VII SA/Wa 883/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lutego 2025 r. znak: WSO-O.6250.10.5.2024 w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu wniosku Prokuratury Okręgowej w O., decyzją z 17 lutego 2025 r. znak: WSO-O.6250.10.5.2024 orzekł o unieważnieniu J. B. K. paszportu serii [...], wystawionego 2 lutego 2021 r. przez Wojewodę Dolnośląskiego z datą ważności do 2 lutego 2031 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z wnioskiem o unieważnienie paszportu skarżącemu wystąpiła Prokuratura Okręgowa w O. w związku z prowadzonym śledztwem przeciwko podejrzanemu o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego, na wniosek Wojewody Mazowieckiego, Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III RNs 1505/24 ustanowił dla nieobecnego skarżącego, kuratora w osobie apl. adw. Adrianny Kozioł celem reprezentowania ww. w postępowaniu administracyjnym o unieważnienie paszportu prowadzonym przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie Wydział Spraw Obywatelskich o nr WSO-O.6250.10.5.2024. Następnie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r., sygn. akt III RNs 944/25 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich zmienił powyższe postanowienie z dnia 17 grudnia 2024 r. w ten sposób, że rozszerzył zakres ustanowionej kurateli dla nieznanego z miejsca pobytu J. K. o postępowanie sądowoadministracyjne, toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa 883/25. Pismem z 31 stycznia 2024 r. Wojewoda zawiadomił kuratora o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy o unieważnienie paszportu skarżącego. Kurator nie skorzystał z tej możliwości. Organ administracyjny, powołując się na treść art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych stwierdził, że przesłankami faktycznymi niezbędnymi do wydania decyzji w sprawie unieważnienia paszportu są: wniosek właściwego organu oraz prowadzenie postępowania wykonawczego w sprawie karnej przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodził od uprawnionego organu prowadzącego postępowanie w sprawie karnej przeciwko stronie. Wniosek ten spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane w powołanym przepisie. Dlatego orzeczono o unieważnieniu paszportu. Na powyższą decyzję kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie: przepisów postępowania, tj.: a) art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie przez Wojewodę Mazowieckiego wysłania do J. K. zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz z informacją o możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy, czym uniemożliwiono mu czynny udział na każdym etapie postępowania oraz wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów czy zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, b) art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia przez Wojewodę istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, tj. czy przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego w istocie toczy się jakiekolwiek postępowanie karne i poprzestanie przez organ jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że wniosek o unieważnienie paszportu złożył organ prowadzący wobec posiadacza dokumentu postępowanie w sprawie karnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. prawa materialnego, tj. art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych poprzez jego zastosowanie w obliczu zaniechania uprzedniego ustalenia przez Wojewodę czy przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego w istocie toczy się jakiekolwiek postępowanie przygotowawcze, co miało wpływ na wynik sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, kurator wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; 2. przyznanie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania (art. 200 ppsa); 3. przyznanie ustanowionemu przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich kuratorowi wynagrodzenia za czynności podjęte w niniejszej sprawie w imieniu skarżącego w wysokości według norm prawem przepisanych; 4. rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie. Stanowiący podstawę prawną wydanej decyzji przepis art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1063 z późn. zm.) stanowi, że w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Organem właściwym do wydania decyzji w przypadkach, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 tej ustawy, jest wojewoda właściwy dla siedziby organu składającego wniosek (art. 72 ust. 3). Natomiast unieważnienie dokumentu paszportowego, w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 powołanej ustawy, następuje z dniem wydania decyzji (art. 74 pkt 6). W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Prokuratury Okręgowej w O. o unieważnienie paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b powołanej ustawy jest Wojewoda Mazowiecki, ponieważ organ wnioskujący o unieważnienie paszportu skarżącego ma siedzibę na terenie województwa mazowieckiego, a właściwość rzeczowa Wojewody wynika wprost z treści art. 72 ust. 3 powołanej ustawy. Postępowanie w sprawie unieważnienia paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych podlega zasadom Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak – co do zasady – nie wymaga ono rozbudowanego postępowania wyjaśniającego. Wojewoda weryfikuje, czy dana osoba legitymuje się ważnym polskim paszportem, czy wniosek pochodzi od uprawnionego organu oraz czy wniosek zawiera dane niezbędne do wydania decyzji. W rozpoznanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodzi od Prokuratury Okręgowej w O., a więc od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej o sygn. akt 3004-1.Ds.4.2024 prowadzonej przeciwko skarżącemu podejrzanemu o dokonanie czynu zabronionego z art. 286 § 1 kk. Skarżący nie posiada od wielu lat adresu zameldowania na pobyt stały lub czasowy w kraju, opuścił on kraj w 2022 r. z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną i jest poszukiwany listem gończym. Wniosek zawierał dane osobowe skarżącego, numer PESEL oraz adres ostatniego zamieszkania. Skierowany do Wojewody wniosek o unieważnienie paszportu skarżącego był jednoznaczny w swej treści, a organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania jego zasadności. Wobec tego, zdaniem Sądu, spełnione zostały wszystkie wymogi formalne obligujące organ do unieważnienia paszportu. Obligatoryjny charakter podstawy prawnej wydania decyzji, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "dokument paszportowy podlega unieważnieniu", nie pozwalał na jakąkolwiek uznaniowość, a tym samym obligował organy do unieważnienia dokumentu paszportowego. Zatem, wobec wystąpienia z wnioskiem przez uprawniony podmiot, Wojewoda był zobligowany do unieważnienia dokumentu paszportowego. Wojewoda rozpoznając taki wniosek nie może badać jego zasadności, weryfikować podstaw skazania, prawidłowości prowadzenia postępowania przygotowawczego, czy też kwestionować okoliczności wskazanych w postanowieniu organów prowadzących postępowanie karne. Jego kompetencja orzecznicza jest ograniczona wyłącznie do zbadania przesłanek wymienionych w art. 70 ust. 2 pkt 11 powołanej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę działania organu należało uznać za zgodne z art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b i art. 72 ust. 3 ustawy o dokumentach paszportowych. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa Sąd zauważa, że w sprawie o unieważnienie paszportu postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do ustalenia: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym, a ocena dowodów przeprowadzona przez Wojewodę nie nosi cech dowolności. Ustalenia faktyczne organu znajdują swe podstawy wprost w dokumentach zebranych w aktach sprawy. Działania podjęte przez Wojewodę na wniosek Prokuratury miały na celu realizację interesu publicznego, polegającego na doprowadzeniu do prawidłowej realizacji trwających czynności poszukiwawczych skarżącego, podejrzanego o dokonanie czynu zabronionego z art. 286 § 1 kk i celem postawienia mu zarzutów. W celu ochrony słusznego interesu skarżącego działał natomiast kurator, jednak w realiach sprawy interes obywatela przejawiający się w zachowaniu ważności paszportu i związaną z tym wolnością przemieszczania się, nie miał pierwszeństwa przed interesem publicznym, postrzeganym jako dobro wymiaru sprawiedliwości. Nieznany z miejsca pobytu skarżący był w postępowaniu administracyjnym reprezentowany przez kuratora, którego Wojewoda pismem z 31 stycznia 2025 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania o unieważnienie paszportu skarżącego i prawach wynikających z art. 10 kpa, jednakże mimo odbioru korespondencji 3 lutego 2025 r. kurator nie zapoznał się z aktami postępowania i nie złożył żadnych wniosków przed wydaniem decyzji. A zatem w ocenie Sądu interesy skarżącego były wystarczająco chronione. W wyniku przytoczonych ustaleń, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać także należy, że organ przeprowadził postępowanie na podstawie przepisów obowiązującego prawa i z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 kpa. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został zgodnie z art. 77 § 1 kpa, a organ dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 kpa. Organ administracyjny wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynił stosowne ustalenia w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności, tj. spełnienia ustawowych przesłanek unieważnienia paszportu, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonej zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że organ administracyjny nie jest uprawniony do ustalania i oceny przesłanek prawnokarnych w postępowaniu administracyjnym. W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zdołały podważyć legalności inkryminowanej decyzji, z powodów wyżej wskazanych. Skoro zatem zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, które mogłyby podważyć prawidłowość zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy.