VII SA/Wa 897/13

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 239,53 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947-48 r. wg. oświadczenia, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu kwietniu br. jakie strona wskazała, to: czynsz 520,28 zł., telefon 250,93 zł., energia elektryczna 72 zł., leki 266,76 zł., składki PZU 112,17 zł., internet 111 zł., ksero 85,73 zł., znaczki pocztowe 25,8 zł., kredyt 710,83 zł., usługi bankowe 8,86 zł., życie i środki czystości, fryzjer oraz kosmetyki i inne 1200 zł. Wnioskodawczyni podała, że są z mężem osobami schorowanymi (inwalidztwo II grupy). Czasami zmuszeni są wynajmować do cięższych prac fizycznych osoby trzecie. Wskazała, że ponosi wysokie koszty prowadzenia wielu postępowań administracyjnych i sądowych. Dodała, że spłaciła kredyt dotychczasowy, aby móc uzyskać w przyszłości kolejny oraz, że w miesiącu maju nie pojawią się wydatki na składki ubezpieczeniowe, opłaty za internet i kredyt, natomiast pojawi się podatek za działkę, spłata długu wpisy sądowe, opłacenie skopania działki, podwyżka czynszu i dopłata za gaz oraz koszy podróży na wieś. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany, dwie działki. Dochód z którego się utrzymuje wraz z mężem to 3 239,53 zł. Wskazała także że spłaciła kredyt by móc w przyszłości starać się o następny oraz, że zatrudnia czasami osoby trzecie do cięższych prac fizycznych. Okoliczności te wskazują, że strona posiada płynność finansową i potrafi gromadzić oszczędności. Ponadto wiele wydatków poniesionych w kwietniu 2013 r., jak sama wnioskodawczyni zaznaczyła, nie pojawią się w kolejnym miesiącu (składki ubezpieczeniowe, opłaty za internet i kredyt). Inne wydatki wskazane w wykazie wydatków kwietniowych trudno zaliczyć do wydatków koniecznych służących do zaspokojenia potrzeb życiowych np. ksero, znaczki pocztowe, usługi fryzjerskie. Z danych zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawczyni jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Należy również pamiętać, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 200 zł. i koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to wpis za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenia wniosku o uzasadnienie – również 100 zł, opłaty kancelaryjne za odpisy). Koszty te pozostają w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni. Okoliczności te świadczą to o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić 200 zł wpisu sądowego oraz ewentualne na tym etapie pozostałe inne koszty sądowe i odmówiono przyznania prawa pomocy. Uznano, że wnioskodawczyni z mężem uzyskując stały dochód miesięczny, są w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, ze przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.