VII SA/Wa 885/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-17

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Maria Tarnowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wydana na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, może być wydana, gdy roboty te zostały już zakończone?
Ratio decidendi
Decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytku, wydana na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, może być wydana, jeśli roboty te były prowadzone w dacie orzekania przez organ I instancji i zostały objęte rygorem natychmiastowej wykonalności. Ochrona zabytku ma charakter czasowy, a decyzja o wstrzymaniu prac wygasa po 2 miesiącach, jeśli organ nie wyda dalszych decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wstrzymującą roboty budowlane przy zabytkowym budynku przędzalni i merytorycznie wstrzymała jedynie prace polegające na skuwaniu i zastępowaniu cegieł. Skarżąca spółka zarzucała organom błędne ustalenie, że roboty były nadal prowadzone, podczas gdy miały one dotyczyć jedynie uzupełnienia ubytków i zostały zakończone. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Mariusz Gąsiński – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: l.dz. [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych skargę oddala Decyzją z dnia [...] litego 2013r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2012r. , znak: [...], wstrzymującej wszystkie roboty budowlane prowadzone w budynku przędzalni położonej na terenie dawnego zespołu fabrycznego Z. R. ( nr rej. [...]) usytuowanego w [...] przy al. [...], [...] - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 162 z 2003r. poz. 1568, z późń. zm.) , oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję w całości , - wstrzymał prace polegające na skuwaniu cegieł i zastępowaniu ich współczesnymi cegłami na wysokości II kondygnacji w budynku przędzalni położonej na terenie dawnego zespołu fabrycznego Z. R. usytuowanego w [...] przy al. [...], [...]. W uzasadnieniu decyzji organu wskazał, że stosownie do art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej uooz), stanowiącym podstawę decyzji organu I instancji wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12. Wskazany przepis dotyczy zatem wyłącznie działań w toku i nie obejmuje działań już wykonywanych. Z tego względu, zdaniem organu odwoławczego wstrzymanie prac winno dotyczyć wyłącznie prac polegających na skuwaniu cegieł i zastępowaniu ich współczesnymi cegłami o odmiennych parametrach na wysokości II kondygnacji. Zgodnie bowiem z protokołem z dnia 14 marca 2012 r., oraz uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, były one prowadzone w dacie orzekania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Dalej organ wskazał, że wykonywane roboty budowlane stanowiły remont w rozumieniu art.3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 Kpa Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, iż organ I instancji skorzystał w sprawie z odstępstwa przewidzianego w § 2 art. 10 kpa., gdyż w sprawie zaistniały okoliczności przewidziane w przepisie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], podnosząc zarzut naruszenia art. 7,77 § 1 oraz 80 Kpa. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy dowolnie przyjął, iż w dacie wydania zaskarżonej były nadal prowadzone roboty budowlane w budynku przędzalni. Odwołując się do dyspozycji art. 4, uooz skarżąca wywodziła, iż wskazany przepis dotyczy wyłącznie działań w toku natomiast nie obejmuje działań wykonanych. Wydając zaskarżoną decyzję Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ustalił czy w obiekcie przędzalni były wykonywane roboty polegające skuwaniu cegieł i zastępowaniu ich cegłami współczesnymi. Ponieważ roboty takie w ogóle nie były prowadzone organ powinien umorzyć postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Dalej skarżąca podała, ze na przedmiotowej nieruchomości prowadzone prace dotyczyły wyłącznie uzupełnienia fragmentarycznych ubytków w ścianach, powstałych na skutek działań erozyjnych związanych z brakiem ogrzewania budynku i jego zawilgocenia. Prace te zostały dawno zakończone i w dacie orzekania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego brak było podstaw do wstrzymania jakichkolwiek prac. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił decyję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w całości i w tym zakresie orzekł merytorycznie wstrzymując wyłącznie prace polegające na skuwaniu cegieł na wysokości II kondygnacji budynku przędzalni i zastępowaniu ich współczesnymi cegłami uznając, iż w tym, zakresie roboty te są nadal prowadzone. Powołując się na treść art. 43 uooz organ centralny uznał, w oparciu o protokół kontroli, iż pozostałe roboty prowadzone w budynku przędzalni określone w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostały zakończone., w związku z czym brak było podstaw do objęcia ich zakazem wykonania. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji została opatrzona klauzulą natychmiastowej wykonalności, co oznacza, iż inwestor zobowiązany był do jej wykonania, a więc powstrzymania się od prowadzenia robót budowlanych przy zabytku, we wskazanym zakresie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że decyzje organu I instancji nie podlegają wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a jego wniesienie wstrzymuje jej wykonanie (art. 130 Kpa). Stosownie jednak do art. 108 § 1 Kpa, decyzji od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, którego skutkiem jest to, że decyzja nieostateczna podlega natychmiastowemu wykonaniu. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, w związku z czym nie można uznać za zasadny zarzut skargi, iż organ nie ustalił czy w dacie orzekania prace te były nadal prowadzone. Skarżąca bowiem zobowiązana była do wstrzymania wszelkich robót budowlanych. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż stosownie do art. 44 ust 1 uooz, decyzja o wstrzymaniu prac wykonywanych bez pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków pozwolenia, wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji, o której mowa w przywołanym art. 44 ust. 1 pkt 1-3 uooz. Ochrona zabytku przewidziana w art. 43 uooz ma więc charakter czasowy, a organ konserwatorski w zależności od poczynionych ustaleń może zastosować art. 44 ust. 1 ustawy. Zważywszy na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło