogólnikowe określenie w tej decyzji, gdyż strona nie wie jak szczegółowe działania należy podjąć, aby organ uznał że obowiązek został wykonany, a jednocześnie z tego samego względu wykonanie decyzji w trybie egzekucyjnym nie jest możliwe, 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, 4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogu zawarcia uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienia prawnego, gdyż organ nie wyjaśnił w pełni podstawy pominięcia przez organ w uzasadnieniu zgłoszonej przez stronę podstawy nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i prawnej, co w szczególności dotyczy u zgłoszonej przez stronę podstawy także zaniechaniu merytorycznej oceny podstawy nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Rozpoznając odwołanie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że ocenił decyzję organu pierwszej instancji jako zgodną z przepisami.
Zdaniem Komendanta nie jest uzasadniony zarzut odwołania dotyczący wydania kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzji z rażącym naruszeniem art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz zarzut dotyczący niewykonalności decyzji w dniu jej wydania, oraz trwałej niewykonalności tej decyzji.
Strona twierdzi, że nie określono w sentencji decyzji organu I instancji, szczegółowego obowiązku - nakazu, poprzez wskazanie parametrów i przebiegu drogi pożarowej. Na okoliczność tego zarzutu strona powołała się na szereg wyroków sądowych jednak wyroki te zostały wydane w oparciu o stan faktyczny wyraźnie odmienny od istniejącego w przedmiotowej sprawie, bowiem odnoszą się one do sytuacji, w której z elementów składowych decyzji nie wynika konkretny nakaz poparty konkretnym szczegółowym przepisem, bądź sytuacji w której w decyzji nie zawarto wymaganego pouczenia, dotyczącego wykonania obowiązku w sposób inny niż określony w przepisach. Przytoczenie przez stronę wyroków, których rozstrzygnięcia nie są adekwatne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, jest czynnością chybioną.
Organ drugiej instancji stwierdził, że sformułowanie treści obowiązku nakazującego doprowadzenie drogi pożarowej umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku jest rozstrzygnięciem decyzji, które wprost określa obowiązek doprowadzenia takiej drogi do konkretnego obiektu. Jednocześnie podane w podstawie prawnej tej decyzji konkretne przepisy: § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4, 9, 10, 11 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), a także opisane szczegółowo w uzasadnieniu prawnym tej decyzji wymagania każdego z ww. przepisów, w sposób bezsprzecznie jednoznaczny precyzują zarówno przebieg, jak i parametry jakie powinna posiadać przedmiotowa droga pożarowa. Nie budzi więc wątpliwości zakres określonego w niej nakazu.
Zdaniem Komendanta Głównego w świetle powyższych wskazań kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Komendanta Powiatowego została wydana na podstawie właściwych, obowiązujących przepisów oraz obowiązki w niej wskazane są konkretne. Nie jest bowiem rzeczą organu Państwowej Straży Pożarnej przepisywać do sentencji decyzji całości przepisów, dotyczących dróg pożarowych, ani tym bardziej projektować ich przebieg i określać techniczny sposób ich wykonania. W pouczeniu przedmiotowej decyzji zawarto zaś informację, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W sytuacji, gdy przedmiotowy budynek otoczony jest szerokimi pasami wolnej przestrzeni, będących w dyspozycji strony postępowania, pouczenie o możliwości stosowania warunków zamiennych jest ponadstandardowym wypełnieniem obowiązków organu, określanych w art. 7-9 k.p.a. Warunki faktyczne wskazują bowiem na to, że drogę pożarową można doprowadzić do przedmiotowego budynku w sposób wprost określony w przepisach.
Komendant stwierdził ponadto, że spełnienie żądania strony, sugerowanego w uzasadnieniu odwołania, polegającego na umieszczeniu w sentencji decyzji konkretnego rozwiązania zamiennego, wiązałoby się z przekroczeniem przysługujących organowi kompetencji, bowiem oznaczałoby to istotne ograniczenie uprawnienia strony do możliwości wyboru pomiędzy realizowaniem nałożonego obowiązku w sposób określony w sentencji decyzji, albo w inny, wybrany przez stronę sposób, tj. na podstawie, wnioskowanego przez stronę, rozwiązania zamiennego. Taki stan prawny został już wielokrotnie potwierdzony wyrokami sądów administracyjnych, z których jasno wynika, że stosowanie rozwiązań alternatywnych musi być zainicjowane przez stronę postępowania, a nie przez organ administracji.
Organ drugiej instancji ocenił także, że nie znajduje uzasadnienia również zarzut strony postępowania dotyczący spełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., cyt.: "ogólnikowe określenie przedmiotowego obowiązku w sposób trwały uniemożliwia wykonanie decyzji, gdyż strona nie wie jakie szczegółowe działania należy podjąć, aby organ uznał, że obowiązek został wykonany, a jednocześnie z tego samego względu wykonanie decyzji w trybie egzekucyjnym nie jest możliwe".
Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją.
Organ stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Ze stanu sprawy nie wynika, że przedmiotowego obowiązku nie można faktycznie wykonać z przyczyn technicznych, a ponieważ obowiązek wynika z przepisów prawa, więc nie może też być mowy o okolicznościach prawnie uniemożliwiających .jego realizację.
Zdaniem Komendanta Głównego, mimo podpisanego protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych, rozprawy administracyjnej oraz przytoczenia w decyzji administracyjnej przepisów stanowiących o drogach pożarowych, strona nie przyjmuje do wiadomości, że aby uznać obowiązek za spełniony wystarczy np. poszerzyć istniejący chodnik i przyciąć drzewa między chodnikiem a budynkiem tak, by nie przekraczały wysokości 3 m.
Jako nieuzasadniony organ drugiej instancji ocenił także zarzut naruszenia przepisów art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez, jak podnosi strona, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zarzutu nie da się powiązać z wadami nieważnościowym w rozumieniu art. 156 k.p.a.
Ponadto, niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z brakiem właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego - takie uzasadnienie wyraźnie wyodrębnione, zawarto w decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Decyzja została szczegółowo uzasadniona. Wskazano, że brak drogi pożarowej do budynku spełniającej wymagania obowiązujących przepisów może się przyczynić do ograniczenia lub uniemożliwienia prowadzenia sprawnych działań ratowniczo-gaśniczych przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej. Istniejące warunki oceniono jako nie zapewniające w pełni możliwości prowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych.
Komendant Główny podniósł, że kontrolowana decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. nie jest obarczona także żadną z pozostałych wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ ten działał w granicach prawa i przysługujących mu kompetencji, nie naruszając przepisów o właściwości. Decyzję wydano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa a tym samym nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotowa sprawa, nie była rozstrzygnięta żadną inną ostateczną decyzją organu Państwowej Straży Pożarnej zatem nie została spełniona przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji, wynikająca z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do budynku, jako przygotowanie budynku (terenu) do prowadzenia akcji ratowniczej, zgodnie z art. 4 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 191, z późn. zm.), ciąży na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Odpowiedzialność za jego realizację, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Tym samym w decyzji prawidłowo określono adresata zobowiązanego do doprowadzenia przedmiotowej drogi pożarowej do budynku - Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową w L.. Nie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., dotycząca skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż organy statutowe Spółdzielni między innymi na mocy art. 1, art. 35 § 1 pkt 3 i art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016, poz. 21, z późn. zm.), oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r ., poz. 1222, z późn. zm.), kierują działalnością spółdzielni oraz reprezentują ją na zewnątrz.
Oceniono również, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana wart. 156 § 1 ust. 6 k.p.a., gdyż obowiązek doprowadzenia przedmiotowej drogi pożarowej do budynku wynika wprost z przepisów prawa, zatem jego realizacja nie może wywołać czynu zagrożonego karą. Nie zachodzi też przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
Dodatkowo organ drugiej instancji podniósł, że strona nie odwołała się od przedmiotowej decyzji Komendanta Powiatowego, złożenie wniosku o zmianę terminu realizacji decyzji nastąpiło po blisko 5 miesiącach od wydania decyzji. Złożenie wniosku z [...] czerwca 2016 r., o stwierdzenie nieważności decyzji, nastąpiło po ponad roku od jej wydania. Strona przystąpiła do prac, związanych z wykonaniem dróg pożarowych do nadzorowanych przez siebie budynków na osiedlach: [...], [...] i [...], zgodnie z przyjętym przez siebie harmonogramem, co świadczy li tylko o próbie uchylenia się strony od realizacji prawem nałożonego obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej poprzez zastosowanie zarzutów w sprawie uchybień proceduralnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w L. wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej znak: [...] z dnia [...] października 2016 r. w całości oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Spółdzielnia zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez uznanie, że przepis ten nie wymaga od organu Państwowej Straży Pożarnej ustalenia nakładanego obowiązku w sposób precyzyjny, zaś przy obowiązku wykonania drogi pożarowej, bez dokładnego określenia przebiegu drogi pożarowej w terenie oraz innych parametrów tej drogi, naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy nałożony decyzją komendanta powiatowego obowiązek wykonania drogi pożarowej nie określił jej parametrów i przebiegu, co stanowi rażące naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, gdyż na podstawie tego przepisu wymagane jest określenie obowiązku w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy nałożony decyzją komendanta powiatowego obowiązek wykonania drogi pożarowej ze względu na ogólnikowe określenie obowiązku w sposób trwały uniemożliwia wykonanie tej decyzji, gdyż strona nie wie jakie szczegółowe działania należy podjąć, aby organ uznał, że obowiązek został wykonany, a jednocześnie z tego samego względu wykonanie decyzji w trybie egzekucyjnym nie jest możliwe, a także z tego względu, że bez wskazania przebiegu drogi nie jest możliwa ocena czy adresat decyzji ma techniczną możliwość wykonania obowiązku, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż wobec uchybień organu I instancji, organ powinien uchylić decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] i stwierdzić nieważność decyzji Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia dróg pożarowych do budynku wielorodzinnego względnie art. 138 § 2 k.p.a. bowiem, wobec uchybień organu I instancji, organ winien uchylić tę decyzję, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie spełnia wymogu zawarcia uzasadnienia faktycznego, który powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienia prawnego, gdyż organ nie wyjaśnił w pełni podstawy prawnej decyzji.
Ponadto, w skardze złożone zostało oświadczenie cyt. "na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oświadczamy, że zrzekamy się rozprawy".
Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z [...] października 2014 r. nr [...] zasadnie została oceniona jako ta, która nie jest dotknięta żadną z wad nieważnościowych przewidzianych w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a.
Organ drugiej instancji zasadnie kontrolę przeprowadził w odniesieniu do wszystkich przesłanek nieważnościowych, nie ograniczając się do zbadania li tylko przesłanek podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Zarzuty skargi nie są uprawnione.
Decyzję, kontrolowaną w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, oparto w szczególności na art. 26 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w wersji obowiązującej w dacie wydania decyzji. Zgodne z tym przepisem - komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Przedmiotowe orzeczenie o nakazie doprowadzenia do opisanego powyżej budynku mieszkalnego wielorodzinnego drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. odpowiada dyspozycji tego przepisu. Nie doszło w szczególności do jego rażącego, zatem kwalifikowanego naruszenia, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko zgodnie, z którym decyzja dotycząca drogi pożarowej nie może ograniczać się wyłącznie do ogólnie sformułowanego nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, powinna precyzyjnie określać zakres nałożonych na stronę obowiązków. Stanowisko to wywodzi się zatem z wykładni ww. przepisu on zaś literalnie stosowany nie określa, jak postrzega to skarżąca Spóldzielnia, zakresu rozstrzygnięcia w nim przewidzianego. To zaś wyklucza możliwość skutecznego formułowania zarzutu rażącego naruszenia prawa zatem oczywistego naruszenia kiedy porówna się normę prawa oraz rozstrzygnięcie podjęte na jej podstawie.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Taki stan nie zaistniał w decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Jak wyjaśniono powyżej nie doszło do oczywistego naruszenia ww. przepisu prawa.
W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Już choćby przywoływane przez stronę skarżącą bogate orzecznictwo na tle wykładni ww. przepisu, znane także sądowi rozpoznającemu sprawę, zamyka drogę do oceny, że decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa ww. przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1.
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Przedmiotowa decyzja zmierzająca do ochrony przeciwpożarowej z pewnością nie wywołuje skutków o których mowa powyżej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano także, że nie może budzić wątpliwości to jak ma zostać doprowadzona droga przeciwpożarowa, określają to konkretne przepisy wykonawcze, którym ma odpowiadać. Organ ochrony przeciwpożarowej nie ma zaś kompetencji, do takiego ustalania jej przebiegu, może ustalić to sam zobowiązany, ewentualnie w porozumieniu z tym organem.
Prawidłowo organ drugiej instancji ocenił i uzasadnił, że decyzja kontrolowana nie jest także obarczona wadą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzja ta nie jest bowiem dotknięta wadą niewykonalności w dniu jej wydania i nie była trwale niewykonalna.
Okoliczności niniejszej sprawy wykluczają, że niewykonalność nałożonego obowiązku istniała w chwili wydania decyzji i ma charakter trwały. O niewykonalności decyzji przesądzają takie okoliczności uniemożliwiające jej wykonanie, które pojawiły się przed wydaniem decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Twierdzenia o niewykonalności decyzji nie uzasadniają wysoki koszt jej wykonania czy też trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska jej adresatów.
Sąd podziela stanowisko Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, nie wada decyzji a brak woli jej wykonania zdają się skłaniać skarżącą Spółdzielnię do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Sąd podkreśla - decyzja kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym stwarza warunki prawidłowej realizacji ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku, to zaś stanowi podstawę do zagwarantowania bezpieczeństwa dóbr najwyższych – życia, zdrowia i mienia mieszkańców.
Na marginesie Sąd wskazuje - oświadczenie złożone w skardze w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, opartym na przepisach tej ustawy, ale w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło