VII SA/Wa 884/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z emerytury w wysokości 1700 zł miesięcznie i ponoszący znaczne koszty związane z utrzymaniem domu, samochodu oraz leczeniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawca, utrzymujący się z emerytury w wysokości 1700 zł miesięcznie, ponoszący znaczne koszty związane z utrzymaniem domu, samochodu (w tym raty kredytu) oraz leczeniem, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawca J.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1700 zł miesięcznie i przedstawił szczegółowe informacje o swoich dochodach i wydatkach, w tym kosztach utrzymania domu, samochodu (z kredytem), leczenia oraz innych nieprzewidzianych wydatków. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, a następnie ocenił jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano J.J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać J.J. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W dniu 29 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy uzupełniony przez J.J., w którym wniósł o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1.700,00 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że emerytura jest jego jedynym źródłem dochodu, a śmierć żony w październiku 2010 r. wywołała dodatkowe koszty na które nie był przygotowany. Oświadczył, iż ze względu na doskwierającą mu samotność po śmierci żony wzrosły jego opłaty za telefon, które w marcu 2011 r. wyniosły 650,00 złotych, w kwietniu 351,00 złotych plus koszty opłaty bankowej. Dodał, że nie posiada żadnych oszczędności, gdyż te które miał wydał na pogrzeb żony.
Wnioskodawca podał, że na skutek zniszczenia instalacji elektrycznej w bramie wejściowej poniósł dodatkowe koszty z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 270,00 złotych. Dodał, że poniósł także koszt przyłączenia budynków do głównego kolektora kanalizacyjnego, wynoszący 1.500,00 złotych za jedno ujęcie, a posiada ich dwa. Podkreślił, iż ze względu na uszkodzenie samochodu zmuszony był ponieść dodatkowe koszty związane z podróżą, celem jego naprawy, w tym koszt paliwa na kwotę ponad 160,00 złotych oraz otrzymanego samochodu zastępczego w wysokości 153,00 złotych. Oznajmił, iż w marcu 2011 r. poniósł koszt związany z przeglądem technicznym samochodu w wysokości 1.100,00 złotych, a wydatek związany z ubezpieczeniem samochodu obejmującym AC, OC, NNW to wydatek w wysokości 1.790,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na zakup samochodu wziął pożyczkę w banku.
Wnioskodawca oświadczył, że nie podaje wydatków ponoszonych przez siebie z tytułu opłat za gaz, energię elektryczną, telewizję, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości, gdyż są one stałe i mogą zostać zapłacone w normalnych warunkach życia. Dodał, że nie podaje także kosztów związanych z zakupem odzieży i środków czystości oraz z zakupem żywności, gdyż żyje poniżej norm przewidzianych dla człowieka. Wnioskodawca zaznaczył, że ponosi także koszty związane z leczeniem u kardiologa, w wysokości 60,00 złotych za wizytę plus koszty zakupu lekarstw w wysokości 48,00 złotych, zaznaczając, że wysokość wydatków związanych z zakupem leków bywa różna.
Wnioskodawca podał, że posiada dom drewniany i dom murowany o powierzchni 55 m ², którego remont został odłożony na lata ze względu na brak środków finansowych oraz budynek gospodarczy o powierzchni 50 m ² wraz z nieruchomością rolną o powierzchni 0,66 ha.
Zarządzeniem z dnia 24 maja 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości opłat ponoszonych przez wnioskodawcę z tytułu posiadania domu w tym opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, telewizję cyfrową, wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości, itp. należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych. Zwrócono się także do wnioskodawcy z zapytaniem jaki samochód posiada, należało podać markę i rok produkcji oraz jaką kwotę wnioskodawca przeznacza na zakup paliwa do samochodu oraz ewentualne naprawy, jak również do podania wysokości kwoty pozostałej do spłaty pożyczki udzielonej przez bank na zakup samochodu, należało podać wysokość raty miesięcznej i planowany termin spłaty. Ponadto wezwano wnioskodawcę do podania, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie.
Wezwano wnioskodawcę do nadesłania odcinka ostatnio pobranego świadczenia emerytalnego oraz wyciągów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawca je posiada.
W dniu 9 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia wnioskodawcy. Wynika z nich, że wnioskodawca z tytułu posiadania domu ponosi opłaty w wysokości : za gaz około 70,00 złotych, za energię elektryczną ponad 80,00 złotych, z tytułu opłat za telefon w wysokości 650,00 złotych w marcu, 350,00 złotych w kwietniu i 57,00 złotych w maju, na potwierdzenie czego wnioskodawca nadesłał faktury. Oświadczył, że z tytułu opłat za wodę w tym za naprawę i czyszczenie studni, wymianę siatki, remont silnika trójfazowego, czyszczenie zbiornika poniósł wydatek w wysokości 790,00 złotych. Wskazał, że z tytułu opłat za telewizję ponosi wydatek w wysokości 34,90 złotych miesięcznie, wywóz nieczystości w wysokości ponad 32,00 złotych za cały rok, podatek od nieruchomości płatny w ratach o łącznej wysokości 394,00 złotych. Wnioskodawca dodał, że koszt zakup węgla na cały rok tj. około 1,5 tony przeznacza około 1.150,00 złotych plus koszty jego przywozu oraz na zakup drewna na opał w wysokości około 975,00 złotych.
Wnioskodawca dodał, że na prace remontowe, tj. naprawę przewodu kominowego, czyszczenie, wymianę i remont paleniska w piecu kaflowym przeznacza od 350,00 do 400,00 złotych, w zależności od rodzaju materiału, jaki dostanie. Wnioskodawca oświadczył, że na bieżące potrzeby życia codziennego w tym na zakup żywności przeznacza 480,00 złotych, na zakup odzieży na lato przeznaczył około 170,00 złotych, na zakup środków chemicznych w wysokości około 127,00 złotych.
Wnioskodawca oznajmił, że na zakup samochodu w 2009 r. wydał wszystkie oszczędności, jakie posiadał. Wskazał markę samochodu - Nissan QASHQAI oraz rok produkcji 2008. Poinformował, że na zakup paliwa przeznacza około 220,00 złotych plus koszt zakupu oleju napędowego oraz paliwa do kosiarki i piły spalinowej w wysokości około 70,00 złotych w roku. Zaznaczył, że do tego dochodzi koszt zakupu oleju do paliwa w wysokości około 23,70 złotych. Podał, że jego miesięczna rata za samochód wynosi 995,80 złotych, a termin spłaty kredytu to kwiecień 2015 r. Wnioskodawca oznajmił, że nie posiada konta bankowego, a odcinków z tytułu otrzymywanej emerytury nie zbiera.
Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca dołączył kserokopię rachunku za gaz, z którego wynika, iż średnia wysokość opłat kształtuje się w wysokości około 70,00 złotych. Z nadesłanych faktur VAT za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne wynika, że za okres od 10 lipca 2010 r. do 14 stycznia 2011 r. wnioskodawca miał do zapłaty należność w wysokości 276,32 złotych. Z nadesłanych faktur VAT za telefon wynika, że abonament telefoniczny za okres od 9 marca 2011 r. do 8 kwietnia 2011 r. wyniósł 646,77 złotych, za okres od 9 kwietnia 2011 r. do 8 maja 2011 r. wyniósł 351,52 złotych, za okres od 9 maja 2011 r. do 8 czerwca 2011 r. wyniósł 57,31 złotych. Wnioskodawca dołączył także potwierdzenie płatności za telewizję cyfrową w wysokości 34,90 złotych, potwierdzenie otrzymania zawiadomienia o szkodzie samochodowej z C., zawiadomienie Społecznego Komitetu Budowy Kanalizacji w D. o dokonaniu wpłaty za podłączenie budynków do głównego kolektora kanalizacyjnego w wysokości 1.500,00 złotych, zawiadomienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie uszkodzenia samochodu, fakturę VAT potwierdzającą, iż za wypożyczenie samochodu poniósł koszt w wysokości 153,75 złotych, jak również dwa paragony ze stacji benzynowej potwierdzające wysokość opłat za paliwo na kwotę 181,81 złotych oraz 151, 35 złotych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący się samodzielnie z jedynego, jak zaznaczył źródła dochodu, którym jest emerytura w wysokości 1.700,00 złotych miesięcznie nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika z wyboru.
Uznano, że byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawca po śmierci żony samodzielnie ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem domu oraz siebie. Stwierdzić należy, że wnioskodawca w sposób rzetelny i przekonywujący udokumentował ponoszone przez siebie koszty stałe oraz roczne, jak również wydatki związane z bieżącym utrzymaniem siebie. Wskazać należy, iż wnioskodawca obciążony jest także ratami kredytu zaciągniętego na zakup samochodu, który obecnie spłaca samodzielnie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło