VII SA/Wa 899/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 899/08 ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: odmówić Z. G. przyznania prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2008 r. odmówiono Z. G. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Na postanowienie to został złożony sprzeciw, tym samym w/w postanowienie straciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. W dniu 23 czerwca 2008 r. do Sądu wpłynął złożony na formularzu PPF wniosek Z. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami z dnia 3 lipca 2008 r. (8 lipca 2008 r. data prezentaty Sądu). Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Z. G. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1649,96 zł. Posiadany majątek obejmuje połowę domu o pow. 129 m2 oraz mieszkanie o pow. 64,6 m2, oszczędności gromadzone przez szereg lat w wysokości około 20.000 zł. Wnioskodawczyni podała, że jest osoba schorowaną. Z załączonego zaświadczenia Komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wynika, że została orzeczona wobec niej I grupa inwalidzka, wymaga opieki osoby drugiej. Wnioskodawczyni ma 82 lata, cierpi na reumatyzm, cukrzycę i nadciśnienie, korzysta z aparatu słuchowego. Stałe miesięczne wydatki zamykają się w kwocie 690 zł. Pozostałe środki przeznaczane są na żywność, drobne naprawy, zakup środków czystości. W sprzeciwie z dnia 4 sierpnia 2008 r. Z. G. wskazała m.in., że w ostatnim czasie musiała ponieść nieplanowane wydatki na naprawę pieca gazowego. Ponadto wskazał, iż ze względu na swoją niepełnosprawność ponosi także dodatkowe koszty utrzymania wynikające ze świadczonych przez osoby trzecie na jej rzecz usług tj. sprzątania czy robienie zakupów. W ocenie Sądu, brak jest w niniejszej sprawie uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową Z. G. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stały dochód oraz oszczędności. Wprawdzie wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, w dodatku schorowaną ale uznano, że pomimo tego stronę stać jest na opłacenie kosztów sądowych. W tej sytuacji uznano, że opłacenie kosztów sądowych nie wpłynie na pogorszenie się sytuacji życiowej - uszczerbek w utrzymaniu koniecznym - wnioskodawczynie. Na marginesie jedynie wskazać należy Wnioskodawczyni, iż zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 210 § 1 wymienionej ustawy Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.).