VII SA/Wa 884/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] uchylił na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], uznającą M.W. za winnego czynu z zakresu odpowiedzialności zawodowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. M.W. złożył skargę na tę decyzję, uważając iż organ II instancji winien ostatecznie zakończyć sprawę przez umorzenie postępowania, a nie uchylać decyzję do ponownego rozpoznania, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, badając akta kontrolowanej sprawy, stwierdził, iż zaskarżona decyzja nr [...] Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] w części zawierającej sentencję rozstrzygnięcia i pouczenie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego, natomiast uzasadnienie tej decyzji podpisane zostało jedynie przez Przewodniczącą składu orzekającego. Okoliczność ta wymagała dokonania oceny formalnej, przed rozpatrzeniem zarzutów skargi stanowiących odniesienie do zawartości merytorycznej decyzji. Krajowy Sąd Dyscyplinarny na mocy art. 37 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz.42, z późn. zm.) rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów dyscyplinarnych (ust. 1 pkt 1) i w sprawach takich orzeka w składzie pięcioosobowym (ust. 2). Przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to norma odsyłająca, o charakterze ogólno-kompetencyjnym, dająca organom samorządu zawodowego wykonującym funkcje zlecone z zakresu administracji publicznej, podstawę do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji administracyjnej według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach, w których przepisy tej ustawy lub innych ustaw przewidują wydawanie decyzji. Kompetencję szczególną do wydania decyzji administracyjnej w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie stanowią przepisy art. 95-101 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Okręgowe sądy dyscyplinarne i sądy krajowe korporacji, w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, wydają zatem decyzje administracyjne w trybie i formie określonej przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem szczególnych regulacji zawartych w ustawie o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Organy samorządów zawodowych w zakresie powierzonym im przez ustawę wykonują zadania zlecone z zakresu administracji publicznej i tylko w tym zakresie ustawa - jako podmiotom korporacyjnym zastępującym władzę państwową - może powierzyć wydawanie decyzji w sprawach indywidualnych, o których mowa w art. 11 przywołanej wyżej ustawy. Jest też oczywiste, że tak rozumianego zakresu kompetencji ujętych w ustawie, korporacje nie mogą ani rozszerzyć ani zawęzić mocą regulacji wewnętrznych, podobnie jak mocą takich regulacji nie mogą zmienić zasad i przepisów proceduralnych ujętych w kodeksie postępowania administracyjnego, chyba, że jak wspomniano wyżej, inne lub dodatkowe warunki w tej materii zawarte będą w akcie rangi ustawowej. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.. Decyzje zaś rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 k.p.a.). Rozstrzygnięciem organu jest zatem cała decyzja zawierająca oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (art. 107 § 1 k.p.a.). Art. 11 ust. 2 ustawy korporacyjnej zawiera dodatkowe wymaganie, aby rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych podpisali wszyscy członkowie składu orzekającego organu. W świetle regulacji zawartej w art. 104 k.p.a. rozstrzygnięciem administracyjnym jest cała decyzja zawierająca wszystkie składniki wymienione w art. 107 k.p.a., chyba że kodeks lub inna ustawa dopuszcza możliwość pominięcia któregokolwiek z nich. W tym zaś przypadku ustawa korporacyjna wzmacnia regułę, od dawna ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w przypadku decyzji wydawanych przez organy kolegialne, wszyscy członkowie organu podejmujący (w drodze uchwały) decyzję administracyjną mają złożyć pod nią własnoręczne podpisy. W tej konkretnej sprawie podpisy złożone zostały przez wszystkich członków tylko pod dwoma składnikami decyzji, tj. pod rozstrzygnięciem właściwym (sentencją decyzji) i pod pouczeniem, natomiast członkowie składu orzekającego nie podpisali uzasadnienia tej decyzji; uczynił to tylko jeden z członków składu orzekającego (przewodnicząca składu). Niepodpisanie uzasadnienia decyzji (przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, w którym organ zamieszcza wskazówki co dalszego toku postępowania), stanowi nie tylko wadę formalną, ale poddaje w wątpliwość treść całego oświadczenia woli organu w tym znaczeniu, iż nie ma pewności, że członkowie składu orzekającego w istocie złożyli oświadczenie woli o takiej treści jak podano to w uzasadnieniu decyzji podpisanym tylko przez jedną osobę. Brak pod decyzją podpisu wszystkich osób piastujących łącznie funkcję organu administracji publicznej, czyli brak jednego z najważniejszych konstytutywnych składników decyzji (bez którego nie może ona w ogóle zaistnieć w obrocie prawnym), stanowi rażące naruszenie prawa na skutek jawnej sprzeczności z art. 107 § 1 k.p.a., w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz.42, z późn. zm.). Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.