VII SA/Wa 895/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić wniosek T. M. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2010 r. w przedmiocie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2010 r. przyznano skarżącej T. M. prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w pozostałym zakresie wniosek skarżącej oddalono. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wskazał, iż w dniu 28 czerwca 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez T. M. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz podał, że z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż i dwoje dzieci. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym o powierzchni 19.86 ha. Wskazała, że mąż ze względu na uraz kręgosłupa został skierowany na operację wyznaczoną na dzień 22 listopada 2010 r. i z tego względu nie jest w stanie pracować w gospodarstwie. Dodała, że zmuszona jest wynajmować do pomocy w gospodarstwie robotników. Podała, że syn studiuje na studiach dziennych i ze względu na złą sytuacje finansową zmuszony był do zaciągnięcia kredytu studenckiego. Córka jest natomiast studentką studiów zaocznych, które opłaca z otrzymywanej renty inwalidzkiej. Wnioskodawczyni oznajmiła, że gospodarstwo rolne jest zadłużone na kwotę 54.000,00 złotych łącznie z kredytem zaciągniętym na zakup samochodu. Zaznaczyła, że do czasu odzyskania sił przez męża znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale trudności te są przejściowe. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom wolnostojący o powierzchni około 200 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 19,86 ha, magazyn i budynek magazynowy. Wskazała, że syn posiada nieruchomość rolną o powierzchni 3,23 ha. Zaznaczyła, że nie posiada żadnych oszczędności i obecnie utrzymuje się wraz z rodziną z pieniędzy pochodzących z kredytu odnawialnego. Poinformowała, że mąż posiada samochód osobowy marki Peugeot z 2004 r. na który zaciągnął kredyt bankowy z terminem spłaty do 2015 r. Wskazała, że mąż posiada także ciągnik rolniczy Ursus 4512 z 1989 r., przyczepę rolniczą z 1990 r., Star 200 z 1982 r., opryskiwacz, brony, siewnik, glebogryzarkę. Wnioskodawczyni w rubryce dochody podała, że córka otrzymuje rentę inwalidzką z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości około 500,00 złotych miesięcznie, syn z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. 3,23 ha uzyskuje dochody w wysokości około 700,00 złotych miesięcznie, natomiast ona wraz z mężem z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego - około 3.000,00 złotych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wskazane dochody uzyskiwane przez nią, męża oraz syna z gospodarstwa rolnego zostały wyliczone na podstawie wskaźników z Urzędu Gminy i nie są dochodami netto do konsumpcji. W jego skład wchodzą bowiem koszty utrzymania gospodarstwa, podatki, ubezpieczenia, zakup nawozów, oprysków i nasion, remonty maszyn, zakup oleju napędowego, koszty utrzymania domu, wyżywienia i inne. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła szereg dokumentów w tym zaświadczenie nr [...] i nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. potwierdzające, że zarówno ona jak i mąż przebywali na zasiłku chorobowym ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy, kserokopię zaświadczenie lekarskiego, kserokopię rozpoznania choroby u męża oraz badań jego kręgosłupa szyjnego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego męża, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy córki wnioskodawczyni oraz rozpoznanie u niej choroby wraz z rocznym obliczeniem podatku przez organ rentowy za rok 2009 r., zaświadczenie, że córka jest studentką I roku studiów dyplomowych, na których oplata za jeden semestr wynosi 1.500,00 złotych, kserokopię biletów potwierdzającą wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów dojazdu córki na studia w wysokości 45,00 złotych na jeden zjazd, co w sumie 45,00 zł x 8 zjazdów stanowi kwotę w wysokości 360 złotych oraz koszty dojazdów na uczelnię autobusami miejskimi w wysokości 64,00 złotych, koszty wyżywienia w okresie zjazdów na kwotę 416,00 złotych, zaświadczenie, że syn jest studentem Państwowej Szkoły Wyższej im. [...] w B. w systemie stacjonarnym, umowę syna o udzieleniu preferencyjnego kredytu studenckiego, kserokopię umowy kredytu wnioskodawczyni i jej męża na kwotę 25.000,00 złotych z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności gospodarstwa rolnego, kserokopię umowy kredytu odnawialnego na cele konsumpcyjne na kwotę 9.000,00 złotych, kserokopię umowy o linię pożyczkową na kwotę 15.000,00 złotych, zaświadczenie o posiadaniu kredytu preferencyjnego przez męża na kwotę 6.400,00 złotych, kserokopię faktury VAT za energię elektryczną za okres od 16 marca 2010 r. do 17 maja 2010 r. na kwotę 345,31 złotych, fakturę za usługi telekomunikacyjne za miesiąc maj 2010 r. na kwotę 94,62 złote, za miesiąc czerwiec na kwotę 88,71 złotych, kwiecień na kwotę 109,74 złotych, fakturę opłat za telefon płatną do dnia 7 czerwca 2010 r. na kwotę 47,04 złotych, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 na kwotę 2.026,00 złotych, historię rachunku bankowego z dnia 22 czerwca 2010 r. przedstawiającą obroty na koncie od 27 lutego 2010 r. do 14 czerwca 2010 r. Oceniając sytuację materialną wnioskodawczyni referendarz sądowy uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Celem jednak zapewnienia wnioskodawczyni możliwości obrony jej praw, zwolniono ją od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych oraz ustanowiono adwokata z urzędu. Stwierdzono, że w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni byłby to wydatek wykraczający poza jej możliwości płatnicze. Jednocześnie referendarz sądowy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż wnioskodawczyni nie będzie w stanie ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie i w tym zakresie wniosek oddalił. Wskazał, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania. Podkreślił także, iż wnioskodawczyni oświadczyła, że obecne trudności finansowe są przejściowe, a zatem uznano, iż ewentualne przyszłe koszty sądowe będzie w stanie ponieść samodzielnie. Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten został potraktowany przez Sąd jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2010 r. w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawczyni prośbę swą uzasadniła okolicznością, iż w dniu 10 października 2010 r. uległa poważnemu wypadkowi podczas prac związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, przez co przebywała w szpitalu od dnia 10 października 2010 r. do dnia 20 października 2010 r. Wskazała, iż jest długotrwale niezdolna do pracy, tj. przebywała na zwolnieniu lekarskim 180 dni, obecnie przebywa na przedłużonej rehabilitacji. Podała, że w dalszym ciągu nie ma możliwości zarobkowania i przebywa pod opieką poradni neurologicznej, rehabilitacyjnej oraz psychiatrycznej. W obecnym stanie nie jest zdolna samodzielnie poruszać się i wymaga stałej opieki. Wnioskodawczyni wskazała, że wraz z mężem znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż są obciążeni spłatą wcześniej zaciągniętych kredytów. Podała, iż koszt utrzymania rodziny łącznie z opłatami za energię, wodę, gaz, przy uwzględnieniu podatków, kosztów wyżywienia, ubrania oraz odsetek i rat kredytów wynosi ok. 4000 zł. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, posiada dom wolnostojący o powierzchni około 200 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 19,86 ha oraz budynki: gospodarczo-magazynowy, starą stodołę, budynek gospodarczy i magazynowy. Wyjaśniła, iż nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, a wraz z mężem uzyskuje z gospodarstwa rolnego dochód w wysokości ok. 40.000 zł rocznie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni załączyła m.in. decyzję ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 na kwotę 2.081,00 zł, kserokopię umowy kredytu gotówkowego z dnia 6 sierpnia 2010 r. na cel konsumpcyjny w kwocie 20.000,00 zł, kserokopię umowy kredytu w rachunku bieżącym z dnia 6 lipca 2006 r. w kwocie 25.000,00 zł, kserokopię umowy o linię pożyczkową z dnia 11 maja 2009 r. do kwoty 15.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. W niniejszej sprawie przede wszystkim zauważyć należy, iż postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2010 r. zostało już przyznane wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. Profesjonalny pełnomocnik pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. sporządził w imieniu wnioskodawczyni skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. A zatem, koszty postępowania sądowego po stronie wnioskodawczyni na jego obecnym etapie wiążą się wyłącznie z uiszczeniem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi 100 zł. Biorąc pod uwagę wysokość ww. wpisu sądowego oraz sytuację finansową skarżącej należy uznać, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania w tym zakresie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.