VII SA/Wa 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H.S., B.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H.S., B.S. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. (nr [...]), działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2003r. ,Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze. zm.), dalej zw. kpa, wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku gospodarczego, położonego przy ul. M. (działki nr ew. [...]) w M., gm. O. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2005r. H.S. złożył zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania ww. budynku gospodarczego, wybudowanego w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2005r. (nr [...]) o pozwoleniu na budowę. Z przedłożonej dokumentacji wynikało, że inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki poprzez nierozebranie kompostownia oraz nie złożył wszystkich dokumentów wskazanych w art. 57 Prawa budowlanego, to jest protokołu sprawdzenia instalacji elektrycznej. Powyższe ustalenia uzasadniały wniesienie decyzji o sprzeciwie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008r. (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H.S. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy oraz przepisy Prawa budowlanego (art. 54 w związku z art. 55) wskazują na zasadność złożenia sprzeciwu i dodał, że decyzję o sprzeciwie wydano w terminie przewidzianym przez ustawodawcę. Zdaniem organu, zawiadomienie wymienione w art. 54 Prawa budowlanego dotyczy budowy prowadzonej legalnie, zatem prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub z nieistotnymi zmianami od tych warunków. Z akt sprawy wynika natomiast, że przed organem powiatowym toczy się obecnie postępowanie dot. nieprawidłowości dokonanych przy budowie ww. budynku gospodarczego. W związku z powyższym organ stwierdził, że w dniu złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy obiekt ten nie spełniał warunków przyjęcia do użytkowania. Skargę na tą decyzję złożyli B. i H. S., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając naruszenie: - art. 107 § 1 kpa poprzez złożenie jedynie parafy w sytuacji, gdy pełny podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji jest jej koniecznym elementem; - art. 7, 77 § 1 oraz 107 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania; - art. 54 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że budowa była nielegalna w sytuacji, gdy budynek realizowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poprzez zgłoszenie sprzeciwu w terminie przekraczającym 21 dni, wyznaczonym przez ustawodawcę. Skarżący wskazali, powołując się na orzecznictwo, że podpisanie decyzji bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, z którego wynikałoby upoważnienie do jej wydania, przesądza o istotnej wadzie decyzji. Zaskarżoną decyzję podpisano nieczytelnie, parafą, co nie pozwala na zidentyfikowanie osoby składającej podpis z imienia i nazwiska. Ponadto, organ odwoławczy winien działać zgodnie z art. 7 i 77 kpa, a więc z urzędu wykazać, że konieczne było rozebranie kompostownika oraz dostarczenie protokołu sprawdzenia instalacji elektrycznej. Skarżący zaznaczyli, iż w świetle orzecznictwa, jeśli wymagane dokumenty nie są kompletne lub posiadają braki, organ powinien wezwać inwestora do ich uzupełnienia, wyznaczając odpowiedni termin, czego nie uczynił. Skarżący podkreślili, powołując się na art. 36 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, że w decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku nie nakazano rozebrania kompostownika. Ponadto, twierdzenie organu odwoławczego o nielegalnym prowadzeniu budowy nie zostało poparte żadnym dowodem. Postępowanie toczące się przed organem powiatowym nie zostało zakończone, zatem przypuszczenia organu w tym zakresie nie mogą uzasadniać odmowy uznania legalności budowy. Na koniec skarżący wskazali, że przedmiotowe zawiadomienie wnieśli w dniu [...] grudnia 2005r, natomiast decyzja o sprzeciwie została im doręczona w dniu [...] stycznia 2006r., a zatem po terminie zakreślonym w art. 54 Prawa budowlanego. Skarżący powołali się na orzecznictwo, zgodnie z którym upływ 21-dniowego terminu powoduje brak możliwości wydania decyzji o sprzeciwie, oraz na orzecznictwo wskazujące, że termin dla zgłoszenia sprzeciwu, obejmuje także doręczenie decyzji stronie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2006r., która organ ten wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania ww. budynku gospodarczego, Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu stanowił art. 54 Prawa budowlanego, zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Jak słusznie wskazali skarżący, termin 21-dniowy określony w powołanym przepisie jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że tylko w tak zakreślonych ramach czasowych może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków strony. Upływ tego terminu powoduje zatem wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Jeśli termin ten dotyczy rozstrzygnięcia organu, to jego upływ powoduje przedawnienie orzekania w danej sprawie. Innymi słowy, stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, bo po upływie tego terminu przestaje istnieć przedmiot postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006r., II OSK 1318/05, LEX nr 317407). Określony w przepisie art. 54 Prawa budowlanego termin jest zatem terminem, w którym organ administracji może skutecznie zgłosić sprzeciw, w sytuacjach w nim wymienionych. W konsekwencji oznacza to, że po upływie 21 dni od daty zgłoszenia zakończenia budowy obiektu, inwestor może legalnie przystąpić do jego użytkowania, jeśli organ takiego sprzeciwu nie zgłosi. Nie ma więc znaczenia, kiedy decyzja o sprzeciwie została sporządzona oraz kiedy wysłano ją do strony. Zgodnie bowiem z art. 110 kpa organ jest związany decyzją od dnia jej doręczenia i ta chwila jest istotna dla określenia skutków decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprzeciwie do zawiadomienia skarżącego o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego wydana została z uchybieniem 21 – dniowego terminu. Z akt sprawy wynik bowiem, że zawiadomienie to inwestor złożył w dniu [...] grudnia 2005r., zatem termin do wniesienia sprzeciwu dla organu mijał w dniu [...] stycznia 2006r., natomiast decyzja o sprzeciwie została doręczona inwestorom dopiero w dniu [...] stycznia 2006r. Powyższe uchybienia skutkowały naruszeniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], bo wydanej z uchybieniem terminu określonego w art. 54 Prawa budowlanego. Tym niemniej, organy winny mieć na uwadze, że zamknięcie drogi do przeprowadzenia kontroli przedmiotowej inwestycji w trybie art. 54 Prawa budowlanego nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek jej zbadania pod względem zgodności z prawem w innych trybach przewidzianych w ustawie Prawo budowlane. Ze wskazanych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I sentencji. W zakresie punktu II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.