VII SA/Wa 888/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-12

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu ze względu na brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i rodziny. Wnioskodawczyni, utrzymująca się z renty socjalnej i doraźnej pomocy rodziców, nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Warszawie w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty socjalnej oraz doraźnej pomocy rodziców, mieszka w lokalu należącym do matki, nie posiada rachunku bankowego i nie osiąga dochodów z udziału w nieruchomości. Dochód z PIT 37 wyniósł 9 010 zł w poprzednim roku.
Rozstrzygnięcie
Przyznał M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia 23 maja 2015 r. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. K. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości 739,58 zł. Nie wskazała posiadania majątku. Wnioskodawczyni mieszka w lokalu będącym własnością matki, która ponadto doraźnie pomaga wnioskodawczyni. Posiada udział 1000/5304 w nieruchomości przy ul. W. w W., jednakże nie czerpie z niej dochodów z uwagi toczącą się sprawę o zniesienie współwłasności. W dodatkowym piśmie wyjaśniono, że wnioskodawczyni finansowo pomagają rodzice dokładając do utrzymania i ponosząc koszty wyżywienia, ubrania, zajęć rewalidacyjnych i rehabilitacyjnych. Opłaty stałe lokalu zajmowanego przez wnioskodawczynię to około 200-280 zł. miesięcznie, jednakże zmieniają się one w zależności od pory roku (zimą większe są wydatki związane z ogrzewaniem). Wnioskodawczyni ponadto wskazała, ze nie posiada rachunku bankowego (renta wpłacana jest na konto matki), wnioskodawczyni pracuje jako wolontariuszka w Zespole Szkół nr [...] w W. Do wniosku strona dołączyła kopię decyzji z dnia [...] marca 2015 r. o waloryzacji renty socjalnej oraz kopię dokumentu PIT 37, z którego wynika, ze wnioskodawczyni osiągnęła w zeszłym roku dochód w wysokości 9 010 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości netto 643, 02 zł oraz z doraźnej pomocy rodziców. Dochód wnioskodawczyni nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło