VII SA/Wa 890/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Mirosław Montowski, Asesor WSA Aneta Żak (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 lutego 2023 r. znak DOZ-OAiK. 650.502.2022.BS w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 17 lutego 2023 r. znak: DOZ-OAiK.650.502.2022.BS Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840), dalej jako: u.o.z. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: LWKZ) w L. z [...] maja 2022 r. znak: [...], odmawiającą udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze zespołu urbanistyczno- krajobrazowego miasta K., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...] w mieście K.. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu 22 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków wpłynął wniosek N. S.A. Zakład w K. (dalej także jako: inwestor) o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...], na działce o nr ew. [...] w mieście K.. Ww. decyzją z [...] maja 2022 r. LWKZ odmówił udzielenia wnioskowanego pozwolenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że budynek, którego dotyczy wniosek, zlokalizowany jest na obszarze zabytkowego zespołu urbanistyczno- krajobrazowego miasta K., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z [...] lipca 1978 r. [...] (dalej także jako: decyzja rejestrowa), w jego strefie ochrony krajobrazowej, w związku z czym wykonywanie robót budowlanych na obszarze zabytku, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organ wyjaśnił, że do rejestru zabytków wpisany został zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta K., jako zabytek urbanistyczny, odpowiadający definicji historycznego układu urbanistycznego, która została sformułowana w art. 3 pkt 12 u.o.z. Ochrona takiego układu ma na celu trwałe zachowanie jego historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej. Organ ustalił, że budynek przy ul. [...] znajduje się w południowej części miasta K., w sąsiedztwie zakładu przemysłowego. W przeszłości obszar ten, oddalony od historycznego centrum miasta stanowił tereny niezabudowane. Impulsem do jego zabudowy w pierwszym i drugim dziesięcioleciu XX w. stała się potrzeba budowy nowej infrastruktury komunikacyjnej. Na początku XX w. otwarto odcinek linii [...] na trasie W.-S., stanowiącej element linii [...] łączącej S. z L.1 koło P.. Wzniesiono wówczas kargowski dworzec i elementy [...] infrastruktury technicznej, a w dalszej kolejności wielorodzinne budynki mieszkalne przeznaczone dla pracowników kolei, usytuowane wzdłuż ulicy [...]. Budynek objęty wnioskiem wzniesiony został w pierwszej ćwierci XX w. przy ul. [...]. Obecnie znajduje się bezpośrednio w granicach zakładu przemysłowego inwestora. Jest to obiekt dwukondygnacyjny, wzniesiony na planie prostokąta, murowany z cegły i otynkowany, z dachem dwuspadowym, krytym dachówką karpiówką ułożoną w koronkę. Do elewacji budynku od strony północnej przylega czworoboczny ganek. Elewacje zdobione są oszczędnym detalem architektonicznym w postaci opasek okiennych oraz gzymsu podokiennego na elewacjach ganku. W obiekcie zachowała się historyczna stolarka okienna i drzwiowa, a we wnętrzu oryginalna drewniana klatka schodowa i podłoga deskowa. Odnosząc się do zgłoszonych organowi w toku postępowania zarzutów dotyczących błędnego określenia lokalizacji budynku na terenie układu urbanistyczno-krajobrazowego miasta K. (zdaniem strony, planowany do rozbiórki obiekt znajduje się na terenie ochrony krajobrazowej, która nie wchodzi w skład zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta K., a zatem obiekt nie jest zlokalizowany na obszarze zespołu wpisanego do rejestru zabytków), organ stwierdził, że strefa ochrony krajobrazowej jest integralną częścią wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistyczno-krajobrazowego, bowiem do rejestru zabytków wpisany został zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta K. w granicach określonych linią przerywaną na planie stanowiącym integralną część decyzji, a także teren położony w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony, wyznaczony z uwagi na ochronę wartości widokowych strefy ścisłej ochrony, (zmianę sylwety miasta), niemniej również z uwagi na ochronę krajobrazową (zmiany w układzie przestrzennym krajobrazu). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że budynek przeznaczony do rozbiórki położony jest na terenie zespołu urbanistyczno-krajobrazowego wpisanego do rejestru zabytków. W niniejszej sprawie zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków jest miasto K. wraz z terenem strefy ochrony krajobrazowej, wyznaczonej w promieniu 1 km od granic strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej. LWKZ wskazał następnie, że z załączonego do wniosku inwestora projektu rozbiórki z 14 lutego 2022 r. wynika, zdaniem jego autora, zły stan zachowania obiektu uzasadniający jego rozbiórkę, z uwagi na to, że remont obiektu pozbawi go walorów historycznych. Przedstawiony projekt zawiera opis degradacji poszczególnych elementów budynku, spowodowanej brakiem przeprowadzenia prac remontowych: pęknięć i ubytków elementów konstrukcyjnych, zagrzybień i przegnić elementów drewnianych. W podsumowaniu autor projektu stwierdza, że ilość i złożoność prac, jakie musiałaby być podjęte w celu poprawienia stanu technicznego budynku, przemawiają za rozbiórką budynku. Jednakże, jak stwierdził LWKZ, za rozbiórką budynku nie przemawia argumentacja inwestora podnoszącego, że budynek ten, położony na terenie wygrodzonego zakładu produkcyjnego, nie wykazuje powiązań przestrzennych z historyczną częścią miasta. Organ wyjaśnił, że sposób organizacji przestrzennej i rozwój miast na przestrzeni ostatnich stu lat spowodował, że obok historycznej zabudowy istnieje zabudowa nowa, odpowiadająca współczesnym potrzebom. W krajobrazie kulturowym miast koegzystują więc budynki historyczne, o cechach zabytkowych, z obiektami współczesnymi. Fakt ten nie może stanowić argumentu przemawiającego za rozbiórką historycznego budynku w celu ekspansji współczesnej zabudowy przemysłowej i całkowitej likwidacji historycznej zabudowy, która zachowała się na omawianym obszarze. Pomimo, że w II połowie XX w. i współcześnie doszło na analizowanym obszarze do przekształceń i zmian, zachowały się jednak historyczne budynki mieszkalne zlokalizowane przy ul. [...] na zachód i północny-wschód od terenu zakładu przemysłowego, stanowiąc przykład autentycznej tkanki miejskiej z czasu rozwoju infrastrukturalnego miasta. Organ konserwatorski wskazał, że w związku z tym stoi na stanowisku, iż wnioskowana rozbiórka jest niedopuszczalna, gdyż stanowić będzie niekorzystną zmianę dla zachowanych wartości tej części miasta oraz sąsiadującej zabudowy. Jako przykład modernistycznej zabudowy miasta K., przedmiotowy budynek stanowi świadectwo wysokiego poziomu realizowanych w owym czasie inwestycji, będąc istotnym komponentem mającym wpływ na wartości i walory architektoniczno-urbanistyczne wpisanego do rejestru układu. Przewidziany do rozbiórki obiekt stanowi egzemplifikację zabudowy pochodzącej z lat 20. XX w. i cenny komponent układu przestrzennego miasta K.. Jest przykładem tkanki miejskiej terenu przedmieść K. i wartościowym dokumentem do badania historii kultury materialnej miasta. Pierwotny kształt architektoniczny przedmiotowego budynku jest w dalszym ciągu czytelny i daje wyobrażenie o wyglądzie tej części K. w połowie XX w. Obiekt posiada również walory artystyczne, których nośnikiem jest kompozycja jego bryły, kształt dachu, rozmieszczenie otworów w elewacji. Detal architektoniczny budynku posiada de facto charakter skromny, jednak nie umniejsza to roli obiektu jako świadka epoki. Jego historyczna forma jest nadal w dużym stopniu czytelna, o zachowanym wysokim stopniu autentyzmu. Rozbiórka przedmiotowego obiektu stanowiłaby stratę w kontekście elementu kształtującego ekspozycję historycznego układu urbanistyczno- krajobrazowego miasta K.. Odwołanie od tej decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: MKiDN) wniósł inwestor podnosząc w nim błędne przyjęcie przez LWKZ, że obiekt położony w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony konserwatorskiej stanowi element zespołu urbanistyczno-krajobrazowego i podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej, podczas gdy decyzja wpisująca do rejestru zabytków wyraźnie odróżnia oba obszary i stopień przypisanej im ochrony. Skarżący podkreślił, że zakres ochrony krajobrazowej jest węższy niż zakres ochrony