VII SA/Wa 903/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego K. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] znak : [...] na podstawie § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.) unieważnił uzgodnienie "Projektu budowlano-wykonawczego wydzielenia przeciwpożarowego budynku łóżkowego "A" Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w B., dokonane przez mgr inż. K. M. w dniu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza przeprowadzona przez rzeczoznawcę nie została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nieprawidłowość ta dotyczy sposobu podziału obiektu jako odrębnego budynku w rozumieniu § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności linia podziału obiektu na dwa budynki przebiega bez zachowania pionowego układu przejścia przez wszystkie kondygnacje, gdyż według ww. rozporządzenia części budynku mogą być traktowane jako odrębne budynki tylko i wyłącznie wtedy, gdy przedmiotowe części obiektu wydzielone są od siebie ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, posadowioną na własnym fundamencie i przebiegającą w pionie aż do przekrycia dachu. Takie oddzielenie budynku może być potraktowane jako wydzielenie strefy pożarowej, lecz nie jako odrębny budynek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. M. wnosząc o jego uchylenie, gdyż jego zdaniem zostało ono wydane w następstwie błędnej wykładni § 210 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz z naruszeniem art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na zaniechaniu uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a., oraz §15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia . W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 127 § 1 w związku z art. 144 oraz art. 32 k.p.a. zażalenie służy stronie lub pełnomocnikowi działającemu w imieniu strony. Zdaniem organu, jedyną osobą posiadającą interes prawny w sprawie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego jest inwestor, gdyż on ma interes prawny w sprawie pozwolenia na budowę, a unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej stanowi unieważnienie czynności, której dokonanie było warunkiem koniecznym uzyskania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że osoba posiadająca interes prawny w tym postępowaniu powinna posiadać także interes prawny w sprawie pozwolenia na budowę, czyli należeć do grupy podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Stosownie zaś do jego treści uczestnikiem procesu budowlanego, zgodnie z art. 17 Prawa budowlanego jest wyłącznie inwestor do obowiązku którego należy zorganizowanie procesu budowy w całości, w tym zapewnienie opracowania projektu budowlanego. Organ stwierdził, że stroną w niniejszej sprawie unieważnienia uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej jest Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w B. natomiast K. M. – rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych nie posiada interesu prawnego a tym samym przymiotu strony. Organ dodał, że z akt sprawy nie wynika również, aby K. M. działał jako pełnomocnik w imieniu strony. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. M., wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem postanowień art. 7,8,9,28 i 134 kpa. Podniósł, iż w sprawie nie zostało dotychczas wydane pozwolenie na budowę, gdyż jest to dopiero etap przygotowywania dokumentacji. Skarżący dodał, iż organ pierwszej instancji uznał go za stronę i z jego udziałem było prowadzone postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej , stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania art. 134, art. 7, art. 77 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie organu II instancji w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 144 k.p.a do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia, a może wynikać ona z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z przyczyn przedmiotowych zażalenie jest niedopuszczalne w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku prawnej możliwości zaskarżenia kwestionowanego aktu bądź czynności administracyjnej. Niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych byłoby zażalenie wniesione przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność zażalenia powoduje jego bezskuteczność, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. W niniejszej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak : [...] wydane na podstawie § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, którym to postanowieniem organ unieważnił uzgodnienie projektu budowlano-wykonawczego wydzielenia przeciwpożarowego budynku łóżkowego "A" Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w B. dokonanego przez mgr inż. K. M. w dniu [...]. Stosownie do treści § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.) uzgodnienie projektu budowlanego dokonane przez rzeczoznawcę z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na dopuszczeniu rozwiązań projektowych mających istotny negatywny wpływ na stan bezpieczeństwa pożarowego obiektu budowlanego, w związku z niespełnieniem wymagań z zakresu uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach techniczno – budowlanych lub przeciwpożarowych, w szczególności mogących powodować zagrożenia życia ludzi, podlega unieważnieniu przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca lokalizacji inwestycji. Unieważnienie następuje w drodze wydanego postanowienia, na które przysługuje zażalenie do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Stwierdzić zatem należy, że zgodnie z treścią ww. rozporządzenia na postanowienie wydane przez komendanta wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej właściwej dla miejsca lokalizacji inwestycji przysługuje zażalenie do organu odwoławczego, tj. Komendanta Głównego Państwowej Straż Pożarnej. Organ nie miał więc podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Natomiast stwierdzić należy, że zażalenie jest instytucją procesową tworzącą możliwości jedynie przez uprawniony podmiot zaskarżenia postanowienia. Prawu temu odpowiada obowiązek kontroli dopuszczalności wniesionego zażalenia, a która to kontrola jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ po otrzymaniu zażalenia. Zgodnie zaś z art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia zażalenia ma strona, czyli podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 k.p.a. I tak dopuszczalność zażalenia ze względów podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy zażalenie wniosła strona (art. 127 § 1 k.p.a.). Gdy zaś odwołanie (zażalenie) wnosi osoba powołująca się na swój interes prawny lub obowiązek prawny (art. 28 k.p.a.), organ obowiązany jest rozpoznać w postępowaniu wyjaśniającym, czy zgłoszone żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej. Odwołanie bądź też zażalenie wniesione przez osobę, która wykazała swój interes prawny wszczyna postępowanie odwoławcze, konsekwencją czego jest rozpoznanie przez organ drugiej instancji tegoż odwołania. Jeżeli jednak organ stwierdzi, że osoba ta nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. Stanowisko takie zostało przyjęte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. (sygn. akt OPS 16/98, publ. ONSA 1999, z.4, poz.119),stanowiącej, iż : "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt. 3 k.p.a. Z tych względów, stwierdzenie przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie, na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego zażalenia na postanowienie wydane przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, którym organ unieważnił uzgodnienie projektu budowlano- wykonawczego pod względem ochrony przeciwpożarowej narusza przepis art. 134 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien przede wszystkim dokonać oceny, czy wnoszący zażalenie ma przymiot strony w toczącym się postępowaniu, co wymagałoby od skarżącego wykazania indywidualnego własnego interesu prawnego dającego możliwość występowania w tym postępowaniu w charakterze strony. Jedynie bowiem stwierdzenie legitymacji skarżącego do udziału w charakterze strony umożliwiłoby organowi odwoławczemu merytoryczne rozpatrzenie zażalenia. W przeciwnym razie organ powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), a na podstawie art. 152 stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.