VII SA/Wa 896/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-20

Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Joanna Gierak – Podsiadły, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy twierdzenie strony o wcześniejszej dacie budowy samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa?
Ratio decidendi
Twierdzenie strony o wcześniejszej dacie budowy samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, które nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych dowodach i jest sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami strony lub jej bliskich, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Brak potwierdzenia tej okoliczności uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący P.P. domagał się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał, że dowiedział się o fakcie wybudowania budynku w 1994 r., a nie w 1995 r., jak pierwotnie zeznał. Organy administracji uznały, że ta okoliczność nie została potwierdzona dowodami i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę P.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.B. – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Decyzją z dnia [...] marca 2010r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010r. ([...]) wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Swoje rozstrzygnięcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił na wniosek P.P. postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] października 2004r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. nakazującą P.P. wykonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 5,30m x 4,60m dobudowanego do istniejącego budynku usytuowanego na działce nr 376/2 położonej w Wólce Rokickiej. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. ( I – a instancja w sprawie niniejszej) odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 15 października 2004r. W ocenie organu odwoławczego decyzja jest uzasadniona. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi który wydał decyzję. Przez nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody należy rozumieć zarówno okoliczności i dowody nowo odkryte jak i te które zostały po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ponadto art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wymaga kumulatywnego spełnienia powyższych przesłanek tzn. nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej tj. w dacie wydania decyzji ostatecznej lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w niniejszej sprawie P.P. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 Kpa podnosząc , iż sporny budynek gospodarczy dobudowany do istniejącego budynku został wybudowany w 1994r., a nie jak początkowo zeznał w 1995r. Skarżący wyjaśnił, iż o w/w okoliczności dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2009r. po przeanalizowaniu całej sprawy oraz po rozmowie z rodziną. Odnosząc się do tej okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy nie wynika iż przedmiotowy budynek powstał w 1994r. Materiał znajdujący się w tychże aktach w tym w szczególności pismo z dnia 4 kwietnia 2002r., którego autorem był ojciec skarżącego J.P. który sam wskazał, że budowę rozpoczął w 1995r. nie potwierdza tezy skarżącego. Zauważono w związku z tym, że przez nową okoliczność oraz nowy dowód istotny dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność lub dowód, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Odwołano się także do znajdującej się w aktach sprawy opinii szacunkowej z dnia [...] marca 2001r. sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] zawierającej opis zagospodarowania i zabudowy m.in. działki na której znajduje się sporny budynek. Między innymi na podstawie tej opinii organy w postępowaniu zwykłym ( zakończonym decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2004r) ustaliły że budynek ten został wybudowany w okresie późniejszym niż sporządzona opinia bowiem nie zawierała ona żadnych informacji dotyczących spornego budynku . Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaistniałej sytuacji nie można było uchylić ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2004r. w trybie wznowieniowym. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone zostały w Kpa wyczerpująco co oznacza że wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł P.P. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako podstawę wznowienia wskazał okoliczności nie znane mu wcześniej a mianowicie datę budowy spornego budynku, który został wzniesiony w 1994r. a nie jak początkowo wskazywał w roku 1995. O tym fakcie dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2009r. po przeanalizowaniu całości sprawy oraz podczas rozmowy z najbliższą rodziną. Pierwotnie podana data ( rok 1995) została wykazana bez uprzedniego zastanowienia albowiem skarżący nie wiedział, że ma ona znaczenie dla całości sprawy. W ocenie skarżącego data wybudowania budynku o którym mowa jest na tyle istotna dla całości sprawy, że o ile byłby to budynek gospodarczy wybudowany do końca 1994r. to pozwalałoby to na zalegalizowanie samowoli budowlanej bez nakładania " kary grzywny". Z tego też względu skarżący uważa, że nowa okoliczność czyli data wybudowania spornego budynku na gruncie art. 145 § 1 kpa stanowił podstawę wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010r. którą odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. nakazującą P.P. wykonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia budynku gospodarczego dobudowanego do istniejącego budynku usytuowanego na działce nr [...] znajdującego się w miejscowości [...]. Podkreślić należy, że organy obu instancji orzekające w sprawie działały w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Tryb ten jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte kwalifikowana wadą przewidziana w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145 a § 1 kpa. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania. Takie postanowienie zostało w przedmiotowej sprawie wydane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] grudnia 2009r. ([...]). Trzeba również pamiętać, że wznowienie postępowania w trybie wznowienia rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego ( tak m.in. NSA w wyroku z dnia 22 maja 2007r, sygn. akt IGSK 1614/06 – lex nr 351085). Prowadząc postępowanie w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu w którym zapadła decyzja ostateczna. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją przy czym po przeprowadzonym postępowaniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa mogą zapaść jedynie takie rozstrzygnięcia które wyczerpująco wymieniono w art. 151 § 1 i § 2 kpa. Organ może zatem: 1) odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a Kpa. 2) uchylić decyzję dotychczasową o ile stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151 § 1 pkt. 2 kpa). 3) ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji – w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 kpa. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa ( wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi który wydał decyzję). Taką okolicznością miało być – zdaniem składającego wniosek o wznowienie postępowania P.P. – wybudowanie spornego budynku w 1994r. a nie w roku 1995 jak początkowo wskazał on w sprawie. Problem jednak w tym iż " nowa" data budowy nie została w żaden sposób potwierdzona. Organ odwoławczy trafnie bowiem zauważył, iż dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego nie wskazywały na to jakoby był to rok 1994. Wręcz przeciwnie najistotniejszy w sprawie dokument w postaci pisma ojca skarżącego J.P. z dnia [...] kwietnia 2002r. wyraźnie wskazywał, iż budowę spornego budynku rozpoczął on w roku 1995. Kolejny dowód na który powołuje się organ odwoławczy a mianowicie opinia szacunkowa z dnia [...] marca 2001r sporządzona przez biegłego na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] również nie wskazuje na to aby budynek o którym mowa został wzniesiony w roku 1994r. Dla tych dowodów nie były istotną przeciwwagą gołosłowne twierdzenia skarżącego P.P. który wymieniał rok 1994. Zresztą nawet sam skarżący nie jest w tej materii konsekwentny. Mówi przecież, że wskazany przez niego, wcześniej rok 1995 był następstwem braku zastanowienia się oraz świadomość, że może to mieć znaczenie w sprawie. W ocenie sądu powyższe stwierdzenie świadczy przeciwko skarżącemu i pozwala na postawienie tezy, iż zmiana daty uprzednio wskazanej była wyłącznie na użytek toczącego się postępowania wznowieniowego. W tym stanie rzeczy zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I –ej instancji muszą być uznane za prawidłowe. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło