VII SA/Wa 896/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-11

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która dopuszcza usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki z otworami okiennymi i drzwiowymi w ścianie granicznej, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę, która dopuszcza usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki z otworami okiennymi i drzwiowymi w ścianie granicznej, stanowi rażące naruszenie przepisów § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz § 270 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnie udzielającej pozwolenia na budowę, a utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej tę nieważność przez organy administracji było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na rozbudowę zaplecza produkcyjnego cukierni. Pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem przepisów dotyczących usytuowania budynków przy granicy działki, w szczególności poprzez umieszczenie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie granicznej. Skarżąca kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, wskazując, że jedynym problemem są otwory okienne, a ich usytuowanie nie przeszkadza sąsiadowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], stwierdzającą – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 i art. 158 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – nieważność decyzji Prezydenta J. z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. J. pozwolenia na rozbudowę zaplecza produkcyjnego cukierni przy ul. P., na działce nr [...] w J. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się z argumentacją Wojewody [...], że decyzja pierwszoinstancyjna jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem organu kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja rażąco narusza przepisy § 12 ust 4 pkt 1 i 2 oraz § 270 ust 2 obowiązującego w dacie wydania decyzji rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz 140 ze zm.). Wobec tego, że dopuścił do budowy budynku, którego ściana zewnętrzna usytuowana jest w granicy działki [...] pozwala otwór okienny o wymiarach 78 x 120 cm oraz otwór drzwiowy o wymiarach 120 x 200 cm. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła inwestorka T. J. Skarżąca podniosła w skardze, iż jedynym zarzutem w stosunku do jej inwestycji są otwory okienne znajdujące się w ścianie wybudowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią. Podniosła, iż za ścianą z otworami znajduje się na sąsiedniej działce jedynie droga wewnętrzna, ślepa, oraz że mogłaby "w ostateczności" omawiane otwory wypełnić luksferami. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, z 2002r., poz. 1269 ze zm.) – sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego zadaniem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wady te enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi m.in., że nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły, że decyzja Prezydenta J. z dnia [...].04.2001 r. Nr [...] znak [...] dotknięta jest rażącym, a więc kwalifikowanym naruszeniem prawa materialnego – przepisu § 12 ust 4 pkt 1 i 2 oraz § 270 ust 2 powołanego rozporządzenia w związku z art. 35 Prawa budowlanego. Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć takie naruszenie, które stanowi jego kwalifikowaną formę. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone oczywiste i bezsporne naruszenie konkretnego przepisu prawa, prowadzące do skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Należy wskazać, że organy prawidłowo przyjęły, że badając legalność decyzji w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności, właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę wyłącznie stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. I tak w dacie wydania, tj. w dniu [...] kwietnia 2001 roku, dla T. J. decyzji o pozwoleniu na rozbudowę zaplecza produkcyjnego cukierni obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz 140 ze zm.). Zgodnie z § 12 ust 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz 140 ze zm.) należy zachować odległość zabudowy od granicy z sąsiednią działką co najmniej dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi 4m. Zgodnie z § 12 ust 4 opisanego wyżej rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej (bądź w odległości mniejszej niż 3m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy – dla budynków zwróconych do granicy ścianą bez otworów), jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Ponadto zgodnie z § 270 ust. 2 wymienionego rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciw pożarowego od strony sąsiedniej działki o odporności ogniowej określonej w przepisach. Według zatwierdzonego projektu zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] przy ul. P. w J., projektowany budynek zaplecza produkcyjnego cukierni usytuowany jest w całości w granicach tej działki, czyli w ostrej granicy ze wszystkimi działkami, z którymi sąsiaduje. Ściana zewnętrzna usytuowana na granicy z działką budowlaną nr [...] posiada otwór okienny o wymiarach 78 x 120 cm oraz otwór drzwiowy o wymiarach 120 x 200 cm. Słusznie zatem przyjęto, że decyzja pozwolenia na budowę, którą w w/w warunkach dopuszczono do realizacji przedmiotowej inwestycji rażąco narusza prawo i przepisy § 12 i 270 opisanego wyżej rozporządzenia. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien bowiem mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych. Ten warunek nie został zachowany. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła, zatem z oczywistym naruszeniem konkretnego przepisu prawa § 12 i § 270 rozporządzenia i dopuszczała do realizacji budynku w warunkach, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności. Argumenty skarżącej, iż otwory wychodzą na sąsiednią działkę, która stanowi drogę wewnętrzną, ślepą, i nikomu to nie przeszkadza, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podobnie jak sugestia skarżącej, że może otwory zastąpić luksferami. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w trybie, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło