VII SA/Wa 894/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary za przystąpienie do użytkowania bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy skargę oddala VII SA/Wa 894/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lipca 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...], wymierzające Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...] karę w wysokości 25.000 zł. (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych), z tytułu przystąpienia do użytkowania przebudowanego skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]) z drogą powiatową (ul. [...]) i drogą gminną (ul. [...]) w [...], bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy, w dniu 02 kwietnia 2007 r. pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzili kontrolę skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]) z drogą powiatową (ul. [...]) i drogą gminną (ul. [...]) w [...], przebudowanego na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], znak: [...]. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż roboty związane z przebudową skrzyżowania zakończono w dniu 29 lipca 2005 r. (protokół odbioru końcowego). Ponadto stwierdzono, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowego skrzyżowania bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu robót. Powyższe zostało potwierdzone w protokole z kontroli Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojego orzeczenia, że zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), "do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji". Następnie organ wskazał, że inwestor nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 54 Prawa budowlanego. Doszło zatem do samowolnego użytkowania przebudowanego skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]) z drogą powiatową (ul. [...]) i drogą gminną (ul. [...]) w [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu, istniała konieczność nałożenia na inwestora kary z tytułu nielegalnego użytkowania w/w budowli. Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu, że obowiązkiem organu wojewódzkiego było zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 maja 2004 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), "Do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz art. 59 f ustawy, o której mowa w art. 1, oraz opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe ". Biorąc pod uwagę, że w omawianej sprawie postępowanie w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego przy realizacji spornej inwestycji zostało wszczęte z dniem 10 marca 2007 r. organ stwierdził, że przepis art. 2 ust. 4 powołanej wyżej ustawy nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] zarzucając rażące naruszenie prawa , a to przepisów art., 138 § 1 kpt. 1 kpa w zw. z art. 144 kpa i zw. z art. 139 kpa. W uzasadnieniu skargi inwestor podniósł, że organ jako podstawę prawną wskazał przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z póz. zm), natomiast z uzasadnienia postanowienia wynika ustalenie, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu bez zezwolenia mimo, że obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynikał dla inwestora z pozwolenia na budowę Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Inwestor podniósł również, że ustalenie jakoby inwestor uchybił obowiązkowi uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie jest trafne, bowiem wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie ani nie wynika z przepisu art. 55 pkt. 1 ustawy - Prawo budowlane (obiekt nie należy do żadnej z przewidzianych tam kategorii), ani też nie mógł być ze skutkiem prawnym nałożony decyzją o pozwoleniu na budowę (vide art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane). Zatem zdaniem strony skarżącej powołanie przez organ odwoławczy nowej podstawy prawnej tj art. 54 ustawy Prawo budowlane może naruszać przepis art. 139 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu -art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U.z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego kat. -IV. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art.59f ust. 1 Prawa budowlanego , z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego powyższa kara stanowi iloczyn: stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. W związku z powyższym: k = 5,0 (współczynnik kategorii obiektu budowlanego) w = 1,0 (współczynnik wielkości obiektu budowlanego) s = 500.00 zł x 10 ( stawka opłaty 500 zł podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego), co daje kwotę 25.000 zł. (5,0 x 1,0 x 500.00 zł x 10 = 25. 000 zł). Ratio legis regulacji przyjętej w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. samowoli użytkowej czy w innych przypadkach samowoli budowlanej. Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez zawiadomienia właściwy organ wymierza się karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 lub 55, obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo i to wydaje się ,że jest dla skarżącego oczywiste. W ocenie Sądu przyjęta przez ustawodawcę metoda zapobiegania i likwidowania samowoli jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi. Kara grzywny nie pozbawia właściciela uprawnień do korzystania z obiektu ani nie wyklucza możliwości ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. Warto nadmienić, w aspekcie równości wobec prawa ,że kwestionowany przepis jednakowo traktuje wszystkich jego adresatów, wykluczając uwzględnianie przez organy administracji publicznej jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo, bądź też nie związanych z samą istotą problemu "samowoli ", kryteriów przemawiających za odmiennym podejściem do poszczególnych przypadków. Ustawodawca czyni adresatami regulacji wszystkich, którzy wybudowali obiekty budowlane i przystąpili do użytkowania bez wymaganego pozwolenia lub bez spełnienia określonych wymagań ustawowych. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...], wymierzające Zarządowi Dróg Wojewódzkich w [...] karę w wysokości 25.000 zł. (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych), z tytułu przystąpienia do użytkowania przebudowanego skrzyżowania drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]) z drogą powiatową (ul. [...]) i drogą gminną (ul. [...]) w [...], bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Natomiast skarga dotyczy wprawdzie w/w postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego lecz już w treści strona polemizuje z innym postanowieniem organu I instancji oznaczonym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. a dot. realizacji innej inwestycji. W tej sytuacji, Sądowi trudno było odnieść się do argumentacji zawartej w skardze. Reasumując, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.