VII SA/Wa 901/15

WyrokWSA w Warszawie2015-07-03

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak-Podsiadły, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniej sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję prawomocnym wyrokiem, a żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy kwestii badanych przez sąd?
Ratio decidendi
W przypadku prawomocnego oddalenia skargi na decyzję przez sąd administracyjny, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jeśli żądanie dotyczy kwestii już badanych przez sąd. Organ musi porównać uzasadnienie wyroku sądowego z treścią żądania stwierdzenia nieważności, aby ustalić, czy sprawa nie jest objęta powagą rzeczy osądzonej. Zaniechanie tej analizy stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący L. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej oraz decyzji ją utrzymującej w mocy, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości i rażące naruszenie prawa. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, utrzymując w mocy poprzednie decyzje. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy pominęły istotną kwestię związaną z prawomocnym oddaleniem skargi na te same decyzje przez sądy administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r., stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności: - decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Małej Obwodnicy [...]", - decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 11 a ust. 1, art. 11c, art. 11f ust. 1, art. 11 i, art. 12 ust. 1, 2, 3, 4, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm. ), zwanej dalej "specustawą drogową" decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], zezwolił na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Małej Obwodnicy [...]". Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Wojewody [...], Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Leszek Wojciechowski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r., w sprawie VII SA/Wa 2632/11, oddalił jako bezzasadną skargę L. W. na ww. decyzję Ministra Infrastruktury. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 września 2012 r., w sprawie II OSK 1614/12, oddalił skargę kasacyjną L. W. od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego. L. W. w piśmie z dnia 4 stycznia 2014 r., skierowanym do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, wniósł o stwierdzenie -na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.- nieważności decyzji Wojewody [...] z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz ze względu na okoliczność, iż ww. rozstrzygnięcie w sposób rażący narusza prawo. Równocześnie Skarżący, powołując się na treść art. 159 § 1 k.p.a., wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. Ponadto postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], Minister odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister omówił zasady rządzące postępowaniem nieważnościowym. Analizując sprawę Minister stwierdził, że kwestionowana decyzja Ministra Infrastruktury oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie są obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie przesłanka rażącego naruszenia prawa nie zaistniała. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji zostało wszczęte na skutek złożenia przez uprawniony podmiot kompletnego wniosku zawierającego elementy niezbędne w świetle specustawy drogowej. Następnie organ pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie zakończone wydaniem decyzji Wojewody [...], utrzymanej następnie w mocy decyzją Ministra Infrastruktury. Za niezasadne organ uznał stanowisko Skarżącego, zgodnie z którym Wojewoda [...] nie był organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu. Organ wyjaśnił, iż decyzja Ministra Infrastruktury oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] wydane zostały na podstawie przepisów specustawy drogowej, jako regulacji o szczególnym charakterze, mającej na celu uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z budową dróg publicznych. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydawana w trybie i na zasadach określonych w specustawie drogowej, łączy w sobie rozstrzygnięcia administracyjne z zakresu ustalenia lokalizacji inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości, przymusowego odebrania własności nieruchomości, zatwierdzenia projektu budowlanego oraz innych kwestii z zakresu prawa budowlanego dla pełnienia przez tę decyzję funkcji decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowa decyzja zawiera również, w przypadku zaistnienia takiej konieczności, rozstrzygnięcie o ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości dla zrealizowania obowiązku przebudowy sieci uzbrojenia terenu i przebudowy innych dróg publicznych, które mają być powiązane z nowoprojektowaną drogą lub pozostawać w kolizji z tą drogą. Właściwość rzeczową do wydawania decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej określa art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, który stanowi, iż decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie dróg krajowych i wojewódzkich wydaje w pierwszej instancji wojewoda. Wbrew stanowisku Skarżącego, organy wymienione w art. 11a ust. 1 specustawy drogowej są zatem właściwe do rozstrzygania w zakresie przewidzianym w art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. e, f, i g tejże ustawy. Organ zauważył, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w sposób istotny ingeruje w prawo własności nieruchomości, a zatem niecelowe byłoby wyłączenie organu udzielającego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej tylko w zakresie rozstrzygnięcia o ograniczeniach w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu czy obowiązku przebudowy dróg innych kategorii. Trudno bowiem uznać za racjonalne rozwiązanie prawne, w którym wojewoda wydałby decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zawierającą szereg rozstrzygnięć wymienionych w tym przepisie, które są dalej idące, jeżeli chodzi o ingerencję w prawo własności nieruchomości, niż rozstrzygnięcie przewidziane w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g specustawy drogowej, a jednocześnie organ ten byłby wyłączony od wydania rozstrzygnięcia dotyczącego ograniczeń w korzystaniu z innych nieruchomości (poza terenem wyznaczonym liniami rozgraniczającymi) dla realizacji obowiązku przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu lub przebudowy dróg innych kategorii. Nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, iż nowelizacje specustawy drogowej prowadziły do kumulacji wszelkich rozstrzygnięć dotyczących realizacji inwestycji drogowych w ręku jednego organu celem uproszczenia i skrócenia procesu decyzyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu L. W., kwestionującego możliwość posadowienia na fragmencie działki ewid. nr [...] nowego słupa energetycznego linii wysokiego napięcia organ wyjaśnił, że dla zrealizowania obowiązków przebudowy sieci uzbrojenia terenu i przebudowy innych dróg publicznych w zakresie powiązania z nimi nowoprojektowanej drogi publicznej, organ orzekający o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zobowiązany jest do ustalenia w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, które okażą się konieczne do zajęcia dla zrealizowania inwestycji przebudowy. Ograniczenie to może przy tym dotyczyć jedynie tych nieruchomości, które są położone poza liniami rozgraniczającymi teren przeznaczony pod budowę nowej drogi. Nieruchomości położone w terenie objętym tymi liniami stają się bowiem własnością określonego podmiotu publicznoprawnego i dlatego do tych nieruchomości nie jest potrzebne ustalanie w omawianej decyzji ograniczeń w korzystaniu z nich. Odpowiedzialność odszkodowawcza inwestora za szkody wynikłe z jego działań na tych nieruchomościach kształtowana jest na zasadach określonych w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający zobowiązany jest określić ograniczenia w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości wobec terenu przeznaczonego do wybudowania drogi publicznej nie tylko na czas przebudowy sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy innych dróg publicznych, ale również na czas po wykonaniu przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Przebudowa tej sieci może bowiem wymagać nie tylko czasowego zajęcia nieruchomości, ale posadowienia na nich lub pod ich powierzchnią przebudowanych odcinków tej sieci. W takiej sytuacji przebudowane sieci uzbrojenia terenu pozostaną na tych nieruchomościach. Organ stwierdził, że taka właśnie sytuacja zachodzi w odniesieniu do należącej do Skarżącego działki ewid. nr [...]. Z faktu pozostawania tych sieci może wynikać ograniczenie w dotychczasowym sposobie korzystania z nieruchomości lub ich zagospodarowania, spowodowane m. in. koniecznością zapewnienia dostępu do ww. nieruchomości w celu dokonania konserwacji lub usunięcia awarii tych sieci. Może ono również spowodować spadek wartości nieruchomości, co do których nastąpiło ograniczenie. Powołując się na literaturę przedmiotu (M. Wolanin, ibidem) organ wskazał, że w związku z powyższym właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości w takiej sytuacji przysługują roszczenia określone w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestor drogi publicznej, dokonujący przebudowy sieci uzbrojenia terenu, będzie więc musiał po zakończeniu tej przebudowy przywrócić nieruchomości zajęte pod przebudowane sieci do stanu poprzedniego. Przywrócenie stanu poprzedniego nie polega jednak na usunięciu z nieruchomości przebudowanych sieci, lecz na przywróceniu takiego stanu zagospodarowania nieruchomości i struktury ich gruntu, jakie istniały przed podjęciem przebudowy, uwzględniając pozostawanie na tych nieruchomościach przebudowanych sieci uzbrojenia terenu. W przypadku zaś, gdy przebudowane na określonych nieruchomościach sieci uzbrojenia terenu uniemożliwiają właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby inwestor drogi krajowej albo inwestor dróg samorządowych, gdy omawiana decyzja dotyczy takich dróg, nabyli od tych osób odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste tych nieruchomości. Roszczenie to ma charakter cywilnoprawny, dlatego też nie może być dochodzone w trybie administracyjnym poprzez żądanie wydania stosownej decyzji, lecz może być dochodzone jedynie przed sądem cywilnym. Wobec powyższego, za nieuzasadniony organ uznał zarzut, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez ograniczenie korzystania z części nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], w celu dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu - słupa wysokiego napięcia. Podsumowując organ stwierdził, że wbrew twierdzeniu Skarżącego, decyzja Wojewody [...] oraz decyzja Ministra Infrastruktury nie są dotknięte wadami wskazanymi we wniosku z dnia 4 stycznia 2014 r., a zatem nie zaistniała okoliczność obligująca organ do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Ponadto przedmiotowe decyzje nie są obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż Minister był w niniejszej sprawie zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Ministra Infrastruktury organ stwierdził, że postanowienie Ministra Infrastruktury zostało wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tymczasem wstępna analiza złożonego przez Skarżącego wniosku wskazywała, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja Wojewody [...] oraz decyzja Ministra Infrastruktury są dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego organ odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. złożył L. W. dochodząc jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. art. 156 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 a ust. 1, art. 11 c, art. 11 f ust. 1, ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie. W skardze Skarżący wskazał, że art. 11f ust. 2 specustawy drogowej zawiera prostą normę odsyłającą do odrębnej regulacji zawartej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Powyższe oznacza, że do ustalenia obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, obowiązku przebudowy dróg innych kategorii oraz określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji ww. obowiązków, stosownie do treści z art 11f ust. 1 pkt 8 lit. e, f oraz g specustawy drogowej, stosuje się odpowiednio art. 124 ust. 4-8 i art. 124a u.g.n. Zdaniem Skarżącego, treść przytoczonych przepisów uzasadnia tezę, iż organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu był Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W konsekwencji, według Skarżącego, decyzja Wojewody [...] w zakresie obowiązku przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu została wydana przez organ niewłaściwy oraz została oparta o niewłaściwe przepisy prawa lub też wydana z ich rażącym naruszeniem. Odmowa stwierdzenia nieważności ww. decyzji przez Ministra świadczy natomiast