VII SA/Wa 89/12

25 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) listopada 2011 r. sygn. (...) w przedmiocie odmowy zarejestrowania przyczepy specjalnej kempingowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r. sygn. akt (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) w związku z art. 72 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania W. R. od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) września 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zarejestrowania przyczepy specjalnej kempingowej marki (...) nr rej. (...) nr ident. (...), r. pr. 1973 na rzecz W. R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, wszystkie pojazdy, za wyjątkiem przyczep lekkich oraz pojazdów zabytkowych, podlegają corocznemu badaniu technicznemu. Wnioskujący przedstawił poprzedni dowód rejestracyjny przyczepy (wydany w Urzędzie Dzielnicy (...)), w którym zawarte były 2 sprzeczne informacje: z jednej strony, że przyczepa posiada masę własną pojazdu 750 kg, a z drugiej strony - że nie jest wyznaczony żaden termin badania technicznego pojazdu. W związku z tym wezwano W. R. do przedstawienia aktualnego zaświadczenie o badaniu technicznym, wystawionego przez uprawnionego diagnostę, jednak właściciel przyczepy odmówił przedstawienia dokumentu, twierdząc, iż złożył wszelkie wymagane dokumenty, zatem jeśli organ ma wątpliwości wymagane dowody winien przeprowadzić z urzędu i własnym kosztem. W odwołaniu od powyższej decyzji W. R. zarzucił naruszenie art. 72 ust. 1, 81 ust. 1 i 5 oraz 83 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, błędne określenie przyczepy jako specjalnej, podczas gdy diagnosta uprawniony w badaniu technicznym pojazdu określił pojazd jako przyczepa lekka oraz przepisów rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia (...) września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. W ocenie odwołującego zapis w dowodzie rejestracyjnym określający rodzaj przyczepy winien być sprostowany w trybie art. 113 kpa. Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że zasady rejestrowania pojazdów reguluje art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) i podkreślił, że wszelkie dokumenty winny być przedłożone przez osobę, która występuje o zarejestrowanie pojazdu. Nadto muszą to być dokumenty prawdziwe (wydane przez uprawniony organ oraz nie podrabiane, ani nie przerabiane), jak i zgodne ze stanem rzeczywistym. Organ II instancji zauważył, że w piśmie z dnia (...) sierpnia 2011 r. oraz do protokołu przesłuchania strony skarżący wyraził pogląd, że w razie wątpliwości, co do masy i charakteru jego przyczepy, to na organie administracji ciąży obowiązek przeprowadzenia badania lub powołania opinii biegłego na koszt organu. Tymczasem z treści art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że organ dokonuje rejestracji pojazdu na podstawie dokumentów prawdziwych od strony materialnej oraz formalnej - przedstawionych przez wnioskodawcę. Organ zaznaczył, że przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę Ostatni dowód rejestracyjny musi ponadto zawierać zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy numery identyfikacyjne pojazdu, a mianowicie numer silnika i nadwozia. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów żaden pojazd nie mógł i nadal nie może być zarejestrowany. Każdy kolejny organ rejestracyjny ma obowiązek od nowa badać kompletność i prawidłowość wszystkich dokumentów stanowiących podstawie rejestracji. Oznacza to, że nawet fakt, iż przy którejś z poprzednich rejestracji przeoczono jakąś istotną okoliczność, to ta sytuacja - błędnej poprzedniej rejestracji - nie tworzy dla następnego nabywcy sytuacji ochrony praw nabytych przez poprzedniego właściciela bezpodstawnie. Organ podkreślił, że art. 2 Prawa o ruchu drogowym w ogóle nie definiuje (nie przewiduje) kategorii przyczepy specjalnej. Zawiera natomiast definicję przyczepy jako pojazdu bez silnika przystosowanego do łączenia go z innym pojazdem oraz przyczepę lekką, jako przyczepę, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg. Wskazał, że zgodnie z art. 81 Prawa o ruchu drogowym właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. Przyczepa lekka i pojazd zabytkowy nie podlegają okresowym badaniom technicznym. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako trafne oceniło uznanie przez organ I instancji, że do zarejestrowania przedmiotowej przyczepy na wniosek W. R. konieczne jest przedstawianie przez niego aktualnego wyniku badania technicznego. Przepis nie pozostawia przy tym wątpliwości, iż badanie winien wykonać właściciela a nie organ administracji. Organ stwierdził bowiem na podstawie przedłożonych mu dokumentów, iż poprzednie decyzji o rejestracji przyczepy zostały wydane na podstawie wzajemnie sprzecznych przesłanek. Skoro bowiem wszystkie poprzednie dowody rejestracyjne, jak i zaświadczenie o badaniu technicznym z dnia (...) maja 1998 r. podawały dopuszczalną masę całkowitą przyczepy na 750 kg, to nie można było przyjmować, że jest to przyczepa lekka (której dopuszczalna masa całkowita ma być mniejsza - nie przekracza - niż 750 kg.). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego masy pojazdu podniesionego przez odwołującego, który powołał się na fotografię tabliczki znamionowej przyczepy wskazującej, że masa ta wynosi 600 kg organ II instancji stwierdził, że art. 72 ust. 1 nie daje możliwości rejestrowania pojazdu na podstawie zdjęć wykonanych przez właściciela. Przepis ten wymaga przedstawienia tak poprzedniego dowodu rejestracyjnego, jak i zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu (jeżeli jest wymagane). Jedynym natomiast dowodem na dopuszczalną masę całkowitą przyczepy jest sporządzone w dniu (...) maja 1998 r. zaświadczenie o badaniu technicznym, stwierdzające iż masa ta wynosi 750 kg. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. R. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnie art. 2 pkt 62 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, 2) przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 kpa oraz rażące naruszenie wielu innych zasad prawnych jak również podstawowych zasad dobrego obyczaju i współżycia społecznego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jako jedyne uzasadnienie organ podał, że przedmiotowa przyczepa nie może być przyczepą lekką, podlegającą bezterminowym badaniom technicznym ponieważ jej DMC (dopuszczalna masa całkowita) zarówno w przedstawionym dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym jak i zaświadczeniu o badaniu technicznym przeprowadzonym w dniu (...) maja 1998 r. przez uprawnioną stację diagnostyczną została określona jako 750 kg. Zakwestionował interpretację organu dotyczącą sposobu ustalania masy przyczepy i wskazał, że błędne oznaczenie przyczepy przez organy powinny skutkować natychmiastowym sprostowaniem tej istotnej okoliczności przez organ rejestrujący (w tym przypadku Prezydenta (...)). Zwrócił również uwagę na ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą organu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci art. 72 ust. 1 pkt 4 w z. z art. 81 ust. 10 i w zw. z art. 2 pkt 51 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. (dalej: Prawo o ruchu drogowym) mającego wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną odmowy zarejestrowania przyczepy specjalnej kempingowej marki (...) nr rej. (...) nr ident. (...), r. pr. (...) na rzecz W. R. był przepis art. 72 ust. 1, art. 81 ust 1 i ust. 5 oraz art. 83 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się m. in. na podstawie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane. Stosownie natomiast do treści art. 81 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe i badania dodatkowe (art. 81 ust. 2), przy czym zgodnie z art. 81 ust. 3 przedmiotowej ustawy okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. W art. 81 ust. 10 ustawodawca zawarł wyjątek wskazujący, iż przyczepa lekka nie podlega okresowym badaniom technicznym. Definicja przyczepy lekkiej została umieszczona w art. 2 pkt 51 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym przyczepą lekką jest przyczepa, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że do wniosku o rejestrację pojazdu w postaci przyczepy lekkiej co do zasady nie jest konieczne przedstawienie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, skoro a contrario nie jest ono wymagane zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 81 ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Za lekką przyczepę może natomiast być uznana przyczepa, której masa nie przekracza 750 kg. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu przedstawionego do pierwszej rejestracji przyczepy marki (...) z dnia (...) maja 1998 r. wynika, że masa całkowita przyczepy wynosi 750 kg. Taka masa została również przyjęta do dokumentu rejestracyjnego, którym legitymował się W. R.., Jednocześnie w dowodzie rejestracyjnym o nr 1668802 w rubryce dotyczącej daty następnych badań technicznych umieszczono adnotację: "bezterminowo". Dane te jednoznacznie wskazują, że przyczepa, o której rejestrację wnioskował W. R. została zakwalifikowana do tzw. przyczep lekkich zarówno w badaniu technicznym przeprowadzonym w dniu (...) maja 1998 r., jak też w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji brak było podstaw do nakładania na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia aktualnego zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych do wniosku o rejestrację pojazdu i uzależnianie dokonania skutecznej rejestracji od przeprowadzenia tych badań. Z akt sprawy wynika bowiem, że przyczepa objęta wnioskiem została zakwalifikowana do pojazdów objętych zwolnieniem z badań okresowych, o którym mowa w art. 81 ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, a dodatkowo brak było przesłanek do uznania, że w niniejszym przypadku wystąpiła konieczność przeprowadzenia badań dodatkowych, o których mowa w art. 81 ust. 11 Prawa o ruchu drogowym. Wprawdzie w dowodzie rejestracyjnym, w rubryce dotyczącej rodzaju pojazdu i jego przeznaczenia organ rejestrujący (Prezydent (...)) dokonał wpisu: "Przycz. Specjalna Kempingowa", niemniej jednak – jak wskazuje również organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie przewiduje odrębnego rodzaju przyczep w postaci przyczepy specjalnej. W rezultacie określenie to pozostaje bez znaczenia normatywnego i zostało całkowicie niezasadnie umieszczone w odpowiedniej rubryce dowodu rejestracyjnego, którym dysponował W. R.. Jedynym bowiem rodzajem przyczep, które ustawodawca w sposób wyraźny wyodrębnił są przyczepy lekkie, do których – biorąc pod uwagę masę całkowitą pojazdu objętego wnioskiem – można również zaliczyć pojazd stanowiący własność W. R.. Należy przy tym podzielić całkowicie zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 2 pkt 51 Prawa o ruchu drogowym dokonanej przez organ. Jeżeli bowiem ustawodawca do kategorii przyczep lekkich zalicza te pojazdy, których masa całkowita nie przekracza 750 kg to oczywiste jest, że do wskazanej kategorii kwalifikują się wszystkie przyczepy, które ważą 750 kg lub mniej. Istotne jest, aby masa całkowita nie przekroczyła granicy w postaci 750 kg (np. 751 kg). Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa. Ponadto Sąd doszedł do przekonania, że z powyższych względów konieczna jest eliminacja z obrotu prawnego również decyzji organu I instancji, gdyż jest to konieczne do końcowego załatwienia sprawy, stosownie do art. 135 ppsa. Na marginesie powyższego Sąd zwraca uwagę na niedbałość organu odwoławczego i istotne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym nie zawarto właściwych rozważań dotyczących istoty sprawy, lecz wypowiedzi o charakterze emocjonalnym, które nie pozostają w związku z istotą sprawy, co stoi w oczywistej sprzeczności z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Prowadząc na nowo postępowanie w sprawie wniosku W. R. z dnia (...) czerwca 2011 r. Prezydent (...) będzie miał na uwadze wiążącą ocenę prawną zawartą w tym wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a), art. 152 i 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.