VII SA/Wa 888/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-26
Skład orzekający: Maciej Majewski referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje tylko wtedy, gdy wykaże ona zupełny brak możliwości finansowych na pokrycie tych kosztów. W przypadku stowarzyszenia zwykłego, które finansuje swoją działalność ze składek członkowskich i może podjąć uchwały w celu zgromadzenia środków na koszty sądowe, odmowa zwolnienia od kosztów jest zasadna.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskowało o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków finansowych i brak działalności gospodarczej. Stowarzyszenie finansuje działalność ze składek członkowskich i realizuje cele ochrony interesów obywateli w zakresie środowiska i inwestycji budowlanych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt VII SA/Wa 888/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2010 r. Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy VII SA/Wa 888/10 ze skargi Stowarzyszenia [...] "E." w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Stowarzyszeniu [...] "E." w K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 9 sierpnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek Stowarzyszenia [...] "E." w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku zaznaczono, że Stowarzyszenie nie ma żadnych środków na uiszczenie kosztów postępowania. Jest stowarzyszeniem zwykłym, które nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie osiąga dochodów i nie posiada rachunku bankowego.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Zwalnianie od uiszczenia kosztów jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od spełnienia ww. przesłanki. Tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy obejmuje zatem podmioty, które mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych.
W przedmiotowej sprawie skargę złożyło Stowarzyszenie [...] "E." w K. reprezentowane przez radcę prawnego M. B. Z załączonego do akt sprawy regulaminu stowarzyszenia wynika, że opiera ono swoją działalność na pracy społecznej członków, a wydatki są pokrywane ze składek członkowskich ustalonych przez Zarząd Stowarzyszenia.
W Regulaminie zawarto również cele działalności Stowarzyszenia – min.: ochrona interesów obywateli na etapie postępowania poprzedzającego uzgadnianie warunków środowiskowych, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla planowanych inwestycji oraz na etapie postępowania poprzedzającego rozpoczęcie prac budowlanych, budowli i oddaniu do użytkowania obiektów, ochrona obywateli narażonych na negatywne oddziaływanie na środowisko przez różne obiekty i inwestycje pogarszające stan środowiska. Działania swoje Stowarzyszenie realizuje min. poprzez edukację, protesty, skargi, odwołania, procesy sądowe itp.
Biorąc pod uwagę fakt tak sformułowanych zadań i celów należy przyjąć, że Stowarzyszenie aby móc prowadzić regulaminowe działania powinno podjąć stosowne uchwały w celu zgromadzenia odpowiednich środków. Regulamin wskazuje, że Stowarzyszenie finansuje działania poprzez pobieranie składek członkowskich określonych przez Zarząd. Z tego względu władze Stowarzyszenia powinny podjąć decyzję o poniesieniu dodatkowych kosztów związanych z udziałem w procesie sądowym. Tym bardziej, że występowanie w sprawach sądowych jest przewidziane w regulaminie, stąd z poniesieniem tego typu kosztów Stowarzyszenie powinno się liczyć. Należy również zaznaczyć, że zwolnienie z kosztów sądowych sprowadziłoby się do przerzucenia tych kosztów na społeczeństwo. Trzeba również wskazać, że sytuacja materialna Stowarzyszenia nie jest zła skoro reprezentuje je zawodowy pełnomocnik ustanowiony z wyboru.
Z tych względów odmówiono zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych i na postawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło