VII SA/Wa 898/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi J Z na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A,B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne w tej sprawie. Przedmiotem skargi J Z wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2017 r. (znak: [...]) o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A i B. Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] prawomocnym wyrokiem z [...] września 2006 r., [...] uznał J Z za winnego popełnienia występku z art. 178a § 2 k.k. (kierowanie rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości) i za ten czyn wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat oraz grzywnę (pkt I-III wyroku). Sąd na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł ponadto w stosunku do J Z środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych kategorii A i B w ruchu lądowym na okres 2 lat (pkt IV wyroku). Starosta [...], któremu Sąd przekazał wyrok do wykonania (pismo z [...] września 2007 r.) w dniu [...] września 2007 r. wezwał skarżącego do zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B i poinformował go, że stosownie do art. 43 § 3 k.k. w zw. z art. 29 § 3 k. w. zakaz prowadzenia pojazdu będzie biegł od dnia zwrotu tego dokumentu. Ponieważ skarżący nie zwrócił prawa jazdy, mimo kilkukrotnych wezwań organu i wszczęciu przez Komendę Powiatową Policji w [...] dochodzenia w sprawie ukrywania prawa jazdy, Starosta [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia J Z uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Następnie decyzją z [...] maja 2016 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U z 2016 r., poz. 627 ze zm.) oraz § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231), orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi klasy A i B i na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Starosta zwrócił uwagę, że skarżący nie zwrócił dokumentu prawa jazdy, niemniej jednak w myśl § 17 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w przypadku gdy Sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego kompetencje do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, organ w decyzji nie wskazuje daty rozpoczęcia i zakończenia okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumenty i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że nie oddał prawa jazdy, ponieważ jest kierowcą tira i dokument był mu niezbędny do wykonywania pracy zawodowej. Odwołujący się dodał, że "przez okres obowiązywania zakazu nie kierował pojazdami co do których miał zakaz prowadzenia". J Z dodał, że w obecnym stanie prawnym czyn, za który orzeczono mu środek karny (zakaz prowadzenia pojazdów) nie jest już przestępstwem, a w związku z tym decyzja Starosty jest "nieuzasadniona i bezprzedmiotowa". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i zwrócił uwagę, że z pisma Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2013 r. wynika, że orzeczony w wyroku karnym w stosunku o J Z środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A i B rozpocznie bieg od dnia zwrotu prawa jazdy. W tej sytuacji wydanie przez organ I instancji decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B nie narusza prawa. J Z w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że od uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2006 r. upłynęło ponad 10 lat (wyrok uprawomocnił się [...] września 2006 r.), a więc nastąpiło zatarcie skazania. Organ odwoławczy nie miał więc podstaw do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. J Z dodał, że jazda rowerem po chodniku w stanie nietrzeźwości nie jest obecnie przestępstwem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów, niż w niej podniesione. Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji (Starosty [...]) o cofnięciu skarżącemu, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 k.k.w., uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B (motocylem i samochodem osobowym). Według art.182 § 2 k.k.w. i art. 103 ustawy o kierujących pojazdami starosta po otrzymaniu orzeczenia sądu zawierającego zakaz prowadzenia pojazdów, jest obowiązany wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję o cofnięciu J Z uprawnień do kierowania pojazdami w dniu 2016 r., a więc po upływie 10 lat od uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z [...] września 2006 r., [...] orzekającego o zakazie prowadzenia pojazdów. W tym wyroku sąd nie wykonał dyspozycji określonej w art. 43 § 3 k.k.w. – nie nałożył na J Z obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. W związku z tym, nie ma w tej sprawie zastosowania § 3 art. 43 k.k., w części stanowiącej o tym, że bieg okresu na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu nie biegnie do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nie ma również zastosowania § 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, ponieważ dotyczy on sytuacji, w której sąd zobowiązał do zwrotu dokumentu. Należy zatem odwołać się do stanowiska SN zajętego w postanowieniu I KZP 4/13, według którego jeżeli sąd z obrazą art. 43 § 3 k.k. nie zobowiązał skazanego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów, bieg okresu na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego. SN zwrócił uwagę, że "źródłem obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami jest wyrok sądu wraz ze stanowiącym jego integralną część rozstrzygnięciem nakładającym na skazanego obowiązek zwrotu takiego dokumentu - art. 43 § 3 in principio k.k. , a nie decyzja organu administracji publicznej o cofnięciu uprawnień, wydana w oparciu o art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 43 § 3 k.k." Uwzględniając te okoliczności prawne i faktyczne należy zatem przyjąć, ze wydanie przez Starostę decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami po upływie 10 lat od uprawomocnienia się wyroku było bezprzedmiotowe, ponieważ w świetle wspomnianego orzeczenia zakaz ten nie mógł obowiązywać dłużej niż 2 lata od chwili uprawomocnienia się wyroku skazującego. Należy zauważyć, że bezprzedmiotowość orzekania w 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w konsekwencji wydania w 2006 r. wyroku skazującego J Z za powadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest wynikiem braku działania organu (Starosty) który zgodnie 182 § 2 k.k.w. był obowiązany cofnąć skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów i tego obowiązku nie wykonał. W związku z tym skutków bezczynności organu nie można przerzucać na skarżącego, ponieważ oznaczałoby to, że w istocie zakaz prowadzenia pojazdów obowiązywałby nie przez 2 lata jak orzekł o tym sąd, lecz przez okres znacznie dłuższy obejmujący również okres określony w zaskarżonej decyzji starosty o pozbawieniu J Z uprawnień na 2 lata, czyli w sumie przez okres 12 lat. Fakt że przez ten czas skarżący posiadał dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów nie ma prawnego znaczenia, ponieważ o braku prawa do prowadzenia pojazdów orzekł prawomocnie Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] w prawomocnym wyroku z [...] września 2006 r., [...]. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz art. 145 § 3 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie.