VII SA/Wa 880/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-21

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym można uwzględnić zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdy decyzja rozbiórkowa jest ostateczna i prawomocna?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym może dotyczyć jedynie formalnej tożsamości osoby, przeciwko której prowadzi się egzekucję, a nie merytorycznej oceny prawidłowości wskazania inwestora w ostatecznej decyzji. Ponadto niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym występuje tylko wtedy, gdy istnieją trwałe i obiektywne przeszkody uniemożliwiające wykonanie obowiązku, a nie z powodu trudności technicznych, kosztów czy sprzeciwu adresata. Wobec tego zarzuty zgłoszone przez skarżącego były nieuzasadnione, a postanowienie organu utrzymujące w mocy decyzję egzekucyjną zostało prawidłowo wydane.
Stan faktyczny
W K został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki ogrodzenia na działce stanowiącej drogę gminną. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie. Po niewykonaniu decyzji wszczęto postępowanie egzekucyjne, w którym W K zgłosił zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz niewykonalności obowiązku, powołując się na sprzedaż spółki będącej właścicielem nieruchomości. Zarzuty te zostały odrzucone przez organy egzekucyjne i sąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi W K na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem nr (...) z dnia (...) marca 2014 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) nr (...) z dnia (...) lutego 2014r., w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2012 r., nakazał W K dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia, znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. (...), stanowiącej drogę gminną, położonej w miejscowości (...), gm. (...). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia (...) stycznia 2013r,. Skarga na decyzję organu drugiej instancji została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 539/13. W dniu (...) lutego 2013r,. do W K zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku całkowitej rozbiórki ogrodzenia. Upomnienie doręczono w dniu (...) lutego 2013r. Wobec niewykonania decyzji przez inwestora, w dniu (...) stycznia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) wystawił tytuł wykonawczy nr (...), którego doręczenie zobowiązanemu w dniu (...) stycznia 2013r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia (...) stycznia 2014r., pełnomocnik W K – inwestora, w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego, wniósł zarzuty w kwestii błędu, co do osoby zobowiązanej oraz niewykonalności obowiązku wobec sprzedania spółki (...) przez W K. Postanowieniem nr (...) z dnia (...) lutego 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu organ wskazał, na przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012r., Nr 1015 ze zm.) i podstawy na których można oprzeć zarzuty. Stwierdził, że zarzuty zgłoszone przez pełnomocnika W K są nieuzasadnione, bo nie wyczerpują przesłanek art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że w świetle rozstrzygnięć, które zapadły w toku postępowania administracyjnego, zobowiązanym jest W K jako inwestor spornej inwestycji. Działka oznaczona numerem ewidencyjnym (...), na której znajduje się przedmiotowe ogrodzenie, stanowi drogę gminną i nie jest to teren, który należał do W K przed sprzedażą spółki (...). Tym samym nowy właściciel spółki również nie posiada tytułu prawnego do własności niniejszej nieruchomości. Według wypisów z rejestru gruntu właścicielem przedmiotowej nieruchomości był i jest Skarb Państwa. Po wydaniu decyzji i po wyroku Sądu nie zmieniła się sytuacja własnościowa na nieruchomości, na której usytuowany jest przedmiot nakazu rozbiórki. Stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania tego obowiązku. Adresat obowiązku musi być trwale pozbawiony możliwości jego wykonania. Niewykonalność ta jest spowodowana przyczynami o charakterze obiektywnym. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki; bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 509/05). W ocenie organu niepieniężny obowiązek rozbiórki ogrodzenia wynikający z przedmiotowej decyzji jest wykonalny, nie występują trwałe i nieusuwalne przeszkody, które uzasadniałyby twierdzenie o niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodatkowo organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1998 roku, sygn. akt IV SA 2081/97, z którego wynika, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już środki odwoławcze) podlega przymusowemu wykonaniu. Po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika W K zapadło opisane na wstępie postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że w świetle wskazanych zarzutów nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 33§ 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nie ma miejsca błąd co do osoby zobowiązanego i niewykonalność obowiązku o charakterze pieniężnym. Organ podkreślił, że decyzja nakładająca na W K, jako inwestora, obowiązek dokonania rozbiórki jest ostateczna, wobec czego podlega wykonaniu. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora. Zdaniem organu nie jest uprawniony zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest względem adresata egzekwowanej decyzji nr (...)- W K, który jest inwestorem ogrodzenia znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. (...), stanowiącej drogę gminną położonej w miejscowości (...), gm. (...). Ze względu na to bez znaczenia pozostaje zmiana po stronie właściciela firmy, której siedzibę stanowi ogrodzona nieruchomość. Do realizacji rozbiórki nie zobowiązano właściciela nieruchomości, ale inwestora, czyli osobę odpowiedzialną za faktyczne wykonanie robót polegających na posadowieniu ogrodzenia na działce stanowiącej drogę gminną. Nie zaistniała także przesłanka niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt: III SA 1146/85, przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów z decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na opisane powyżej postanowienie organu drugiej instancji, złożył W K. Zarzucił: naruszenie prawa poprzez błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie ustalenia inwestora, ponieważ inwestorem była spółka (...), naruszenie interesu strony, tj. (...) poprzez zaniechanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego postanowienie zaskarżone narusza także prawo własności wynikające z art. 231 kc W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wraz ze wspólnikiem Z R od ponad 20 lat prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w (...) gm. (...) na nieruchomości należącej do przedmiotowej spółki. Każdy ze wspólników miał prawo reprezentacji spółki jednoosobowo na rzecz i w imieniu spółki (...). Także przebudowa ogrodzenia była dokonywana ze środków finansowych spółki (...). Skarżący nie wykonywał przedmiotowej czynności na swoją rzecz, tylko zlecił wykonanie ogrodzenia w imieniu spółki (...). Z tego wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki winna być wydana na spółkę (...), a nie na osobę fizyczną, która nie była inwestorem. Ingerencja skarżącego w ewentualne usuwanie ogrodzenia nie należącego do niego może skutkować naruszeniem prawa własności osób trzecich, zaś rozbiórka tego ogrodzenia może doprowadzić do jego uszkodzenia i szkody na rzecz spółki (...). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, dalej: p.p.s.a.), było dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżane i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. W sprawie doszło do wszczepcie postępowania egzekucyjnego w oparciu o ostateczną i prawomocną (wobec sądowej kontroli) decyzję rozbiórkową, której adresatem był skarżący. Wobec tego, że dłużnik nie poddał się dobrowolnemu wykonaniu decyzji, skierowano do niego upomnienie. Wobec braku reakcji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, będący i wierzycielem i organem egzekucyjnym, wystawił przeciwko skarżącemu, jako dłużnikowi w świetle ww. decyzji rozbiórkowej, tytuł wykonawczy. Ten został doręczony skarżącemu w dniu (...) stycznia 2014r. W świetle ww. wskazań Sąd stwierdza, że podjęte przez organ egzekucyjny działania odpowiadają przepisom prawa, w szczególności ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Sąd stwierdza też, że wniesienie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu – art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 34 § 1 cytowanej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, w uchwale z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 (publ. ONSAiWSA 2007/5/112, ZNSA 2007/4/87, OSP 2008/1/5, Prok. i Pr. 2008/1/52), że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzyciel jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zarzuty zgłoszone przez skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zasługiwały na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, zarzuty można zgłosić na podstawie zamkniętego katalogu przewidzianego w art. 33 art. 33 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może stanowić: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący w swoich zarzutach zmierzał do wykazania zaistnienia podstawy do zarzutu z art. 33 pkt 4 i 5 ww. ustawy, jednak okoliczności wskazane przez skarżącego, nie mogły stanowić zarzutów w rozumieniu ww. przepisów. I tak, nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Zobowiązanym w świetle decyzji stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest skarżący, jako inwestor przedmiotu nakazu rozbiórki. Tytuł egzekucyjny odpowiada prawu. Zgodnie z decyzją ostateczną prawidłowo wskazuje, jako dłużnika – skarżącego. Egzekwowana decyzja jest ostateczne i prawomocna, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości określenia jej adresata. Zarzut podnoszący błąd, co do osoby zobowiązanego nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto nim jest, gdyż jest to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślmy - zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy li tylko formalnej kontroli tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Z błędem, co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia li tylko wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany, chociaż noszącej to samo imię i nazwisko. Skarżący nie wniósł skutecznie także kolejnego tj., opartego na art. 33 § 1pkt 5 ww. ustawy, zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Sąd w pełni podziela argumentację organu w tym zakresie. Należy jeszcze raz podkreślić obowiązek niepieniężny jest niewykonalny, jeżeli jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i mieniu. Przeszkody powodującej niewykonalność decyzji nie stanowią, ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji, czy innych podmiotów do wykonania decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2013r., w sprawie o sygnaturze akt I OSK 75/13). Reasumując Sąd stwierdza - zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W okolicznościach mniejszej sprawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 i5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazały się nieuzasadnione. Podnoszone w skardze okoliczności nie mogły mieć żadnego wpływu na sądową ocenę zaskarżonego i poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji . Stanowiły, niedopuszczalną na tym etapie postępowania polemikę z prawidłowością ostatecznej i prawomocnej decyzji rozbiórkowej w zakresie określenia jej adresata. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło