VII SA/Wa 881/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant Ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] na podstawie art. 149 § 3, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku J. S., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] WINB z [...] stycznia 2006 r. znak [...], uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. (dalej: PINB dla Powiatu B.) z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] oraz umarzającą postępowanie w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 maja 2010 r. J. S. złożył wniosek o wszczęcie procedury prawnej w przedmiocie budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...]. Wezwaniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. organ zwrócił się do J. S. o sprecyzowanie, czy wniosek zawiera żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo uchylenia lub zmiany decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]. W odpowiedzi na wezwanie wpłynął wniosek J. S. o stwierdzenie nieważności, wznowienie, uchylenie i zmianę decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]. [...] WINB podał, że przekazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) wniosek J. S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. jako organowi właściwemu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...]. W piśmie z dnia 4 stycznia 2011 r. GINB poinformował, iż żadna ze stron postępowania nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. W odniesieniu do wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, tj. załatwienia sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienia co najmniej jednej z podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) tj. do ustalenia, czy: 1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., 4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia. [...] WINB stwierdził, iż odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. następuje w drodze decyzji wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym (wyrok NSA z dnia30 stycznia 2008 r., sygn. akt: II OSK1949/06). Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest zatem możliwe wówczas, gdy wznowienie postępowanie z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne. Odmowa wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, na przykład umowy cywilnej, czynności materialno - technicznej, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki kształtowana z mocy prawa, a także gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] stwierdził nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...], uchylającej decyzję PINB dla Powiatu B. z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] oraz orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...]. Wskazał, iż z treści art. 145 § 1 k.p.a. wynika wprost, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w takiej sprawie, w której została wydana ostateczna decyzja. W ocenie [...] WINB, brak w obrocie prawnym decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a. w sprawie zakończonej tą decyzją. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie J. S. Skarżący zarzucił, że w związku z decyzją GINB z dnia [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. złożył stosowny wniosek datowany na dzień 15 grudnia 2010 r., który przesłał w terminie ustawowym, co potwierdza pismo GINB w W. z dnia 4 stycznia 2011 r. Skarżący podniósł, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. GINB wskazał, że organ powinien wydać decyzję, w której ustosunkuje się do żądania J. S., a w przypadku niejasności samego żądania strony należałoby w pierwszej kolejności uzyskać informację co do jego zakresu. Dodał, że zgodnie ze stanowiskiem GINB zawartym w tej decyzji, organ nie może umorzyć postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy tylko stwierdzi brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony, a rozpatrując sprawę ponownie organ wojewódzki powinien w sposób jednoznaczny wyjaśnić warunki powstania przedmiotowego obiektu budowlanego, przy wykorzystaniu przez ustawodawcę środków dowodowych poprzez dowiedzenie, że obiekt ten nie został samowolnie wzniesiony. Skarżący stwierdził, iż ze względu na uchyloną decyzję żąda wznowienia postępowania w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazu rozbiórki budynku w W. przy ul. [...] z uwagi na zagrożenie zdrowia i życia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że PINB dla Powiatu B. decyzją z dnia [...].11.2005 r. znak [...] W. Decyzją z dnia [...].01.2006 r. znak [...] [...] WINB uchylił ww. decyzję PINB dla Powiatu B. z dnia [...].11.2005 r. i umorzył postępowanie w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...], stanowiącego własność [...]. Po wszczęciu na wniosek J. S. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r., GINB decyzją z dnia [...].12.2010 r. znak [...] stwierdził nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji administracyjnej i umorzenia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. Podał, że na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. organy odmawiają wznowienia postępowania, gdy jest ono niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy żądanie złożono z uchybieniem ustawowego terminu. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie GINB decyzją z dnia [...].12.2010 r. znak [...] stwierdził nieważność decyzji objętej wnioskiem J. S. o wznowienie postępowania, tj. decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r. Decyzja ta stała się ostateczna. Dlatego zdaniem organu - wobec wyeliminowania decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r. - wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją jest niemożliwe z przyczyn przedmiotowych, ponieważ nie pozostaje ona w obiegu prawnym. W ocenie GINB, organ wojewódzki - badając w pierwszej fazie postępowania, czy wznowienie postępowania jest możliwe z przyczyn m.in. przedmiotowych - prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest decyzji ostatecznej (tj. decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r.), której postępowanie wznowieniowe ma dotyczyć. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych (brak w obiegu prawnym decyzji ostatecznej) jest zaś podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie działania [...] WINB, organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu. Wskazał ponadto, iż wobec stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2006 r., pozostaje do ponownego rozpatrzenia przez organ wojewódzki odwołanie J. S. od decyzji PINB w dla Powiatu B. z dnia [...].11.2005 r., odmawiającej wydania decyzji o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. Skarżący zarzucił, iż zgodnie z prawem oraz w terminie ustawowym złożył w dniu 15 grudnia 2010 r. odpowiedni wniosek, dotyczący decyzji GINB w W. z dnia [...] grudnia 2010 r., a stwierdzenie GINB zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., że takiego wniosku nie złożył, jest dla niego niezrozumiałe. Stwierdził, że decyzja GINB z dnia [...] lutego 2011 r. nie zapewnia mu bezpieczeństwa zagwarantowanego przez Konstytucję Rzeczypospolitej, gdyż sporny budynek ze względu na swój wiek, a przede wszystkim wady konstrukcyjne, zagraża bezpośrednio jego zdrowiu i życiu oraz zdrowiu i życiu rodziny skarżącego, co potwierdza ekspertyza wykonana przez biegłego sądowego znajdująca się w materiale dowodowym sprawy. W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował decyzję GINB z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] WINB z [...] stycznia 2006 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] listopada 2005 r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...] Na wstępie zauważyć należy, iż postępowanie wznowieniowe stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, który umożliwia weryfikację ostatecznej decyzji organu administracji publicznej. Zastosowanie tego trybu, stanowiącego wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej określonej w art. 16 § 1 k.p.a., uwarunkowane jest spełnieniem przesłanek wymienionych w art. 145 – 145b k.p.a. Jedną z tych przesłanek stanowi objęcie wnioskiem o wznowienie postępowania decyzji ostatecznej, co wynika wprost z treści art. 145 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż w obiegu prawnym brak jest decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...], której dotyczył wniosek skarżącego o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] GINB stwierdził jej nieważność, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącego. Tym samym, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych. Prawidłowo zatem organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego. Potraktowanie przez GINB pisma skarżącego datowanego na dzień 15 grudnia 2010 r. jako ponowienie wniosku z dnia 25 maja 2010 r., doprecyzowanego pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r. – o czym świadczy pismo GINB z dnia 4 stycznia 2011 r. znajdujące się w aktach sprawy – a nie jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r., pozostaje bez wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Okoliczność ta może stanowić przesłankę ewentualnej skargi na bezczynność organu, co jednak nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skarżącego wskazać należy, że dotyczą one postępowania w sprawie zbadania legalności budowy oraz nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w W. prowadzonego w trybie zwykłym, nie zaś w trybie wznowieniowym. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2010 r. odnosiły się wyłącznie do sposobu, w jaki [...] WINB powinien ponownie rozpatrzyć odwołanie od decyzji PINB dla Powiatu B. z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającej wydania decyzji o nakazie rozbiórki. A zatem, zarzuty skarżącego w tym zakresie również nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi przez Sąd. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.