VII SA/Wa 892/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA - Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i F.L. o przywrócenie terminu do sprecyzowania skargi postanawia -odmówić przywrócenia terminu do sprecyzowania skargi- Pismem z dnia 20 maja 2007 r. F. i J. L. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zatytułowaną "pozew o ustalenie stosunku prawa". Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2007 r. Sąd wezwał skarżących do sprecyzowania powyższej skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi pouczając jednocześnie skarżących o treści właściwych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pismo zawierające przedmiotowe wezwanie zostało skarżącym doręczone w dniu 17 lipca 2007 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – vide karta 23 akt). W piśmie z dnia 25 lipca 2007 r. skarżący zawarli prośbę o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, które – po pouczeniu Sądu przekazanym w piśmie z dnia 7 sierpnia 2007 r. – sprecyzowali jako wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej (vide pismo skarżących z dnia 22 sierpnia 2007 r. –karta akt 42). Jednocześnie w piśmie precyzującym skarżący podali, że F. L. w okresie, w którym Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych był obłożnie chory, zaś żona opiekowała się nim w związku z czym nieumyślnie dopuścili do uchybienia terminu. Podkreślili jednocześnie brak wykształcenia prawniczego i wiedzy o poważnych konsekwencjach niedokonania czynności procesowej we wskazanym terminie. W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 10 września 2007 r. skarżący zostali wezwani do złożenia do Sądu dokumentów uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w szczególności fakt obłożnej choroby F.L. w postaci np. zaświadczenia lekarskiego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do Sądu wpłynęło pismo skarżących z dnia 26 września 2007 r. (podpisane tylko przez J. L.), w którym wskazali, że F.L. nie był obłożnie chory i nie leżał w łóżku, lecz uczestniczył w badaniach lekarskich, na które był skierowany przez lekarzy. Z treści pisma i załączonych zaświadczeń wynika, iż F.L. leczy się w Poradni Ogólnej Miejskiego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. w powodu cukrzycy, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz przerostu stercza, natomiast J. L. leczy się w tym samym zakładzie opieki zdrowotnej z powodu nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej oraz choroby zwyrodnieniowej stawów (zaświadczenia Zakładu z dnia 27 lipca 2007 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ppsa). Rozpoznając niniejszy wniosek i całość akt sprawy Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do sprecyzowania skargi. Taką przyczyną może być bowiem sytuacja, w której strona, pomimo dołożenia należytej staranności i podjęcia największego możliwego w danym przypadku wysiłku nie jest w stanie przezwyciężyć przeszkody (np. nagłej choroby, wypadku losowego, koniecznego wyjazdu) do dokonania przewidzianej przepisami ustawy czynności procesowej. Skarżący uzasadnili brak winy w uchybieniu terminu koniecznością stałego leczenia oraz brakiem świadomości konsekwencji prawnych uchybienia terminu. W ocenie Sądu pierwszy z argumentów mógłby przemawiać za brakiem winy wyłącznie w przypadku, gdyby skarżący byli obłożnie chorzy i nie mogli -pomimo dołożenia należytej staranności – dokonać czynności procesowej w wymaganym terminie. Tymczasem skarżący przyznają sami w piśmie z dnia 26 września 2007 r., że nie są obłożnie chorzy a jedynie wymagają stałego leczenia i poddawania się koniecznym badaniom lekarskim. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż przeprowadzenie koniecznych badań lekarskich uniemożliwiło złożenie do Sądu pisma precyzującego skargę. Z przedłożonych zaświadczeń wynika jedynie fakt stałego leczenia skarżących, nie zaś obłożna choroba lub konieczność przeprowadzenia badań właśnie w terminie zakreślonym przez Sąd do dokonania czynności procesowej. Odnosząc się do drugiego z powołanych przez skarżących argumentów należy zaznaczyć, że brak znajomości przepisów prawa nie może być przesłanką usprawiedliwiającą niezachowanie terminu w sytuacji, gdy skarżący zostali dokładnie pouczeni o treści przepisów regulujących warunki formalne skargi i o rygorze niedokonania czynności procesowej w zakreślonym terminie. Ponadto Sąd w niniejszej sprawie -realizując zasadę wyrażoną w art. 6 ppsa -udzielił skarżącym potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczył ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Trudno zatem uznać, iż skarżący mogą – abstrahując od zasady "ignorantia Iuris nocet" – powoływać się skutecznie na brak wiedzy w zakresie konsekwencji prawnych uchybienia obowiązków wynikających z przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Pozostałe kwestie podnoszone przez skarżących dotyczące np. braku czasu do sporządzenia odpowiedniego pisma procesowego pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie o braku winy w uchybieniu terminu do sprecyzowania skargi. Nie bez znaczenia jest również w niniejszej sprawie fakt, że stosownie do art. 87 § 4 ppsa równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Tymczasem trudno pismo skarżących z dnia 31 lipca 2007 r. zatytułowane "Pozew" i zawierające wniosek o "stwierdzenie niezgodności z prawem wydanie decyzji z dnia 23 listopada 1989 r. przez Urząd Miasta i Gminy W." uznać za wykonanie zarządzenia Sądu i jednoznaczne sprecyzowanie skargi. Reasumując należy zauważyć, że skarżący zamierzający wszcząć postępowanie przed sądem administracyjnym powinni wykazać należytą staranność, jakiej oczekuje się od osób prowadzących bieżące gospodarstwo domowe i dbających o swoje sprawy. W tym celu strony występujące bez profesjonalnego pełnomocnika powinny wykonywać zarządzenia Sądu i stosować się do udzielonych wskazówek co do czynności procesowych, natomiast uchybienie terminu do dokonania tych czynności może być przywrócone wyłącznie wtedy, gdy skarżący w istocie napotkali problemy życiowe całkowicie uniemożliwiające podjęcie wymaganych działań lub z znacznym stopniu je utrudniające. Ciężar wykazania tych szczególnych okoliczności spoczywa niewątpliwie na skarżących, w których interesie jest skuteczne przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego aktu. W rozstrzyganej sprawie skarżący nie wykazali tych okoliczności a w konsekwencji braku winy w uchybieniu terminu do sprecyzowania skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.