VII SA/Wa 901/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: 1). przyznać J. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych (dwieście złotych) 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 23 maja 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. P., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca zamieszkuje wraz z żoną, córką i synem w mieszkaniu o pow. ok. 50 m ². Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Źródłem ich utrzymania jest dochód uzyskiwany przez D. P. z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.030,47 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że po dokonaniu stałych opłat za media (prąd, woda) oraz zapewnieniu dzieciom opłat związanych z ich nauką pozostaje niewiele na codzienne utrzymanie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sadowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005 , s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie jest on w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe i z tego też względu przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych. Należy podkreślić, że obecnie wnioskodawca jest osobą bezrobotną nie uzyskującą żadnych dochodów, natomiast dochody uzyskiwane przez małżonkę wnioskodawcy przy uwzględnieniu wydatków na utrzymanie czteroosobowej rodziny nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uznano zatem, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnych wysokościach byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktycznie zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Podkreślić należy, że sam fakt, że wnioskodawca obecnie jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostającym tym samym na utrzymaniu żony, nie oznacza jeszcze, że powyższa okoliczność usprawiedliwia domaganie się prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano wyżej prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem jak wynika z wniosku żona skarżącego pracuje i uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 2.030,47 złotych. Świadczy to o tym, iż strona nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja taka pozwala natomiast na sukcesywne poczynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy podkreślić, że wszczynając spór przez Sądem, wnioskodawca powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Mając na uwadze powyższe, postanowiono zwolnić wnioskodawcę od wpisu sądowego od skargi, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem jakim jest zobowiązany ponieść w niniejszej sprawie i może pozostać dla strony jedynym wydatkiem. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który przy pomocy małżonki, która uzyskuje stały miesięczny dochód jest w stanie ponieść je samodzielnie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.