VII SA/Wa 904/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z poźn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania B. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] marca 2008 r., nakazującej B. A. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania garażu z częścią gospodarczą, usytuowanego na działce przy ul. T. [...] w W. zaadaptowanego samowolnie na warsztat samochodowy z częścią socjalną i biurową - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2007r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku będącego własnością B. A., usytuowanego na działce przy ul. T. [...] w W., podczas których stwierdzono, iż budynek garażowy z częścią gospodarczą - wykorzystywany jest samowolnie jako warsztat samochodowy z częścią socjalną. Po tych ustaleniach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] października 2007r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy od otrzymania postanowienia następujących dokumentów: opisu i rysunku określającego usytuowanie przedmiotowego budynku w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiednich nieruchomościach; opisu technicznego określającego rodzaj, charakterystykę obiektu oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno użytkowymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia o zgodności zmienionego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; ekspertyzy technicznej dotyczącej możliwości zmiany sposobu użytkowania w związku z podjęciem działalności zmieniającej warunki pożarowe, zdrowotne, higieniczno- sanitarne a także warunki pracy; uzgodnienia dokonanej zmiany sposobu użytkowania z rzeczoznawcami ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, higieniczno -zdrowotnych oraz bhp i higieny pracy. B. A. nie przedłożyła określonych w tym postanowieniu dokumentów. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nakazał jej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania garażu z częścią gospodarczą, usytuowanego na działce przy ul. T. [...] w W. zaadaptowanego samowolnie na warsztat samochodowy z częścią socjalną i biurową. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Z materiału dowodowego wynikało bowiem - czego nie kwestionowała skarżąca - że garaż z częścią gospodarczą, został bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi zaadaptowany na warsztat samochodowy z częścią socjalną i biurową. W myśl art. 71a ust 1 ustawy Prawo budowlane w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku oraz nałożył obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Skoro dokumenty nie zostały przedłożone, a przeprowadzona ponownie w dniu 6 lutego 2008r. kontrola wykazała, że budynek nadal jest użytkowany jako warsztat samochodowy, to decyzja organu powiatowego była słuszna. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że dla oceny prawidłowości zastosowania art. 71a ust. 4 nie ma znaczenia powołana przez stronę skarżącą okoliczność "podejmowania działań zmierzających do usunięcia niezgodności w sposobie korzystania", jeżeli działania te okazały się nieskuteczne. W kontekście twierdzeń skrzącej, iż to nie ona prowadzi działalność gospodarczą w formie warsztatu samochodowego, organ stwierdził, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane (utrzymanie obiektów budowlanych) są wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych i tym samym obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. T. [...] w W. prawidłowo został nałożony na B. A. Natomiast roszczenia właściciela nieruchomości w stosunku do osób faktycznie prowadzących działalność warsztatu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcia oparte na przepisach Prawa budowlanego. B. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania garażu z częścią gospodarczą, usytuowanego na działce przy ul. T. [...] w W. użytkowanego samowolnie jako warsztat samochodowy z częścią socjalną i biurową. Decyzji tej zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 97 § 1 pkt. 4 kpa poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego, art. 77 kpa poprzez nie uwzględnienie całości zebranego materiału dowodowego - błędną wykładnię przepisów ustawy Prawo budowlane, w a szczególności art. 71 i 71a. Skarżąca domagała się zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o eksmisję z przedmiotowego garażu, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po wszczęciu kontroli co do sposobu użytkowania przedmiotowego garażu z częścią gospodarczą, złożyła do organu pisma z których wynikało, iż nie wyraziła zgody na prowadzenie warsztatu samochodowego na jej nieruchomości, Umowę najmu podpisał jej brat T. A., który dysponował nieruchomością na podstawie umowy użyczenia. Skarżąca podnosiła, że T. A. nie uzgadniał z nią, że wynajmuje nieruchomość, aby prowadzony był tam warsztat. W związku z tym, iż wskutek działalności warsztatu nieruchomość była wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem, skarżąca zażądała od brata jak i od najemców - zaprzestania działalności, oraz opuszczenia i wydania jej nieruchomości. Użytkownicy garażu nie uczynili tego, w związku z tym wniosła sprawę do Sądu o eksmisję. Zdaniem skarżącej wydanie zaskarżonej decyzji nie było konieczne, bowiem podjęła wszystkie konieczne kroki do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Tylko wobec oporu ze strony brata i najemców nie został przywrócony poprzedni sposób użytkowania garażu. Organy wydając decyzję nie wzięły tej okoliczności pod uwagę. Wywodziła, że przepis art. 71a ust 4 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie, kiedy zobowiązany nie podejmuje działań zmierzających do usunięcia niezgodności w sposobie korzystania. Pomimo powyższych okoliczności i wbrew treści art. 97 § 1 pkt. 4 kpa organy pierwszej jak i drugiej instancji nie zawiesiły postępowania, a kwestia orzeczenia eksmisji i wydania nieruchomości była zagadnieniem wstępnym. Tym samym organy w sposób niepełny zebrały materiał dowodowy, oraz nie uwzględniły wszystkich dowodów co spowodowało wadliwe ustalenia faktyczne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W toku przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku będącego własnością B. A., usytuowanego na działce przy ul. T. [...] w W., w tym oględzin z dnia 20 lipca 2007r. ustalono, iż budynek garażowy z częścią gospodarczą wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 1987 r. samowolnie wykorzystywany jest jako warsztat samochodowy z częścią socjalną. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] października 2007r. słusznie wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku oraz nałożył obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów, co mogłoby doprowadzić do zalegalizowania zmienionego sposobu użytkowania budynku. Właścicielka nie przedłożyła określonych w postanowieniu dokumentów, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. zobowiązany był do nakazania B. A. przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania garażu z częścią gospodarczą, użytkowanego samowolnie jako warsztat samochodowy. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wymagała, dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części powinno zostać dokonane przed przeprowadzeniem zmian w obiekcie, co wynika z ust. 4 tego przepisu. W tej sprawie zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła w sposób samowolny, co nie było kwestionowane przez skarżącą i jednoznacznie wynikało z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy Prawo budowlane w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego, pomimo jego wstrzymania, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów, jak również działalność warsztatu samochodowego była kontynuowana (kontrola przeprowadzona ponownie w dniu 6 lutego 2008r.). W tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji nakazującej przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Podkreślić należy, że w myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W przedmiotowym budynku podjęto działalność usługową w postaci warsztatu samochodowego i niewątpliwie zmianie uległy warunki bezpieczeństwa pożarowego, oraz higieniczno-sanitarne. W tym zakresie sprawa niniejsza zasadniczo nie była sporna. Skarżąca podnosiła wszakże, iż nie wyraziła zgody na prowadzenie warsztatu samochodowego na jej nieruchomości a umowę najmu przedmiotowego budynku podpisał jej brat T. A., który dysponował budynkiem na mocy umowy użyczenia. Skarżąca podnosiła, że T. A. nie uzgadniał z nią, że wynajmuje nieruchomość, aby prowadzony był tam warsztat. W związku z tym, skarżąca zażądała od brata jak i od osób prowadzących warsztat wydania nieruchomości, gdyż nie chciała aby nastąpiła zmiana użytkowania budynku. Użytkownicy garażu nie uczynili tego, dlatego wniosła sprawę do sądu o eksmisję. W jej ocenie organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu zakończenia sprawy o wydanie przedmiotowego garażu. Skarżąca twierdziła, że przepis art. 71a ust 4 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie, kiedy zobowiązany nie podejmuje działań zmierzających do usunięcia niezgodności w sposobie korzystania. Jednak zarzuty takie nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, mającym w sprawach z rozdziału 6 tej ustawy zastosowanie - brak jest w przedmiotowym stanie faktycznym podstaw prawnych do nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku na inną osobę niż właściciel. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organu odwoławczego zawarty w zaskarżonej decyzji, iż dla oceny prawidłowości zastosowania art. 71a ust. 4 nie miało znaczenia podejmowanie działań zmierzających do usunięcia niezgodności w sposobie korzystania, jeżeli na dzień wydawania decyzji działania te były nieskuteczne. Organ słusznie stwierdził, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane (utrzymanie obiektów budowlanych) są wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych i tym samym obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. T. [...] w W. prawidłowo został nałożony na właścicielkę B. A. Obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa może spoczywać - w zależności od charakteru - wyłącznie na właścicielu lub wyłącznie na zarządcy obiektu budowlanego albo równocześnie na obu tych osobach w zakresie określonym w odrębnych przepisach regulujących dany stosunek prawny (por. J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, C.H Beck Warszawa 2003, s. 324). Poza tym z dokumentów przedstawionych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wynikało, że w postępowaniu cywilnym doszło do zawarcia ugody poprzez wydanie nieruchomości skarżącej. Zatem obecnie, przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skarżąca dokonać może dobrowolnie, a tym samym zaskarżona decyzja zostanie wykonana. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.