historycznego układu urbanistycznego - ogranicza się bowiem do takiego kształtowania zabudowy, aby nie zaburzała ona wartości krajobrazowych głównego układu urbanistycznego. W wyniku rozpoznania odwołania inwestora od decyzji LWKZ, zaskarżoną decyzją z 17 lutego 2023 r. MKiDN decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgadza się z odwołującym co do tego, że budynek będący przedmiotem postępowania nie współtworzy objętego ścisłą ochroną konserwatorską historycznego układu urbanistycznego i zespołu zabudowy miasta K.. Zdaniem MKiDN, argument ten nie oznacza jednak automatycznie, że historyczny budynek nie posiada wartości zabytkowych, istotnych dla terenu objętego ochroną krajobrazową. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strefa ochrony krajobrazowej, istniejąca w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony, jest integralną częścią wpisanego do rejestru zabytku obszarowego. W obszarze tym ochronie podlegają zarówno wartości widokowe strefy ścisłej ochrony, jak i zmiany w układzie przestrzennym krajobrazu. Usunięcie historycznego, wartościowego obiektu z ww. krajobrazu niewątpliwie będzie mieć negatywny wpływ na zachowane jeszcze walory tego obszaru. Organ odwoławczy podzielił zarazem stanowisko LWKZ, że w sprawie nie został przedstawiony wiarygodny dowód świadczący o braku możliwości przeprowadzenia remontu obiektu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję MKiDN z 17 lutego 2023 r. wniosła N. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżący), zaskarżają ją w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez: a) błędną ocenę dowodu w postaci decyzji rejestrowej z [...] lipca 1978 r. poprzez uznanie, że budynek inwestora położony jest na obszarze stanowiącym integralną część wpisanego do rejestru zabytku - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji organów obu instancji oraz zastosowaniem przez organy niewłaściwych kryteriów przy ocenie dopuszczalności rozbiórki; b) nieustalenie czy rozbiórka budynku będzie miała wpływ na krajobraz obszaru objętego ścisłą ochroną konserwatorską - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy nie oceniły istotnych okoliczności mających znaczenie dla wyniku sprawy; c) nieudowodnienie, że usunięcie budynku negatywnie wpłynie na krajobraz chronionego zespołu urbanistyczno-krajobrazowego - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ negatywny wpływ rozbiórki budynku na krajobraz jest kluczowym kryterium w ocenie jej dopuszczalności; d) niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego i brak odniesienia się do części argumentów podniesionych przez skarżącego, tj. zarzutu, że ocenie powinny podlegać nie indywidualne walory budynku, lecz jego parametry jako elementu krajobrazu; zarzutu, że przy ocenie zamierzenia budowlanego nie należy stosować takich samych kryteriów bez względu na to, czy budynek położony jest na terenie zespołu urbanistyczno-krajobrazowego, czy na terenie objętym ochroną krajobrazową; zarzutu, że LWKZ nie uwzględnił w interesu społecznego i słusznego interesu stron, co samo w sobie stanowi również naruszenie art. 7 k.p.a.; dowodu w postaci zdjęcia budynku i jego otoczenia, na podstawie którego skarżący wykazywał brak negatywnego wpływu potencjalnej rozbiórki na krajobraz - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ Minister pominął w swojej analizie istotne argumenty i dowody przedstawione przez skarżącego; 2) art. 3 pkt 15 u.o.z. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że budynek nie jest położony w otoczeniu zabytku, lecz na terenie objętym ochroną krajobrazową, a w konsekwencji naruszenie również art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.z. poprzez jego niezastosowanie - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało to błędnym uznaniem, że budynek położony jest na terenie chronionym konserwatorsko w zakresie szerszym niż wynika to z u.o.z. oraz decyzji rejestrowej; 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji LWKZ, podczas gdy stan faktyczny sprawy nie został w pełni ustalony, w szczególności z powodu niesporządzenia przez LWKZ protokołu z oględzin budynku 15 marca 2022 r. - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło skarżącej odniesienie się do ustaleń LWKZ, a samemu LWKZ uniemożliwiło uznanie za udowodnione faktów wykazanych w toku oględzin; 4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu stron oraz interesu społecznego. W odniesieniu do powyższych zarzutów, szczegółowo uzasadnionych w dalszej części skargi, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę MKiDN wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Przedmiotem postępowania przed Sądem w tej sprawie jest decyzja MKiDZ z 17 lutego 2023 r. utrzymująca na zasadzie wynikającej z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. (powołanego omyłkowo przez organ I instancji jako art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.) decyzję LWKZ z [...] maja 2022 r., mocą której organ ten odmówił inwestorowi pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] na działce o nr ew. [...] w mieście K.. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazał LWKZ, kompetencja organu wynikająca z ww. przepisu aktualizowała się w związku z tym, że złożony przez inwestora wniosek z 17 lutego 2022 r. o wydanie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych zgodnie z załączonym projektem dotyczy rozbiórki budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w mieście K., położonej w obszarze objętym ochroną konserwatorską wynikającą z decyzji rejestrowej Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z [...] lipca 1978 r., tj. w promieniu 1 km od granic ścisłej ochrony konserwatorskiej. Decyzja rejestrowa z [...] lipca 1978 r. została wydana na podstawie art. 4 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10 poz. 48) i stanowi, że do rejestru zabytków wpisany został: Zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta K. w granicach określonych linią przerywaną na planie stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. Obszar w określonych na planie granicach podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej. Ochroną krajobrazową objęty zostaje ponadto obszar w promieniu 1 km od granic ścisłej ochrony". W ocenie Sądu, nie inaczej zakres wpisu ustalił organ I instancji, wskazując w wydanej decyzji, że zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków jest miasto K. wraz z terenem strefy ochrony krajobrazowej, wyznaczonej w promieniu 1 km od granic strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej, aczkolwiek istotnie w niektórych fragmentach uzasadnienia swojej decyzji organ ten wadliwie wskazuje, że "budynek przeznaczony do rozbiórki położony jest na terenie zespołu urbanistyczno-krajobrazowego wpisanego do rejestru zabytków". Ocenę tę koryguje jednak definitywnie organ odwoławczy wskazując, że budynek będący przedmiotem postępowania nie współtworzy objętego ścisłą ochroną konserwatorską historycznego układu urbanistycznego i zespołu zabudowy miasta K., podkreślając zarazem, że strefa ochrony krajobrazowej, istniejąca w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony, jest integralną częścią wpisanego do rejestru zabytku obszarowego. Jak wskazał MKiDN, w obszarze tym ochronie podlegają zarówno wartości widokowe strefy ścisłej ochrony, jak i zmiany w układzie przestrzennym krajobrazu. Sąd stanowisko to podziela. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią sporną pozostaje określenia zakresu ochrony wynikającej z decyzji rejestrowej. Zdaniem strony skarżącej, należało w tej sprawie przyjąć, że budynek, którego dotyczy procedowany wniosek, położony jest w otoczeniu zabytku (zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta K.) w rozumieniu art. 3 pkt 15 u.o.z., w związku z czym wymóg uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie wnioskowanych prac wynikał z art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.z. ("Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku".), a nie z zastosowanego w tej sprawie, zacytowanego powyżej art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. Zdaniem zaś MKiDN, nie można utożsamiać strefy objętej ochroną krajobrazową, wyznaczonej w wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury decyzji z 1978 r., z otoczeniem zabytku w rozumieniu później uchwalonej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, termin "otoczenie zabytku" oznacza obszar nieposiadający samoistnych wartości zabytkowych, tymczasem w terenie ochrony krajobrazowej, o którym mowa w decyzji rejestrowej z 1978 r., ochronie podlegają zarówno wartości widokowe strefy ścisłej ochrony, jak i zmiany w układzie przestrzennym krajobrazu. Odnosząc się do tej kwestii Sąd zauważa, że z mocy art. 140 ust. 1 u.o.z., decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. poz. 1150 z późn. zm.), a taką decyzją jest decyzja wpisowa z 1978 r., zachowują ważność. Dla ochrony zabytków ustawodawca przewiduje bowiem różne formy i zakresy tej ochrony. W orzecznictwie trafnie zauważa się, że ścisłe zakwalifikowanie obiektu do jednej z aktualnie ustanowionych form ochrony może spowodować trudności w tych przypadkach, w który wpisanie danego obiektu do rejestru zabytków nastąpiło decyzją administracyjna wydaną pod rządami ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, która nie wyróżniała, jak obecnie obowiązująca ustawa form ochrony konserwatorskiej (zob. wyrok NSA z 27 września 2012 r., II OSK 887/11). Zauważyć trzeba, że w przepisie art. 5 pkt 1 ostatnio powołana ustawa zakładała, że pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogą być w szczególności dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem [...]. Ustawa z 1962 r. pojęcia "otoczenia" jednakże nie definiowała, w związku czym istnieją zasadnicze trudności w przełożeniu rozwiązań przyjętych na jej gruncie (tu: rozumienia wpisu o treści "ochrona krajobrazowa") na instytucje przyjęte przez ustawodawcę w u.o.z. Zgodnie z obowiązującym art. 3 pkt 15 u.o.z., otoczeniem zabytku jest teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. W ocenie Sądu, otoczeniem zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 15 u.o.z. jest w istocie pewien zespół krajobrazowy postrzegany łącznie z zabytkiem jako funkcjonalnie z nim związany. W sprawie bezsporne jest to, że obiekt będący przedmiotem wniosku inwestora z 17 lutego 2022 r. jest położony w ww. obszarze zawierającym się w promieniu 1 km od granic ścisłej ochrony, objętym ochroną krajobrazową. Zdaniem Sądu, za uznaniem, że budynek inwestora położony jest w otoczeniu zabytku przemawia sposób wyznaczenia strefy ochronnej (teren w promieniu 1 km od granicy ochrony ścisłej – a więc niewątpliwie "wokół zabytku"), jak i to, że ta forma służy ochronie wartości jaką jest krajobraz wokół zabytku, a zaś za przyjęciem, że stanowi on wpis obszarowy – zakres jego ochrony, skoro wedle decyzji rejestrowej "na obszarze objętym ochroną krajobrazową uzgodnienia wymagają wszelkie nowe lokalizacje". Należy zatem przyjąć, że ochronie w tej sprawie podlega obszar ochrony krajobrazowej jako otoczenie zabytku z tym zastrzeżeniem, że obowiązują na nim wyższe, niż wynikające z obowiązującej u.o.z., kryteria ochrony. Wiążące organy w tj. sprawie kryteria wynikają z decyzji wpisowej. W realiach tej sprawy, mając na uwadze wskazane powyżej trudności wynikające z treści decyzji wpisowej, zdaniem tut. Sądu, nie należy przypisywać kluczowego, a więc ważącego na wyniku sprawy, znaczenia w tej sprawie temu, czy organy ochrony konserwatorskiej powinny w tej sprawie działać na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 czy na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 u.o.z., skoro nie budzi wątpliwości, nawet zdaniem strony skarżącej, że miały one kompetencję do prawnie wiążącego wypowiedzenia się w drodze decyzji administracyjnej odnośnie do dopuszczalności przeprowadzenia przez inwestora wnioskowanych robót budowlanych. Kluczowe, a więc mające istotny wpływ na wynik sprawy, znaczenie w rozważanym przypadku ma kwestia dotycząca mających zastosowanie w tej sprawie kryteriów oceny dopuszczalności wykonania wnioskowanych robót budowlanych. Skarżący podnosi, że zakres ochrony krajobrazowej jest węższy niż zakres ochrony historycznego układu urbanistycznego, ogranicza się bowiem do takiego kształtowania zabudowy, aby nie zaburzała ona wartości krajobrazowych głównego układu urbanistycznego. Z zapatrywaniem tym nie sposób się nie zgodzić, zważywszy, że z uzasadnienia decyzji rejestrowej wprost wynika, jak wskazano powyżej, iż na obszarze objętym ochroną krajobrazową uzgodnienia wymagają wszelkie nowe lokalizacje oraz roboty mające wpływ na zmianę krajobrazu. W ocenie Sądu, spór odnośnie do tej kwestii wydaje się być pozorny, gdyż wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, nie ma na gruncie tej sprawy podstaw do przyjęcia, aby kwestia zasadności udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na wykonanie prac rozbiórkowych była przez organy rozstrzygnięta w odniesieniu do innych kryteriów, niż kryterium wpływu planowanej rozbiórki na walory krajobrazowe objętego ścisłą ochroną konserwatorską obszaru zespołu urbanistyczno - krajobrazowego miasta K.. W odniesieniu do niewątpliwie trafnego spostrzeżenia autora skargi, wedle którego "dopuszczalność rozbiórki Budynku należało oceniać pod kątem jej wpływu na krajobraz, a nie pod kątem wartości zabytkowej Budynku" Sąd zauważa bowiem, że niedopuszczalność przeprowadzenia wnioskowanych robót budowlanych organ I instancji uzasadnił spowodowaniem w wyniku ich realizacji niekorzystnej zmiany dla zachowanych i chronionych decyzją wpisową wartości miasta K., podkreślając, że stanowi on istotny komponent układu przestrzennego miasta K. mający wpływ na wartości i walory architektoniczno-urbanistyczne wpisanego do rejestru układu. Nie sposób nie zgodzić się z organem I instancji, że obiekt ten oceniać trzeba w ramach tkanki miejskiej terenu przedmieść K., której ochronie służyć miał właśnie wpis do rejestru zabytków dotyczący ochrony krajobrazowej układu urbanistyczno - krajobrazowego miasta K.. Stanowisko to w sposób uprawniony podtrzymał MKiDN prawidłowo wskazując, że w obszarze ochrony krajobrazowej, ustanowionym mocą decyzji wpisowej z 1978 r. ochronie podlegają zarówno wartości widokowe strefy ścisłej ochrony, jak i zmiany w układzie przestrzennym krajobrazu, a usunięcie historycznego, wartościowego obiektu z ww. krajobrazu niewątpliwie będzie mieć negatywny wpływ na zachowane jeszcze walory tego obszaru. Powyższe wnioski organów Sąd w całości akceptuje zaznaczając, że zostały one prawidłowo podjęte także w odniesieniu do dokonanej przez organy analizy aktualnego stanu zachowania obiektu będącego przedmiotem postępowania, gdyż niewątpliwie również ten stan powinien być jednym z elementów dokonanej przez organy ewaluacji, czy i w jaki sposób roboty budowlane, które zgodnie z zamiarem inwestora, mają być przy nim wykonane, "wpłyną na zmianę krajobrazu" obszaru objętego ścisłą ochroną konserwatorską. Jeśli zatem zważyć, że w tym przypadku nie chodzi o roboty zmierzające do przekształcenia substancji budowlanej (przykładowo, przebudowy lub rozbudowy obiektu, zmiany koloru elewacji, wymiany stolarki okiennej, wymiany dachu itp.), lecz do całkowitego usunięcia budynku z powierzchni działki, to de facto ocenie organów musiało podlegać tylko to, jaki wpływ na zmianę krajobrazu chronionego będzie miało wyeliminowanie tego obiektu z panoramy chronionego zespołu miasta K.. Stąd ustalenie, że ogólny aktualny stan tego obiektu nie uprawnia przyjęcia, że jego istnienie zaburza walory objętego ochroną ścisłą zespołu urbanistyczno- krajobrazowego miasta K., w sposób uprawniony prowadzić musiało do zawetowania planów inwestora. Z tych względów, wbrew zarzutom skargi, ocenie organów musiała podlegać w tej sprawie ogólna kondycja materialna przedmiotowego budynku – gdyż niewątpliwie przekłada się ona na ocenę walorów chronionych, aczkolwiek w pełni zgodzić należy się ze skarżącym, że nawiązywanie przez organy w treści wydanych rozstrzygnięć do "wartości zabytkowych" budynku przeznaczonego do rozbiórki nie było prawnie relewantne w tej sprawie, skoro budynek ten nie jest obiektem indywidualnie wpisanym do rejestru zabytków. Niemniej w odniesieniu do kwestionowanej skargą retoryki organów w omawianym zakresie Sąd stwierdza, że nie stanowi ona, wbrew zapatrywaniu skarżącego, tego rodzaju wadliwości, która uzasadniałaby przyjęcie, że objęte skargą decyzje naruszają prawo w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. Dostrzec bowiem trzeba, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków jest decyzją deklaratoryjną, stanowiącą potwierdzenie, że dany obiekt spełnia przesłanki określone w art. 3 u.o.z., jest on zabytkiem w znaczeniu materialnym, a fakt ten wynika z właściwości samego obiektu, a nie z decyzji administracyjnej (zob. K. Zalasińska, Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Warszawa 2020, komentarz do art. 9, uwaga nr 2). Organ może zatem postrzegać historyczny budynek położony na działce nr [...] w K. jako zabytek, co nie może, zdaniem Sądu, samo przez się stanowić o wadliwości zaskarżonych decyzji, o ile zarazem zostało wykazane w sprawie, że rozbiórka tego budynku będzie miała wpływ na zmianę krajobrazu, a tak też na gruncie tej sprawy się stało. Przyjąć bowiem trzeba, że zmiana to, co do zasady, ma być zmianą niekorzystną, a o takowej bez wątpienia decydują cechy zewnętrzne danego obiektu. Zdaniem Sądu, materiał źródłowy pozyskany w tej sprawie, obejmujący zarówno, m.in. obszerny materiał zdjęciowy, jak i sporządzony, wbrew zarzutom skargi, protokół z oględzin z dnia 15 marca 2022 r., przeprowadzonych przy udziale pełnomocnika inwestora (k. 49 i nast. akt administracyjnych), dowodzi słuszności wniosku organów, iż rozbiórka przedmiotowego obiektu stanowiłaby stratę w kontekście elementu kształtującego ekspozycję historycznego układu urbanistyczno- krajobrazowego miasta K.. Wniosek ten wspiera bowiem stwierdzenie przez LWKZ, że: 1) pierwotny kształt architektoniczny przedmiotowego budynku jest w dalszym ciągu czytelny i daje wyobrażenie o wyglądzie tej części K. w połowie XX w., 2) obiekt posiada walory artystyczne, których nośnikiem jest kompozycja jego bryły, kształt dachu, rozmieszczenie otworów w elewacji, 3) detal architektoniczny budynku posiada de facto charakter skromny, jednak nie umniejsza to roli obiektu jako świadka epoki, 4) historyczna forma obiektu jest nadal w dużym stopniu czytelna, o zachowanym wysokim stopniu autentyzmu. Zdaniem Sądu, ustalenia te korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a.) nie znajdują uzasadnienia. Konkludując, zdaniem Sądu, nie może budzić żadnych wątpliwości to, że roboty budowlane, opisane w przedstawionym LWKZ projekcie rozbiórki z 14 lutego 2022 r., mają istotny wpływ na zmianę chronionego krajobrazu, jeśli uwzględnić po pierwsze to, że mają one zostać wykonane przy obiekcie położonym w wyznaczonej decyzją wpisową strefie ochrony krajobrazowej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta K. – tj. przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] na działce o nr ew. [...] w mieście K., po wtóre, że obiekt ten, wybudowany w 1 ćwierćwieczu XX w., istniał w dacie wydania decyzji wpisowej z 1978 r. – a zatem już w tej dacie stanowił element chronionego krajobrazu Zespołu urbanistyczno-krajobrazowy miasta K., po trzecie, planowane roboty budowlane polegają na rozbiórce ww. budynku, a zatem skutkiem ich przeprowadzenia będzie całkowite unicestwienie tego obiektu – co niewątpliwie postrzegać należy jako wpływ na zmianę krajobrazu chronionego. Z powołanych względów Sąd nie podziela zapatrywania skarżącego, wedle którego organy nie wyjaśniły przekonująco racji, które stały za przyjęciem przez nie, że usunięcie budynku będącego przedmiotem projektu rozbiórki z chronionego krajobrazu zespołu urbanistyczno - krajobrazowego miasta K. będzie miało negatywny wpływ na zachowane jeszcze walory tego obszaru, tj. na zmianę krajobrazu. Nie doszło w sprawie do zarzucanego napuszenia art. 107 § 3 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zaś chodzi o podnoszoną przez stronę kwestię nieuwzględnienia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, stanowiącą jedną z obowiązujących organy administracji publicznej dyrektyw procesowych (art. 7 k.p.a.), Sąd stwierdza, że również i do niej LWKZ odniósł się niewadliwie, słusznie wskazując – w nawiązaniu do argumentacji inwestora, że rozbiórka leży w interesie społecznym, bowiem przyczyni się do rozbudowy zakładu produkcyjnego i w dalszej perspektywie poprawi status ekonomiczny społeczności lokalnej - że organ ochrony zabytków kierować się musi ochroną interesu społecznego utożsamianego z ochroną wartości kulturowych i historycznych i z tej perspektywy, z potrzebą ochrony tych wartości, konfrontować musi doraźny interes ekonomiczny i socjalny społeczności lokalnej. Organ ochrony zabytków zobligowany jest stać na straży interesu społecznego, w którym leży zachowanie zabytków należących do dziedzictwa kulturowego, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 u.o.z. Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.