o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Skarżącego wykładnia przepisów dokonana w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest wadliwa, gdyż odesłanie zawarte wart. 11f ust. 2 specustawy drogowej byłoby przy dokonanej przez organ interpretacji przepisów zbyteczne. Jak przekonuje, art. 11a specustawy drogowej dawałby organowi udzielającemu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wystarczające uprawnienia do wydania decyzji zawierającej elementy obligatoryjne oraz elementy fakultatywne, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 8 tejże ustawy. L. W. w skardze za bezprawne uznał również działania inwestora polegające na próbie posadowienia na fragmencie działki ewid. nr [...] nowego słupa energetycznego linii wysokiego napięcia. Zdaniem Skarżącego opisane działania są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa oraz treścią decyzji Wojewody [...], która zezwalała inwestorowi jedynie na czasowe zajęcie ww. nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący przytoczył fragmenty wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 44/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 47/11. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej wskazano. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności: - decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Małej Obwodnicy [...]", - decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący zwrócił się do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Małej Obwodnicy [...]" utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. W sprawie niesporne jest także, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] 2011 r. znak: [...], była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 2632/11, skargę oddalił. Zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 września 2012 r. w sprawie II OSK 1614/12 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W tym miejscu wskazać zatem należy, że w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, ONSAiWSA 2010 r. nr 2, poz. 18, wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a. – aktualnie art. 61a § 1 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany wcześniej wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Skoro wyrok oddalający skargę jest prawomocny, to zawarta w nim ocena co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być podważona w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, chyba, że podniesione zostaną kwestie, które nie były badane przez sąd administracyjny we wcześniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu tej samej uchwały dalej wskazano jednocześnie, że: "Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu administracyjnego oceną prawną odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Pomimo bowiem użycia w art. 153 p.p.s.a. pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (teoretyczne podstawy tej koncepcji wytyczył J. Wróblewski: Zwroty stosunkowe – wypowiedzi o zgodności z normą, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Nauki Humanistyczno-Społeczne", seria I, Prawo, z. 62, Łódź 1969, s. 3 i n.)." [...] i dalej: "W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). [...] Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.). Dopełnienie przez właściwy organ administracji publicznej tak rozumianej, wstępnej kwalifikacji złożonego żądania może napotykać na zasadnicze trudności wówczas, gdy nie dojdzie do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zaniechanie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego wystąpienia ze stosownym wnioskiem w przewidzianym prawem terminie sprawi, iż przeprowadzenie badania, o którym mowa, będzie musiało z konieczności ograniczyć się do analizy dostępnych organowi administracji publicznej oraz przedstawionych przez wnoszącego żądanie informacji." Biorąc zatem pod uwagę wykładnię zawartą w uchwale NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09, wskazać trzeba, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 2632/11 zawierał uzasadnienie, inaczej nie mógłby być poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. To z kolei daje podstawy organowi do porównania zwartości uzasadnienia wyroku z zawartością żądania stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez Sąd Wojewódzki, jak również przez Sąd Naczelny. Dopiero porównanie ww. pism (uzasadnienia wyroku i żądania stwierdzenia nieważności decyzji) i wykluczenie negatywnych przesłanek do wszczęcia postępowania nieważnościowego, winno skutkować wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r., oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] oraz do przeprowadzenia ich merytorycznej kontroli według kryteriów postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. W innym przypadku należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny przedmiotowej, aktualnie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może mieć bowiem miejsce w sytuacjach niespornego ustalenia przez organ co było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, a zatem czy jest on związany oceną prawną, która odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Z uwagi na fakt, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 2632/11 zawierał uzasadnienie, można z całą pewnością porównać treść uzasadnienia wyroku z treścią żądania o stwierdzenie nieważności i na tej podstawie ocenić możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy zaś całkowicie pominęły tę jakże istotną kwestię, zasadniczą z punktu widzenia możliwości rozpoznania sprawy pod kątem przesłanek nieważnościowych w świetle zapadłych wyroków Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę organy w pierwszej kolejności dokonają porównania treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r. wydanego w sprawie VII SA/Wa 2632/11 z treścią żądania L. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Po dokonaniu zaś wskazanego porównania organy ocenią możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego. Na marginesie już tylko wskazać skarżącemu trzeba, że zarzuty skargi nie były w niniejszej sprawie przez Sąd badane bowiem w pierwszej kolejności organy winny dokonać oceny możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a dopiero w przypadku wszczęcia postępowania – rozpoznaniu podlegać będą przesłanki nieważnościowe oraz zarzuty wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w wyroku. O wykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło